KWALIFIKACJA OGR2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 12.
Brązowe gnilne plamy powstające na owocach jabłoni i gruszy w sadzie są objawami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brązowe, gnilne plamy na owocach jabłoni i gruszy są typowe dla brunatnej zgnilizny drzew ziarnkowych (moniliozy), która powoduje gnicie miąższu i brunatnienie skórki. Rak dotyczy głównie kory i pędów, a plamistości zwykle dają zmiany plamowe bez typowego gnicia całego owocu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "brązowe gnilne plamy" na owocach jabłoni i gruszy wskazuje na chorobę prowadzącą do gnicia tkanek owocu, a nie tylko do powierzchownych przebarwień. Taki obraz jest charakterystyczny dla brunatnej zgnilizny drzew ziarnkowych (często określanej też jako monilioza), w której infekcja grzybowa powoduje brunatnienie skórki, mięknięcie i rozpad miąższu oraz postępujące gnicie owocu. W praktyce sadowniczej choroba ta może szybko zwiększać straty plonu, szczególnie gdy porażone owoce pozostają na drzewie lub na ziemi i stają się źródłem dalszych infekcji.

Odpowiedź "rak drzew owocowych" nie pasuje do opisu, ponieważ rak dotyczy przede wszystkim kory, pędów i ran na drzewie (zmiany nekrotyczne, zgorzele, pękanie kory), a nie typowych, gnilnych plam na owocach jako objawu wiodącego.

Odpowiedź "brunatna plamistość gruszy" sugeruje chorobę dającą głównie plamy (najczęściej na liściach, czasem na owocach jako zmiany skórkowe), ale w samym opisie kluczowe jest słowo "gnilne", czyli wskazujące na proces rozkładu tkanek i zgniliznę, a nie tylko plamistość.

Odpowiedź "mokra zgnilizna jabłek" jest zbyt ogólna i może kojarzyć się z innymi sprawcami zgnilizn (np. bakteryjnymi lub w przechowalni). W tym pytaniu jednoczesne wskazanie na jabłoń i gruszę oraz brunatne, gnilne plamy odpowiada typowej jednostce chorobowej określanej jako brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się "gnilny/gnicie", szukaj w odpowiedziach jednostek chorobowych typu zgnilizna, a dopiero potem rozważ "plamistości" i choroby pędów/kory.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To choroba (najczęściej grzybowa) atakująca m.in. jabłoń i gruszę, powodująca brunatnienie skórki i gnicie miąższu owoców. Skutkiem są straty plonu oraz łatwe rozprzestrzenianie się infekcji w sadzie, gdy porażone owoce pozostają na drzewach lub na ziemi.
Zgnilizna oznacza rozkład tkanek: owoc mięknie, zapada się, pojawia się gnijąca plama i postępujące psucie. Plamistość to zwykle zmiana barwy/skórki (często też liści), bez typowego rozpadu miąższu całego owocu. Na egzaminie słowo "gnilne" jest kluczowe.
Bo szybko zwiększa straty jakościowe i ilościowe: porażone owoce nie nadają się do obrotu ani przechowywania. Dodatkowo pozostawione chore owoce mogą stać się źródłem kolejnych infekcji. W praktyce oznacza to konieczność stałej lustracji i szybkiego reagowania.
Objawy na owocach zwykle są łatwiejsze do zauważenia w okresie wzrostu i dojrzewania owoców, gdy infekcja rozwija się szybciej. Nasilenie bywa większe po uszkodzeniach skórki (np. po gradobiciu) i przy sprzyjającej pogodzie. Warto łączyć obserwacje z notatkami z lustracji sadu.
Pomagają przede wszystkim działania profilaktyczne: usuwanie porażonych owoców (także "mumii"), utrzymanie higieny sadu, ograniczanie uszkodzeń owoców oraz właściwe cięcie i przewiewność korony. Zabiegi ochrony roślin dobiera się do fazy rozwojowej i zaleceń metodyk.
Typowo nie. Rak dotyczy głównie pędów i kory (rany, zgorzele, pęknięcia), więc jeśli w pytaniu mowa o gnilnych plamach na owocach, bardziej pasują choroby z grupy zgnilizn. Na egzaminie ważne jest powiązanie miejsca objawu (owoc vs kora/pęd).
"Gnilne" wskazuje, że zachodzi proces psucia i rozpadu tkanek: miąższ traci jędrność, pojawia się mięknięcie i rozkład, a zmiana zwykle się powiększa. To mocna wskazówka diagnostyczna, odróżniająca zgnilizny od chorób dających wyłącznie przebarwienia lub nekrozy powierzchniowe.
Najczęściej myli się plamistości ze zgniliznami (bo oba dają "plamy") oraz choroby pędów/kory z chorobami owoców. Częsty błąd to też wybór odpowiedzi na podstawie samej nazwy ("gruszy" w nazwie), zamiast dopasowania do opisu objawu.
Nie, w sadach problem dotyczy różnych gatunków, w tym także gruszy. W pytaniach egzaminacyjnych wspólne występowanie objawów na jabłoni i gruszy ma naprowadzać na chorobę drzew ziarnkowych jako grupy, a nie wyłącznie na problem jednego gatunku.
Najlepiej łączyć atlas objawów z praktyką: oglądaj zdjęcia w różnych fazach, zapisuj cechy kluczowe (miejsce objawu, barwa, czy jest gnicie), a potem trenuj na krótkich opisach jak w testach. Pomaga też tworzenie fiszek "objaw → choroba → profilaktyka".
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Brązowe, gnilne plamy na owocach jabłoni i gruszy są typowe dla brunatnej zgnilizny drzew ziarnkowych (moniliozy), która powoduje gnicie miąższu i brunatnienie skórki."

Źródła:

  • EPPO Global Database – Monilinia fructigena (datasheet/taxon information): https://gd.eppo.int/taxon/MONIFR (dostęp: 2026-03-04)
  • Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa – materiały informacyjne o chorobach roślin sadowniczych (wyszukiwarka serwisu PIORiN): https://www.gov.pl/web/piorin (dostęp: 2026-03-04)
  • Instytut Ochrony Roślin – PIB (Poznań) – materiały edukacyjne/doradcze dotyczące chorób sadowniczych (serwis instytutu): https://www.ior.poznan.pl/ (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Aktualne metodyki integrowanej ochrony roślin dla jabłoni i gruszy (publikacje instytutów branżowych)
  • Atlas chorób i szkodników roślin sadowniczych (materiały edukacyjne dla techników/ogrodników)
  • Karty diagnostyczne (datasheets) organizacji fitosanitarnych dotyczące patogenów Monilinia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego