KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 2.
Cechą charakterystyczną zaopatrzenia w systemie Just in Time jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Just in Time w zaopatrzeniu polega na dostarczaniu materiałów wtedy, gdy są potrzebne, aby ograniczać zapasy i koszty składowania.
Dlatego cechą charakterystyczną jest realizacja dostaw dokładnie na czas, a nie dowolne terminy, wyłącznie duże partie czy sama regularność dostaw.

Pełne wyjaśnienie:

Koncepcja Just in Time (JIT) w zaopatrzeniu i logistyce oznacza organizację przepływu materiałów tak, aby dostawy docierały dokładnie w momencie zapotrzebowania (wymaganym przez produkcję lub procesy magazynowe). Celem jest ograniczenie zapasów, skrócenie czasu przebywania towaru w magazynie oraz zmniejszenie kosztów utrzymania zapasu.

Odpowiedź "realizacja dostaw dokładnie na czas" jest poprawna, bo opisuje cechę definicyjną JIT: synchronizację dostaw z faktycznym zużyciem/odbiorami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe:

  • "dowolność w terminie dostaw" przeczy idei JIT. W JIT terminowość jest krytyczna, bo brak zapasu "na wszelki wypadek" zwiększa ryzyko zatrzymania procesu w razie opóźnienia.
  • "przewóz tylko dużych partii ładunku" jest typowy raczej dla dążenia do efektu skali w transporcie i bywa sprzeczny z JIT, które często preferuje mniejsze partie i częstsze uzupełnienia, aby nie "pompować" zapasu.
  • "stała częstotliwość dostaw" może występować w praktyce jako sposób organizacji, ale sama w sobie nie jest cechą rozstrzygającą. Można mieć stały harmonogram bez dostaw "na czas" względem realnego zapotrzebowania (np. dostawy regularne, ale za wcześnie lub za późno). W JIT kluczowe jest trafienie w moment potrzeby, a nie wyłącznie regularność.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się JIT, szukaj odpowiedzi związanych z terminowością względem zapotrzebowania i redukcją zapasów, a nie z "dowolnością" czy "dużymi partiami".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Just in Time (JIT) w zaopatrzeniu to podejście, w którym materiały są dostarczane możliwie dokładnie wtedy, gdy są potrzebne w procesie (np. produkcji lub kompletacji). Zmniejsza to zapasy i koszty składowania, ale wymaga wysokiej terminowości oraz dobrej koordynacji z dostawcami.
W JIT utrzymuje się mniejsze zapasy "na bufor", więc opóźnienia szybciej powodują przestoje lub braki towaru. Terminowość jest więc warunkiem stabilności procesu. JIT przenosi nacisk z magazynowania na planowanie i synchronizację dostaw z rzeczywistym zapotrzebowaniem.
Najczęstsze korzyści to mniejsze stany magazynowe, mniej zajętej powierzchni, niższe koszty utrzymania zapasu i mniejsze ryzyko przestarzenia towaru. Dodatkowo łatwiej zauważyć problemy jakościowe i planistyczne, bo nie są "maskowane" nadmiernym zapasem bezpieczeństwa.
Ryzyka to przede wszystkim większa wrażliwość na opóźnienia transportu, błędy w planowaniu, awarie IT oraz problemy jakościowe dostaw. Jeśli nie ma bufora zapasu, nawet krótka przerwa w dostawach może zatrzymać proces. Dlatego JIT wymaga stabilnych dostawców i dobrego monitoringu.
Często tak, ale nie jest to jedyna definicja. Małe partie i częstsze dostawy są popularnym sposobem realizacji JIT, bo ograniczają zapas. Najważniejsze jest jednak, by dostawa była dopasowana do rzeczywistego zużycia i dotarła na czas; sama wielkość partii nie przesądza o JIT.
Przy dużych zapasach firma "kupuje spokój" kosztem powierzchni i pieniędzy zamrożonych w towarze. JIT zmniejsza zapasy i koszty, ale wymaga lepszego planowania, sprawnej informacji i terminowych dostaw. W praktyce to wybór między buforem magazynowym a buforem organizacyjnym.
Nie. Stały harmonogram może pomóc w organizacji pracy magazynu, ale o JIT decyduje dostarczenie towaru dokładnie wtedy, gdy jest potrzebny. Można mieć regularne dostawy, które przyjeżdżają zbyt wcześnie (tworzą zapas) lub zbyt późno (powodują braki), więc nie spełniają idei JIT.
W praktyce wspiera JIT przez sprawne przyjęcia i rejestracje dostaw, pilnowanie okien czasowych rozładunku, szybkie przekazywanie materiałów na miejsce użycia oraz raportowanie odchyleń (opóźnień, braków, uszkodzeń). Ważne jest też utrzymanie porządku i czytelnej lokalizacji, by skracać czas obsługi.
Przydatne są m.in. terminowość dostaw (OTD), liczba braków materiałowych, średni stan zapasu, rotacja zapasów, czas przyjęcia i odłożenia oraz liczba reklamacji jakościowych. W JIT ważne jest szybkie wykrywanie odchyleń, bo brak bufora zapasu szybciej ujawnia problemy w łańcuchu dostaw.
Ucz się skojarzeń: JIT = "na czas" + mniejsze zapasy + synchronizacja z zapotrzebowaniem. Trenuj rozróżnianie pojęć: terminowość vs częstotliwość, wielkość partii vs niezawodność dostaw. W zadaniach testowych szukaj odpowiedzi, które odnoszą się do momentu potrzeby, a nie do dowolności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Just-in-time manufacturing" – https://en.wikipedia.org/wiki/Just-in-time_manufacturing (dostęp: 2026-03-04)
  • Britannica: "just-in-time (JIT)" – https://www.britannica.com/topic/just-in-time (dostęp: 2026-03-04)
  • Toyota Global: "Toyota Production System (TPS)" (sekcja opisowa systemu) – https://global.toyota/en/company/vision-and-philosophy/production-system/ (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały szkolne z logistyki zaopatrzenia i zapasów (rozdział o JIT)
  • Podręczniki/opracowania z zarządzania łańcuchem dostaw (sekcja o systemach "pull" i JIT)
  • Opis Toyota Production System i podejścia "just-in-time" (materiały edukacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego