KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
W przypadku produkcji na zamówienie i potrzebnego do niej materiału o dużej wartości, sposobem na ograniczenie wydatków na zakup materiałów i kosztów magazynowania jest system zamawiania oparty na metodzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda "partia na partię" polega na zamawianiu dokładnie takiej ilości materiału, jaka jest potrzebna do realizacji konkretnego zamówienia/okresu.
Przy produkcji na zamówienie i drogich materiałach ogranicza to tworzenie zapasu, a więc zmniejsza wydatki na zakup "na zapas" oraz koszty magazynowania i ryzyko zamrożenia kapitału.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji na zamówienie (make-to-order) zapotrzebowanie na materiał wynika bezpośrednio z konkretnych zleceń. Gdy materiał ma dużą wartość, kluczowe jest ograniczenie zapasu, bo każda nadwyżka oznacza zamrożenie kapitału oraz koszty składowania, zabezpieczenia i ryzyko uszkodzenia lub przeterminowania.

Odpowiedź "partia na partię" jest właściwa, ponieważ ta metoda ustalania wielkości zamówienia zakłada: zamów tyle, ile wynika z bieżącej potrzeby (np. dla danego zlecenia lub okresu planistycznego) i nie twórz dodatkowego zapasu tylko "na wszelki wypadek". W praktyce wspiera to podejście, w którym dostawy są zsynchronizowane z produkcją, a magazyn utrzymuje możliwie niski stan materiałów drogich.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w opisanym kontekście:

  • "ekonomicznej wielkości dostawy" (EOQ) dąży do kompromisu między kosztami zamawiania i kosztami utrzymania zapasu przy bardziej stabilnym, powtarzalnym popycie. Może prowadzić do zamawiania większych partii niż potrzeba tu i teraz, co zwiększa zapas materiału o dużej wartości.
  • "uzgodnionej wielkości dostawy" sugeruje stałą, negocjowaną z dostawcą wielkość partii. To rozwiązanie bywa stosowane z powodów logistycznych lub handlowych, ale nie jest z definicji ukierunkowane na minimalizację zapasu w produkcji pod konkretne zlecenia.
  • "zmiennej wielkości dostawy" opisuje sam fakt zmienności partii, ale bez wskazania zasady minimalizacji zapasu. Zmienność może wynikać z wielu przyczyn (np. ograniczeń dostawcy) i nie gwarantuje ograniczenia kosztów magazynowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się produkcja na zamówienie oraz materiał o dużej wartości, najczęściej poszukuje się metody, która minimalizuje nadwyżki zapasu, czyli zamawiania dokładnie "pod potrzebę".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda ustalania wielkości zamówienia, w której zamawia się dokładnie tyle materiału, ile wynika z bieżącej potrzeby (np. zlecenia lub okresu planistycznego), bez tworzenia nadwyżek zapasu. Jej celem jest minimalizacja magazynowania i zamrożenia kapitału.
Drogi materiał oznacza duże zamrożenie środków finansowych w zapasie. Im większy zapas, tym większe koszty utrzymania (składowanie, zabezpieczenie, ubezpieczenie, ryzyko uszkodzeń). Ograniczanie zapasu zmniejsza te koszty i ryzyko.
Najczęściej wtedy, gdy zapotrzebowanie jest zależne od konkretnych zleceń (produkcja na zamówienie) albo gdy materiał jest kosztowny i nie chce się utrzymywać nadwyżek. Metoda sprawdza się też, gdy ważna jest zgodność dostaw z harmonogramem produkcji.
"Partia na partię" minimalizuje zapas: zamówienie jest równe bieżącej potrzebie. Ekonomiczna wielkość dostawy (EOQ) szuka kompromisu kosztowego i często zakłada większe, powtarzalne partie, co może zwiększać średni poziom zapasu w magazynie.
Nie. EOQ bywa korzystna przy stabilnym, powtarzalnym popycie i przewidywalnych kosztach. Przy produkcji na zamówienie oraz drogich materiałach ważniejsze może być ograniczenie zapasu, więc lepsze mogą być metody zamawiania ściśle pod potrzebę, np. "partia na partię".
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "ekonomicznej", bo brzmi najbardziej opłacalnie, bez analizy warunku "duża wartość materiału" i "produkcja na zamówienie". Inny błąd to pomijanie celu: ograniczenia zapasu i kosztów magazynowania.
Zwróć uwagę na sformułowania typu: "duża wartość materiału", "ograniczenie kosztów magazynowania", "produkcja na zamówienie", "zakup tylko na potrzeby". Taki opis zwykle wskazuje na metodę zamawiania bez nadwyżek, czyli "partia na partię".
Nie automatycznie. Uzgodniona (stała) wielkość partii może wynikać z umowy, rabatów lub ograniczeń transportowych, ale jeśli jest większa niż realna potrzeba, zwiększy zapas i koszty jego utrzymania. Trzeba ją dopasować do zapotrzebowania.
Może zwiększać liczbę zamówień i dostaw, co podnosi koszty obsługi zakupów oraz wymaga dobrej koordynacji terminów. Jeżeli dostawca ma długie terminy realizacji lub wysokie koszty transportu dla małych partii, metoda może być trudna do wdrożenia.
Przećwicz rozpoznawanie celu w treści zadania: minimalizacja zapasu, minimalizacja liczby zamówień, stabilność dostaw. Następnie przypisz do celu metodę. Pomaga też porównawcza tabela: kiedy "partia na partię", kiedy stała partia, kiedy EOQ.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Partia na partię", https://pl.wikipedia.org/wiki/Partia_na_parti%C4%99 - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (EN), "Lot-for-lot", https://en.wikipedia.org/wiki/Lot-for-lot - dostęp 2026-02-27
  • Investopedia, "Economic Order Quantity (EOQ): Definition and Formula", https://www.investopedia.com/terms/e/economicorderquantity.asp - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej: koszty zapasów i metody sterowania zapasami
  • Ćwiczenia porównujące: partia na partię vs ekonomiczna wielkość dostawy (kiedy i dlaczego)
  • Słowniki/encyklopedie pojęć z zarządzania operacjami i planowania materiałowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego