KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 7.
Bramka przedstawiona na rysunku realizuje funkcję
Ilustracja przedstawia schemat logiczny bramki NAND, co jest kluczowe w kontekście egzaminu zawodowego dla mechatronika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bramka NAND realizuje negację koniunkcji: na wyjściu daje stan niski tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są w stanie wysokim, a w pozostałych przypadkach daje stan wysoki. Na schematach rozpoznaje się ją jako bramkę AND z negacją (zwykle kółko na wyjściu).

Pełne wyjaśnienie:

Bramka NAND to bramka realizująca negację koniunkcji (NOT(AND)). Oznacza to, że jej wyjście ma wartość logiczną 0 tylko w jednym przypadku: gdy wszystkie wejścia mają wartość 1. We wszystkich pozostałych kombinacjach wejść na wyjściu pojawia się 1.

W praktyce na schematach ideowych NAND rozpoznaje się najczęściej po tym, że wygląda jak bramka AND, ale ma dodatkowy znak negacji na wyjściu (typowo małe "kółko" przy wyjściu). To graficzny skrót informujący, że sygnał jest odwrócony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • AND (koniunkcja) daje 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są 1. Nie ma negacji, więc jej zachowanie jest "odwrotne" względem NAND w wielu stanach.
  • OR (alternatywa) daje 1, gdy co najmniej jedno wejście jest 1. To inna funkcja niż koniunkcja i jej negacja.
  • NOR to negacja OR: daje 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są 0. Różni się zarówno symbolem (OR z negacją), jak i tablicą prawdy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli widzisz bramkę "AND" oraz znak negacji (kółko) na wyjściu, interpretuj to jako "najpierw AND, potem NOT", czyli NAND.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka NAND to negacja koniunkcji (NOT(AND)). Daje na wyjściu 0 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają 1. W każdej innej kombinacji wejść wyjście ma 1. To jedna z podstawowych bramek w układach cyfrowych.
Najczęściej wygląda jak bramka AND, ale ma znak negacji na wyjściu (małe kółko). To kółko oznacza odwrócenie sygnału. Czytelność rysunku jest ważna: brak widocznego kółka zwykle oznacza AND, a nie NAND.
AND daje 1 tylko przy wszystkich wejściach równych 1. NAND robi to samo co AND, a następnie odwraca wynik: przy wszystkich jedynkach daje 0, a w pozostałych przypadkach 1. Różnicę często widać jako kółko negacji na wyjściu NAND.
NAND jest bramką uniwersalną: z samych NAND można zbudować dowolną funkcję logiczną (np. AND, OR, NOT). W praktyce upraszcza to projektowanie i serwisowanie układów cyfrowych, bo można realizować wiele funkcji jednym typem elementu.
Dla wejść A,B: gdy A=1 i B=1, wtedy wyjście=0. W pozostałych trzech przypadkach (00, 01, 10) wyjście=1. Warto zapamiętać: NAND "blokuje" tylko sytuację pełnej koniunkcji jedynek.
Obie mają negację, ale dotyczą innej operacji. NOR to negacja OR: daje 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są 0. NAND to negacja AND: daje 0 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są 1. Na schemacie NOR wygląda jak OR z kółkiem negacji na wyjściu.
Najczęstszy błąd to przeoczenie kółka negacji (szczególnie na małym lub nieostrym rysunku) i wybranie AND zamiast NAND albo OR zamiast NOR. Drugi błąd to "zgadywanie" po kształcie bez sprawdzenia, czy symbol zawiera negację na wejściu lub wyjściu.
Negacja jest zaznaczana małym kółkiem dokładnie w miejscu odwrócenia: przy wejściu oznacza zanegowane wejście, a przy wyjściu oznacza zanegowany wynik całej bramki. W zadaniach egzaminacyjnych warto dosłownie "prześledzić" kółko i ustalić, co jest odwracane.
W układach sterowania i zabezpieczeń: blokady logiczne, proste decyzje dwustanowe, przetwarzanie sygnałów czujników, interlocki. Także w modułach wejść/wyjść, elektronice napędów i starszych układach kombinacyjnych, gdzie logika nie jest realizowana programowo.
Ćwicz rozpoznawanie symboli i powiąż je z tablicami prawdy. Ucz się "w parach": AND vs NAND oraz OR vs NOR, zwracając uwagę na kółko negacji. Dobrą metodą jest szybkie sprawdzenie skrajnych przypadków: wszystkie zera i wszystkie jedynki.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Bramka NAND realizuje negację koniunkcji: na wyjściu daje stan niski tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są w stanie wysokim, a w pozostałych przypadkach daje stan wysoki."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Bramka NAND" – opis działania i tablica prawdy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_NAND (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Bramka logiczna" – przegląd bramek i symboliki, https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_logiczna (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw techniki cyfrowej (rozdziały o bramkach logicznych i symbolach)
  • Notatki z zajęć z elektroniki/techniki cyfrowej w zakresie funkcji logicznych
  • Karty katalogowe układów logicznych (sekcje: opis funkcji i symbole logiczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego