KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 11.
Cena zakupu towaru netto wynosi 13,00 zł, a cena sprzedaży netto 21,45 zł. Ustal stosowaną przez sprzedawcę wartość procentową marży handlowej liczonej od ceny zakupu netto (metoda "od sta").
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Marża od ceny zakupu (metoda "od sta") liczona jest jako: (cena sprzedaży netto − cena zakupu netto) / cena zakupu netto × 100%.
Różnica cen to 21,45 − 13,00 = 8,45 zł, a 8,45 / 13,00 = 0,65, czyli 65%.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwie wartości netto: cenę zakupu 13,00 zł oraz cenę sprzedaży 21,45 zł. Najpierw wyznacza się kwotę marży w złotych, czyli różnicę między ceną sprzedaży a ceną zakupu:

21,45 − 13,00 = 8,45 zł.

Następnie, ponieważ wskazano marżę liczoną od ceny zakupu netto (metoda "od sta"), podstawą do obliczeń jest cena zakupu. Stosuje się więc wzór:

marża% = (marża kwotowa / cena zakupu) × 100%.

Podstawienie danych daje:

(8,45 / 13,00) × 100% = 0,65 × 100% = 65%.

Dlatego odpowiedź "65%" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "19%" może wynikać z użycia niewłaściwej podstawy albo z przypadkowego przekształcenia liczb (np. pomylenia marży z innymi wskaźnikami). Przy tych danych różnica 8,45 zł stanowi znacznie większą część ceny zakupu niż 19%.
  • "119%" bywa skutkiem pomylenia pojęć i wykonania obliczeń, które nie odpowiadają definicji marży "od sta" (np. błędnego zestawienia ceny sprzedaży z zakupu w sposób niezgodny ze wzorem). Wynik przekraczający 100% oznaczałby, że marża kwotowa jest większa niż cena zakupu, co tu nie zachodzi (8,45 < 13,00).
  • "165%" to również rezultat błędnej metody (np. odwrócenia ilorazu lub pomyłki w działaniu na procentach). Taki poziom marży oznaczałby marżę kwotową ponad 21 zł przy zakupie 13 zł, a faktyczna marża kwotowa wynosi 8,45 zł.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, od czego liczony jest procent. Jeśli w treści jest "od ceny zakupu", w mianowniku musi znaleźć się cena zakupu. Jeśli "od ceny sprzedaży" — w mianowniku byłaby cena sprzedaży.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To procentowy wskaźnik pokazujący, o ile (w relacji do ceny zakupu) podwyższono koszt towaru, aby uzyskać cenę sprzedaży. Liczy się ją jako: (cena sprzedaży − cena zakupu) / cena zakupu × 100%.
Najpierw policz marżę kwotową: sprzedaż netto − zakup netto. Potem podziel tę różnicę przez cenę zakupu (jeśli jest "od sta") i pomnóż przez 100%. Na końcu zaokrąglij wynik zgodnie z poleceniem.
Bo "od sta" oznacza, że podstawą procentu jest koszt (zakup). Procent ma pokazać, jak duży "narzut/marża" doliczono w stosunku do wydatku poniesionego na towar.
Nie. W praktyce szkolnej często spotyka się oba pojęcia, ale różnią się podstawą obliczeń. Narzut zwykle liczy się od ceny zakupu, a marżę często od ceny sprzedaży. W tym pytaniu jednoznacznie wskazano liczenie od ceny zakupu ("od sta").
Porównaj marżę kwotową z ceną zakupu. Jeśli marża kwotowa jest mniejsza niż zakup, to marża "od zakupu" będzie poniżej 100%. Dodatkowo możesz oszacować: gdy różnica to ok. połowa zakupu, wynik powinien być ok. 50%.
Najczęstsze to: użycie złego mianownika (dzielenie przez cenę sprzedaży), pomylenie marży kwotowej z procentową, oraz zaokrąglanie pośrednich wyników. Pomaga zapis wzoru przed podstawieniem liczb.
Gdy firma chce kontrolować, o ile podnosi koszt towaru, aby pokryć koszty działalności i osiągnąć zysk. Taką marżę analizuje się m.in. przy ustalaniu cenników, promocji oraz porównywaniu opłacalności asortymentu.
Trzeba użyć tych cen, które podaje treść. Jeśli jest "netto", liczysz na wartościach netto. Gdyby podano brutto, liczyłbyś brutto. Nie miesza się netto z brutto, bo VAT zmienia podstawę i wynik procentowy.
Można zauważyć, że 13 × 0,65 = 8,45 (bo 13 × 65 = 845, a potem dzielisz przez 100). Jeśli różnica cen wynosi 8,45, to jest to dokładnie 65% ceny zakupu 13,00.
Często pojawiają się: wyznaczanie ceny sprzedaży przy danej marży/narzucie, obliczanie ceny zakupu przy znanej cenie sprzedaży i marży, porównanie dwóch wariantów marży, a także zadania łączone z rabatem i kosztami dodatkowymi.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Mfiles.pl (Encyklopedia Zarządzania) – hasło "Marża handlowa" (definicja i sposób obliczania), https://mfiles.pl/pl/index.php/Mar%C5%BCa_handlowa - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl) – hasło "Narzut" (dla rozróżnienia pojęć marża/narzut), https://mfiles.pl/pl/index.php/Narzut - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z kalkulacji cen w handlu (dział: marża, narzut, kalkulacja ceny)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z obliczeń procentowych w kontekście handlowym
  • Materiały szkolne z podstaw rachunkowości zarządczej (pojęcia: marża, narzut, zysk brutto na sprzedaży)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego