W instalacjach z kolektorami słonecznymi (obieg solarny + zasobnik) w okresie nocnym lub przy braku nasłonecznienia kolektor może mieć temperaturę niższą niż zasobnik. Jeżeli układ hydrauliczny na to pozwala, pojawia się zjawisko samoistnego krążenia wynikające z różnic gęstości cieczy (konwekcja), często opisywane jako przepływ termosyfonowy. Skutkiem jest odwrotny przepływ z nagrzanego zasobnika w kierunku chłodniejszego kolektora, co powoduje nocne straty ciepła.
Odpowiedź "Zaworu zwrotnego." jest poprawna, ponieważ zawór zwrotny jest elementem armatury, którego zadaniem jest przepuszczanie czynnika tylko w jednym kierunku i zatrzymanie cofki. W praktyce jego brak (albo niesprawność, zła orientacja montażu lub zbyt mała szczelność) może umożliwić niepożądany przepływ wsteczny i wychładzanie zasobnika przez kolektor.
- Odpowiedź "Regulatora systemu." jest błędna: regulator steruje pracą (np. pompą) na podstawie temperatur, ale sam w sobie nie jest elementem, który mechanicznie blokuje cofanie cieczy. Nawet przy poprawnym sterowaniu, przy sprzyjających warunkach hydraulicznych może wystąpić przepływ grawitacyjny.
- Odpowiedź "Pompy cyrkulacyjnej." jest błędna: pompa służy do wymuszenia przepływu w obiegu podczas pracy instalacji. Brak pompy nie jest typową przyczyną cofki; przeciwnie, przepływ wsteczny często zachodzi właśnie bez pracy pompy, jako zjawisko naturalnej konwekcji.
- Odpowiedź "Zaworu bezpieczeństwa." jest błędna: zawór bezpieczeństwa chroni instalację przed nadmiernym wzrostem ciśnienia poprzez upust czynnika. Nie jest przeznaczony do blokowania kierunku przepływu w normalnej pracy.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "odwrotny przepływ", "cofka" lub "przepływ wsteczny", w pierwszej kolejności rozważ elementy jednokierunkowe (zawory zwrotne) oraz rozwiązania przeciwcyrkulacyjne.
