KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 8.
Charakterystyczną cechą przekładni hydrokinetycznej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia hydrokinetyczna (konwerter momentu) przenosi energię przez ciecz roboczą, dlatego dopuszcza poślizg i w określonych warunkach potrafi zwiększać moment obrotowy na wyjściu. Odpowiedzi mówiące o braku poślizgu, stałym momencie lub stałym przełożeniu nie oddają jej hydrodynamicznej zasady działania.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnia hydrokinetyczna (najczęściej rozumiana jako konwerter momentu w automatycznych skrzyniach biegów) przekazuje napęd poprzez ruch cieczy (oleju). Kluczowe elementy to pompa (po stronie silnika) i turbina (po stronie skrzyni), a w konwerterze dodatkowo kierownica/stator, który zmienia kierunek strumienia oleju.

Dlatego cechą charakterystyczną jest to, że układ może przenosić moment obrotowy i go zwielokrotniać – szczególnie przy ruszaniu, gdy różnica prędkości między pompą i turbiną jest duża. Zwielokrotnienie momentu wynika z hydrodynamicznego oddziaływania strumienia oleju i pracy statora, a nie ze stałego mechanicznego przełożenia.

Stwierdzenie o "braku zjawiska poślizgu" jest niezgodne z zasadą działania: poślizg (różnica prędkości obrotowej wejścia i wyjścia) jest typowy dla układów hydrokinetycznych. W praktyce stosuje się co prawda sprzęgło blokujące (lock-up), ale to dodatkowy element, który ogranicza poślizg w wybranych warunkach – nie jest to cecha samej hydrokinetyki jako zjawiska.

Odpowiedź o "przenoszeniu prędkości obrotowej przy niezmiennym momencie obrotowym" sugeruje idealne, bezstratne przeniesienie prędkości bez zmiany momentu, co nie pasuje do konwertera: w zależności od warunków pracy moment na wyjściu może być większy od wejściowego, a prędkości nie są równe ze względu na poślizg.

Opcja o "stałym przełożeniu dynamicznym równym jeden" również jest błędna, bo przełożenie dynamiczne w układzie hydrokinetycznym jest zmienne i zależy od różnicy prędkości pompy i turbiny oraz warunków przepływu oleju. Stała wartość 1 odpowiadałaby sytuacji zbliżonej do bezpoślizgowego sprzęgła, a nie typowej pracy przekładni hydrokinetycznej.

Na egzaminie warto zapamiętać skrót myślowy: hydrokinetyka = poślizg + możliwość zwielokrotnienia momentu (zwłaszcza przy ruszaniu), a ograniczanie poślizgu realizuje dopiero dodatkowa blokada.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To element układu napędowego, który przenosi moment z silnika na skrzynię biegów przez ciecz (olej), a nie przez sztywne zazębienie. Najczęściej występuje jako konwerter momentu w automatycznych skrzyniach biegów.
Poślizg wynika z hydrodynamicznego przenoszenia energii: pompa wprawia olej w ruch, a turbina odbiera energię z przepływu. Ponieważ nie ma sztywnego połączenia, prędkości wejścia i wyjścia mogą się różnić.
W konwerterze momentu stator/kierownica zmienia kierunek strumienia oleju, co powoduje korzystniejsze oddziaływanie na łopatki turbiny. Przy dużej różnicy prędkości (np. ruszanie) moment na wyjściu może być większy niż na wejściu.
Największy efekt zwielokrotnienia momentu pojawia się przy małych prędkościach pojazdu, gdy turbina obraca się dużo wolniej niż pompa. Wtedy przepływ oleju i praca statora dają największą różnicę między momentem wejściowym a wyjściowym.
Nie. W układzie hydrokinetycznym "przełożenie dynamiczne" zmienia się wraz z warunkami pracy (różnica prędkości pompy i turbiny, obciążenie, lepkość oleju). Stałe przełożenie jest typowe dla przekładni mechanicznych, nie hydrokinetycznych.
Lock-up to sprzęgło, które w wybranych warunkach spina mechanicznie stronę silnika ze skrzynią, ograniczając straty i poślizg. To rozwiązanie dodatkowe; sama przekładnia hydrokinetyczna z natury dopuszcza poślizg.
Często spotyka się pogorszenie przyspieszenia, wzrost obrotów bez proporcjonalnego wzrostu prędkości, drgania przy stałej jeździe (zwłaszcza przy pracy lock-up) oraz przegrzewanie oleju. Objawy mogą też przypominać usterki skrzyni, więc potrzebna jest diagnostyka.
Sprzęgło hydrokinetyczne głównie przenosi moment przez ciecz, ale nie jest nastawione na jego zwielokrotnianie. Konwerter momentu ma dodatkowy element (stator), który umożliwia zwiększanie momentu w pewnym zakresie pracy, szczególnie przy ruszaniu.
Olej jest medium przenoszącym energię, więc jego lepkość, czystość i temperatura wpływają na sprawność, poślizg i zdolność przenoszenia momentu. Zły olej lub przegrzanie mogą pogorszyć pracę konwertera i przyspieszyć zużycie elementów.
Najczęstsze pomyłki to wybór odpowiedzi sugerującej "brak poślizgu" (bo brzmi korzystnie) oraz przenoszenie cech przekładni mechanicznych na hydrokinetyczne (stałe przełożenie, stały moment). Pomaga pamiętać: hydrokinetyka = poślizg i możliwe zwielokrotnienie momentu.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przekładnia hydrokinetyczna (konwerter momentu) przenosi energię przez ciecz roboczą, dlatego dopuszcza poślizg i w określonych warunkach potrafi zwiększać moment obrotowy na wyjściu."

Źródła:

  • Wikipedia: Torque converter — https://en.wikipedia.org/wiki/Torque_converter (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Fluid coupling — https://en.wikipedia.org/wiki/Fluid_coupling (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica: Torque converter — https://www.britannica.com/technology/torque-converter (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw budowy i eksploatacji automatycznych skrzyń biegów (konwerter momentu)
  • Podręczniki/kompendia z budowy pojazdów samochodowych – dział: układ napędowy
  • Instrukcje serwisowe producentów skrzyń automatycznych (sekcje opisujące działanie konwertera i blokady lock-up)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego