KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 26.
Blok Funkcja
A. Wzmacniacz 1. Generuje sygnał o stałej częstotliwości
B. Oscylator 2. Zmienia amplitudę sygnału
C. Mieszacz 3. Łączy dwa lub więcej sygnałów w jeden
D. Filtr 4. Usuwa niepożądane częstotliwości z sygnału
Dopasuj odpowiednie funkcje do poszczególnych bloków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzmacniacz służy do zmiany (zwykle zwiększenia) amplitudy sygnału, więc pasuje do funkcji 2. Oscylator generuje sygnał o zadanej, stałej częstotliwości (1). Mieszacz łączy sygnały (3), a filtr tłumi niepożądane składowe częstotliwościowe (4).

Pełne wyjaśnienie:

W elektronice blokowej nazwy "wzmacniacz", "oscylator", "mieszacz" i "filtr" mają dość jednoznaczne znaczenie funkcjonalne. Poprawne dopasowanie wynika z podstawowych definicji tych bloków.

A. Wzmacniacz → 2. Zmienia amplitudę sygnału
Wzmacniacz w torze sygnałowym służy do zmiany amplitudy (najczęściej zwiększenia) napięcia/prądu/mocy sygnału. Może też realizować tłumienie, ale kluczową cechą jest sterowana zmiana wzmocnienia, a nie generacja czy selekcja częstotliwości.

B. Oscylator → 1. Generuje sygnał o stałej częstotliwości
Oscylator jest generatorem przebiegu okresowego (np. sinus, prostokąt) o częstotliwości wynikającej z elementów częstotliwościotwórczych (LC, RC, kwarc). W typowym ujęciu blokowym jego zadaniem jest wytworzenie sygnału odniesienia/nośnej.

C. Mieszacz → 3. Łączy dwa lub więcej sygnałów w jeden
Mieszacz realizuje łączenie sygnałów w sposób prowadzący do powstania nowych składowych (np. suma i różnica częstotliwości w torach radiowych) lub ogólnie do uzyskania sygnału wynikowego z dwóch wejść. Dlatego "łączenie sygnałów" jest najbliższą funkcją opisową.

D. Filtr → 4. Usuwa niepożądane częstotliwości z sygnału
Filtr selekcjonuje pasmo: przepuszcza określony zakres częstotliwości i tłumi pozostałe (dolno-, górno-, pasmowo- i zaporowo-przepustowe). W praktyce "usuwa" (tłumi) niepożądane składowe, szumy poza pasmem lub zakłócenia.

Dlaczego pozostałe dopasowania są błędne?

  • Przypisanie wzmacniaczowi funkcji 1 lub 4 myli wzmacnianie z generacją albo filtracją; wzmacniacz sam z siebie nie tworzy stałej częstotliwości i nie jest elementem selektywnym pasmowo.
  • Przypisanie oscylatorowi funkcji 2 lub 4 wynika z pomylenia go z blokiem regulacji amplitudy (AGC/wzmacniacz) albo selekcji pasma (filtr).
  • Przypisanie mieszacza funkcji 1 lub 2 upraszcza jego rolę do "robienia sygnału" lub "zmiany poziomu", a istotą jest łączenie dwóch sygnałów i uzyskanie sygnału wynikowego (często z konwersją częstotliwości).
  • Przypisanie filtru funkcji 1–3 ignoruje podstawową cechę filtru: charakterystykę częstotliwościową i tłumienie poza pasmem.

Zapamiętywanie egzaminacyjne: wzmacniacz = amplituda, oscylator = źródło częstotliwości, mieszacz = łączenie sygnałów, filtr = selekcja pasma.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wzmacniacz to blok, którego zadaniem jest zmiana amplitudy sygnału (najczęściej jej zwiększenie) przy możliwie małych zniekształceniach. W praktyce spotkasz wzmacniacze napięciowe, prądowe i mocy, np. w torach audio i pomiarowych.
Oscylator (generator) wytwarza sygnał okresowy o zadanej częstotliwości, np. sygnał zegarowy w układach cyfrowych lub nośną w torach radiowych. Częstotliwość ustalają elementy RC/LC albo rezonator kwarcowy.
Mieszacz przyjmuje dwa sygnały na wejściach i tworzy sygnał wynikowy zawierający ich wspólne oddziaływanie (często składowe sumy i różnicy częstotliwości). To kluczowe np. w odbiornikach superheterodynowych do przemiany częstotliwości.
Filtr przepuszcza wybrane pasmo częstotliwości, a tłumi niepożądane składowe. Dzięki temu ogranicza zakłócenia i szumy poza pasmem pracy. Przykłady to filtry dolnoprzepustowe, górnoprzepustowe, pasmowe i zaporowe.
Wzmacniacz kojarz z poziomem sygnału (wzmocnienie, regulacja amplitudy), a filtr z pasmem (charakterystyka częstotliwościowa). Jeśli opis mówi o selekcji częstotliwości lub tłumieniu poza pasmem, to filtr, nie wzmacniacz.
Częsty błąd to mylenie oscylatora z filtrem: oba mogą mieć elementy LC/RC, ale oscylator generuje sygnał, a filtr tylko go kształtuje. Inny błąd to traktowanie mieszacza jak sumatora amplitud, bez zrozumienia, że chodzi o łączenie sygnałów.
Mieszacz stosuje się przede wszystkim w technice radiowej i telekomunikacji, gdy trzeba przenieść sygnał na inną częstotliwość (w górę lub w dół). Pojawia się w modułach RF/IF, konwerterach, a także w niektórych układach pomiarowych.
W ujęciu egzaminacyjnym oscylator to źródło sygnału o ustalonej częstotliwości. W praktyce częstotliwość może być przestrajana (VCO) lub stabilizowana (kwarc), ale nadal jego rolą jest wytworzenie sygnału odniesienia, a nie wzmocnienie czy filtracja.
W uproszczeniu spotkasz: filtr wejściowy, wzmacniacz, mieszacz z oscylatorem lokalnym, filtr pośredniej częstotliwości oraz kolejne wzmacniacze. Takie blokowe myślenie pomaga w diagnozie usterek: brak selektywności to filtr, brak sygnału LO to oscylator.
Naucz się krótkich definicji i skojarzeń: wzmacniacz–amplituda, oscylator–generacja, mieszacz–łączenie, filtr–pasmo. Ćwicz na schematach blokowych i sprawdzaj, czy opis dotyczy poziomu, częstotliwości, łączenia sygnałów czy selekcji pasma.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wzmacniacz służy do zmiany (zwykle zwiększenia) amplitudy sygnału, więc pasuje do funkcji 2."

Źródła:

  • Wikipedia: Wzmacniacz elektroniczny — definicja i rola w torze sygnałowym, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wzmacniacz_elektroniczny (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia: Generator elektroniczny (oscylator) — generacja przebiegów okresowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Generator_elektroniczny (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia: Mieszacz (elektronika) — łączenie sygnałów i produkty mieszania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mieszacz_(elektronika) (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podstawy elektroniki analogowej (wzmacniacze, filtry)
  • Wprowadzenie do techniki radiowej: oscylatory i mieszacze
  • Noty aplikacyjne producentów układów wzmacniaczy/oscylatorów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego