KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 15.
Cementownia zużywa 3 kg gliny na wyprodukowanie jednej cegły. Zapas gliny na początek miesiąca wynosi
5 000 kg, a planowany zapas końcowy wynosi 10 000 kg. Ile kilogramów gliny należy zakupić, jeżeli w ciągu miesiąca planuje się wytworzyć 10 000 sztuk cegieł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie gliny wynosi 3 kg × 10 000 szt. = 30 000 kg.
Zakup planowany oblicza się z bilansu materiałów: zakup = zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy.
30 000 + 10 000 − 5 000 = 35 000 kg, więc tyle gliny trzeba kupić.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć planowany zakup materiału, najpierw ustala się planowane zużycie wynikające z normy jednostkowej i wielkości produkcji.

1) Obliczenie zużycia w miesiącu
Norma: 3 kg gliny na 1 cegłę.
Plan produkcji: 10 000 cegieł.
Zużycie = 3 kg/szt. × 10 000 szt. = 30 000 kg.

2) Zastosowanie bilansu zapasów (budżet zakupów)
W planowaniu zaopatrzenia stosuje się zależność:
Zakup = Zużycie + Zapas końcowy − Zapas początkowy.
Podstawiamy dane:
Zakup = 30 000 kg + 10 000 kg − 5 000 kg = 35 000 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 10 000 kg – odpowiada samemu zapasowi końcowemu, ale pomija bieżące zużycie produkcyjne.
  • 40 000 kg – to typowy wynik błędu polegającego na dodaniu obu zapasów do zużycia (30 000 + 10 000) bez odjęcia zapasu początkowego.
  • 45 000 kg – powstaje przy odwróceniu znaku zapasu początkowego (30 000 + 10 000 + 5 000), czyli traktowaniu go jak dodatkowej potrzeby zamiast zasobu, który już jest w magazynie.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj bilans w formie zdania: "To, co mam kupić, ma pokryć zużycie i zostawić zapas na koniec, ale mogę odjąć to, co już mam na początku".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj bilansu materiałów: zakup = zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy. Najpierw policz zużycie z normy (np. kg/szt.) i wielkości produkcji, a dopiero potem skoryguj o zapasy. To najczęstszy schemat w zadaniach egzaminacyjnych.
Norma zużycia to ilość materiału potrzebna na wytworzenie jednej sztuki wyrobu (np. 3 kg na 1 cegłę). Pozwala przeliczyć plan produkcji na zapotrzebowanie materiałowe. W zadaniach trzeba pilnować jednostek (kg na sztukę, a nie na partię).
Zapas początkowy jest materiałem, który już znajduje się w magazynie, więc zmniejsza ilość, którą trzeba dokupić. Jeśli odejmowania nie wykonasz, wyjdzie zbyt duży zakup. To klasyczny błąd bilansowy: traktowanie zasobu jak dodatkowej potrzeby.
Wystarczy pomnożyć: zużycie = norma × liczba sztuk. Przykład: 3 kg/szt. × 10 000 szt. = 30 000 kg. Dopiero z tej wartości przechodzisz do obliczenia zakupów, dodając zapas końcowy i odejmując zapas początkowy.
Tak, w typowym bilansie zapas końcowy działa jak dodatkowa potrzeba: chcesz skończyć okres z określoną ilością w magazynie, więc musisz kupić tyle, aby pokryć zużycie i jeszcze odłożyć zapas. Wyjątkiem byłyby zadania z wyprzedażą zapasów, ale wtedy zapas końcowy jest niższy.
Najczęstsze błędy to: pomijanie zapasu końcowego, dodawanie zapasu początkowego zamiast odejmowania oraz mylenie jednostek (np. kg/szt. z kg/1000 szt.). Pomaga zapisanie wzoru i podstawienie liczb ze znakami "+" i "−" przed wykonaniem działań.
Porównaj z samym zużyciem. Jeśli zapas końcowy ma być większy niż początkowy, to zakup powinien być większy od zużycia. Gdyby wynik był mniejszy od zużycia, oznaczałoby to "zjadanie" zapasu magazynowego. Taka kontrola sensowności szybko wyłapuje błędy znaków.
Bilans materiałów to proste zestawienie zależności między zapasem początkowym, zakupami, zużyciem i zapasem końcowym. W planowaniu służy do wyznaczenia, ile trzeba kupić, aby zrealizować plan produkcji i utrzymać wymagany stan magazynu. Jest podstawą budżetu zakupów.
Zapas końcowy dodajesz wtedy, gdy jest podany jako planowany stan magazynu na koniec okresu. Oznacza to, że oprócz zużycia w produkcji musisz jeszcze zapewnić pozostawienie określonej ilości w magazynie. W praktyce to element polityki zapasów (bezpieczeństwo dostaw).
Ćwicz schemat: (1) policz zużycie z normy i produkcji, (2) zastosuj bilans: zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy. Rób krótką kontrolę logiczną wyniku (czy jest większy/mniejszy od zużycia). Dobrze działa też tabelka: początek, zakup, zużycie, koniec.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zużycie gliny wynosi 3 kg × 10 000 szt."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapasy - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Gospodarka_magazynowa - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Planowanie_zapotrzebowania_materiałowego - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości zarządczej: bilans materiałów i budżet zakupów
  • Zadania ćwiczeniowe z planowania zapasów i zaopatrzenia (normy zużycia, zapasy minimalne)
  • Notatki/ściąga: wzór "Zakup = Zużycie + Zapas końcowy − Zapas początkowy" i przykłady liczbowo

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego