KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 12.
Cena sprzedaży spodni wynosi 75,00 zł. Sprzedawca obniżył cenę spodni o 20%, a następnie podniósł ją o 10%. Jaka jest obecna cena sprzedaży spodni?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw obniż cenę o 20%: 75,00 zł × 0,80 = 60,00 zł.
Następnie podnieś cenę o 10% liczone od nowej kwoty: 60,00 zł × 1,10 = 66,00 zł.
Wynik 66,00 zł uwzględnia, że druga zmiana procentowa nie jest liczona od ceny początkowej.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o kolejnych zmianach procentowych kluczowe jest to, że każda następna zmiana jest liczona od aktualnej (nowej) ceny, a nie od ceny początkowej.

Krok 1: obniżka o 20%
Cena wyjściowa wynosi 75,00 zł. Obniżka o 20% oznacza, że zostaje 80% ceny, czyli mnożymy przez 0,80:
75,00 × 0,80 = 60,00. Po obniżce spodnie kosztują 60,00 zł.

Krok 2: podwyżka o 10%
Podwyżka o 10% jest liczona od ceny po obniżce (60,00 zł), więc mnożymy przez 1,10:
60,00 × 1,10 = 66,00. Aktualna cena sprzedaży to 66,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 60,00 zł to wynik tylko po obniżce o 20%. Ta odpowiedź pomija drugi etap (podwyżkę o 10%).
  • 52,50 zł powstaje przy błędnym rozumowaniu, np. odjęciu 30% od 75,00 zł (łączenie procentów) albo przy pomyłce rachunkowej. Dwie kolejne zmiany procentowe nie sumują się wprost do jednego procentu liczonego od tej samej podstawy.
  • 72,00 zł sugeruje liczenie 10% od ceny początkowej (7,50 zł) i dodanie do ceny po obniżce 60,00 zł, co daje 67,50 zł, więc 72,00 zł i tak nie pasuje; częściej wynika z pomylenia 20% z 10% kwotowo lub z błędnego odejmowania/dodawania bez mnożników.

Wskazówka egzaminacyjna: przy obniżce o p% używaj mnożnika (1 − p), a przy podwyżce o p% mnożnika (1 + p). Dla 20% i 10% są to odpowiednio 0,80 i 1,10. Zapis mnożników ogranicza pomyłki i przyspiesza liczenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej użyć mnożnika: po obniżce o 20% zostaje 80% ceny, czyli mnożysz cenę przez 0,80. Dla 75,00 zł: 75,00 × 0,80 = 60,00 zł. To metoda szybka i bezpieczna rachunkowo.
Podwyżkę liczysz od aktualnej ceny po rabacie. Stosujesz mnożnik 1,10 (bo 100% + 10% = 110%). Jeśli po rabacie jest 60,00 zł, to 60,00 × 1,10 = 66,00 zł.
Bo w zadaniu podwyżka jest wykonana po obniżce i dotyczy ceny, która już się zmieniła. Liczenie 10% od 75 zł zmienia podstawę obliczeń i daje inny wynik niż podwyżka 10% od 60 zł.
Nie. Procenty działają na różnych podstawach: najpierw cena spada do 80% wartości, a potem rośnie o 10% od tej niższej kwoty. Łączny efekt to 0,80 × 1,10 = 0,88, czyli cena końcowa to 88% ceny wyjściowej.
Stosuj mnożniki: rabat p% → (1 − p), podwyżka p% → (1 + p). Zamiast odejmować "w głowie" kwoty procentów, zapisujesz: 75 × 0,80 × 1,10. To skraca czas i zmniejsza ryzyko pomyłki.
Mnożnik 0,80 oznacza, że po rabacie pozostaje 80% ceny. To przeliczenie procentów na liczbę dziesiętną: 80% = 0,80. Dzięki temu jednym mnożeniem otrzymujesz cenę po obniżce.
Najczęściej myli się podstawę obliczeń (liczy się drugi procent od ceny początkowej), łączy się procenty "na skróty" (20% − 10%), albo myli się mnożniki (0,8 z 0,08). Pomaga zapis dwóch kroków i kontrola, czy wynik ma sens.
Gdy najpierw jest promocja (rabat), a potem korekta cen (np. wzrost kosztów, zmiana cennika) albo dodatkowa akcja marketingowa. W praktyce sprzedawca powinien zawsze sprawdzić, od jakiej ceny system nalicza kolejne zmiany.
W cenach detalicznych standardem jest zapis w złotych i groszach (dwie cyfry po przecinku). W tym zadaniu wynik wychodzi dokładnie 66,00 zł, więc nie ma problemu z zaokrągleniem, ale w innych zadaniach warto zaokrąglać do 0,01 zł.
Możesz ocenić procent łączny: 20% rabatu to spadek do 80%, a potem +10% to wzrost do 110% tej kwoty. Razem 0,80 × 1,10 = 0,88, więc cena końcowa to 88% z 75 zł, czyli mniej niż 75 zł, ale więcej niż 60 zł.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Procenty: wprowadzenie i obliczanie procentu liczby, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – Procent, definicja i zapis, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • Matzoo – Procenty (materiały i przykłady), https://www.matzoo.pl/klasa6/procenty_30_196 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (procenty) dla szkoły podstawowej/branżowej I stopnia – dział: procenty i obliczenia praktyczne
  • Materiały edukacyjne OKE/CKE z przykładami zadań rachunkowych dla handlu i sprzedaży (arkusze treningowe)
  • Kursy e-learningowe z arytmetyki handlowej (rabat, marża, narzut) dla branży handlowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego