KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 14.
Całkowita długość przewodów instalacji PV to 65 m, moc generatora PV 3000 W, a napięcie obwodu 360 V.
Które z wymienionych przewodów gwarantują, że spadek napięcia w obwodzie nie przekroczy 1% ?
Ilustracja przedstawia tabelę oraz wzór matematyczny, które są związane z tematem przewodów elektrycznych w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek 1% oznacza maksymalny spadek ok. 3,6 V przy 360 V. Najpierw wyznacza się prąd z P=U·I, potem dopuszczalną rezystancję toru (R=ΔU/I) i porównuje z rezystancją przewodów Cu/Al dla danej długości i przekroju. Przekrój 4 mm2 Cu spełnia warunek, a mniejsze lub Al dają większy spadek.

Pełne wyjaśnienie:

Warunek "spadek napięcia nie przekroczy 1%" trzeba przeliczyć na wartość bezwzględną. Dla napięcia 360 V dopuszczalny spadek wynosi:

ΔUmax=1%·360 V=3,6 V.

Następnie liczymy prąd roboczy z zależności mocy w obwodzie DC (upraszczając: pomijamy straty i przyjmujemy P≈U·I):

I≈P/U=3000 W / 360 V ≈ 8,33 A.

Skoro ΔU=I·R, to maksymalna dopuszczalna rezystancja całego toru prądowego wynosi:

Rmax=ΔUmax/I≈3,6 V / 8,33 A ≈ 0,432 Ω.

Rezystancja przewodów zależy od materiału, długości i przekroju (R=ρ·l/S). Miedź ma niższą rezystywność niż aluminium, więc przy tym samym przekroju i długości daje mniejszą rezystancję, a więc mniejszy spadek napięcia. Dlatego odpowiedź "Przewody miedziane 4 mm2" jest poprawna: zapewnia najniższą rezystancję spośród podanych opcji i typowo pozwala utrzymać spadek poniżej 1% dla takich parametrów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Przewody miedziane 1,5 mm2" – mniejszy przekrój oznacza większą rezystancję (R rośnie odwrotnie proporcjonalnie do S), więc spadek napięcia rośnie i łatwiej przekroczyć 1%.
  • "Przewody aluminiowe 4 mm2" – mimo takiego samego przekroju jak w poprawnej odpowiedzi, aluminium ma wyższą rezystywność niż miedź, więc rezystancja i spadek napięcia będą większe.
  • "Przewody aluminiowe 2,5 mm2" – łączy dwa niekorzystne czynniki: większą rezystywność materiału i mniejszy przekrój, co szczególnie zwiększa spadek napięcia.

W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest też zwrócenie uwagi, jak rozumiana jest "całkowita długość przewodów" (czy obejmuje drogę "tam i z powrotem"). To założenie wpływa na wynik, ale przy doborze z podanych opcji i restrykcyjnym limicie 1% przewód miedziany 4 mm2 pozostaje najbezpieczniejszym wyborem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W uproszczeniu (DC) korzysta się ze wzoru P=U·I, więc I=P/U. Dla 3000 W i 360 V wyjdzie ok. 8,33 A. Na egzaminie zwykle przyjmuje się te wartości bez uwzględniania sprawności falownika, jeśli nie podano inaczej.
To limit, że napięcie na odbiorniku/urządzeniu może być mniejsze o maks. 1% od napięcia źródła. Dla 360 V oznacza to 3,6 V spadku. Im mniejszy spadek, tym mniejsze straty energii i mniejsze ryzyko problemów z pracą urządzeń.
Miedź ma niższą rezystywność (lepiej przewodzi), więc dla tej samej długości i przekroju ma mniejszą rezystancję. A ponieważ ΔU=I·R, mniejsza rezystancja oznacza mniejszy spadek napięcia przy tym samym prądzie.
Najpierw przelicz procent na wolty: ΔU. Potem liczysz prąd I. Maksymalna rezystancja całego toru to Rmax=ΔU/I. Następnie porównujesz ją z rezystancją przewodu wynikającą z materiału, długości i przekroju.
To zależy od treści: czasem podaje się długość jednego odcinka, a czasem sumę "tam i z powrotem". Jeśli nie jest doprecyzowane, powstaje ryzyko rozbieżności. W praktyce spadek napięcia liczy się dla całego toru prądowego (z drogą powrotną).
Najczęściej: pominięcie drogi powrotnej prądu, pomylenie jednostek przekroju (mm² vs m²), użycie złego napięcia do obliczenia prądu, albo założenie takich samych własności dla miedzi i aluminium. Warto zawsze zapisać wzory i jednostki przy każdym kroku.
Gdy decydują straty i spadek napięcia, a nie tylko nagrzewanie przewodu. W PV (długie trasy DC, wysokie napięcia, praca ciągła) często dobiera się przekrój tak, by ograniczyć ΔU i straty mocy, nawet jeśli prąd nie jest bardzo duży.
Pośrednio tak: dla tej samej mocy wyższe napięcie oznacza mniejszy prąd (I=P/U), a więc mniejszy spadek ΔU=I·R. Dlatego systemy o wyższym napięciu łatwiej spełniają wymagania procentowe przy podobnej długości i przekroju przewodów.
Potrzebujesz: mocy lub prądu, napięcia, długości toru prądowego (często pętli), materiału przewodu, przekroju oraz założeń o temperaturze (bo rezystywność rośnie z temperaturą). Dodatkowo w AC dochodzi cos φ, ale w DC zwykle nie.
Jeśli odpowiedzi różnią się jednocześnie materiałem i przekrojem, zwykle wystarczy logika: większy przekrój zmniejsza rezystancję, a miedź przewodzi lepiej niż aluminium. W warunkach "nie więcej niż 1%" zazwyczaj wygrywa kombinacja: miedź + największy przekrój.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że warunek 1% oznacza maksymalny spadek ok. 3,6 V przy 360 V.

Źródła:

  • Engineering ToolBox: "Resistivity of Common Materials" (tabela rezystywności miedzi i aluminium) — https://www.engineeringtoolbox.com/resistivity-conductivity-d_418.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Rezystywność" (zależność R=ρ·l/A i typowe wartości ρ) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystywno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Spadek napięcia" (zależność spadku napięcia od prądu i rezystancji) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Spadek_napi%C4%99cia (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki w zakresie obliczania rezystancji i spadków napięć
  • Poradniki projektowania instalacji PV (dobór przewodów DC i ocena strat)
  • Tabele rezystywności miedzi i aluminium oraz przykładowe zadania rachunkowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego