KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
Charakterystyczne objawy zespołu Tourette’a to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zespół Tourette’a charakteryzuje się występowaniem tików – nagłych, mimowolnych i powtarzalnych czynności. Obejmują one tiki ruchowe (np. mruganie, ruchy twarzy) oraz głosowe (np. chrząkanie, pociąganie nosem, czasem powtarzanie słów). Pozostałe opisy pasują do innych zaburzeń neurologicznych lub neurorozwojowych.

Pełne wyjaśnienie:

Zespół Tourette’a należy do zaburzeń tikowych. Jego istotą są tiki, czyli krótkie, nagłe, nawracające i mimowolne (choć czasem chwilowo hamowane) ruchy lub wokalizacje. Dlatego poprawna jest odpowiedź opisująca tiki jako mimowolne ruchy oraz tiki głosowe, takie jak mruganie powiekami, pociąganie nosem czy chrząkanie, a także możliwe zjawiska werbalne (np. powtarzanie słów).

Opis "ruchy pląsawicze o charakterze skręcająco-wijącym" sugeruje inne spektrum zaburzeń ruchowych (hiperkinezy, dystonie/choreoatetoza). To nie jest typowy obraz tików: tiki są zwykle bardziej stereotypowe, krótkotrwałe i powtarzalne, a nie ciągłe, "wijące" ruchy całego ciała utrudniające postawę.

Opcja z "kaczkowatym chodem" i powiększeniem mięśni łydek odpowiada raczej chorobom mięśni (np. dystrofiom) i mechanizmowi osłabienia mięśniowego z pseudohipertrofią łydek, a nie zaburzeniom tikowym. W zespole Tourette’a problemem są przede wszystkim niezamierzone ruchy i dźwięki, a nie pierwotny niedowład czy typowy chód miopatyczny.

Stwierdzenie o "obsesyjnym zainteresowaniu bardzo wąską dziedziną" oraz ograniczeniu zainteresowań jest częściej kojarzone z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. W Tourette’cie mogą współwystępować inne trudności (np. uwaga, impulsywność, natręctwa), ale samo wąskie, intensywne zainteresowanie jako cecha dominująca nie jest objawem definiującym zespół Tourette’a.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi widzisz połączenie tików ruchowych i tików głosowych (szczególnie proste wokalizacje typu chrząkanie), jest to silna przesłanka zespołu Tourette’a. Dystraktory często opisują: (1) inne hiperkinezy, (2) choroby mięśni, (3) cechy ASD.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tiki to krótkie, nagłe i nawracające czynności, które pojawiają się mimowolnie. Mogą mieć postać tików ruchowych (np. mruganie, grymasy) lub tików głosowych (np. chrząkanie, pociąganie nosem). Często nasilają się przy stresie i zmęczeniu.
Tiki ruchowe dotyczą ciała (mięśni twarzy, szyi, kończyn), np. mruganie czy szarpnięcia. Tiki głosowe dotyczą wydawania dźwięków, np. chrząkania, posapywania, powtarzania sylab. Oba typy są zwykle krótkie, stereotypowe i powtarzalne.
Chrząkanie i pociąganie nosem mogą być prostymi tikami głosowymi. Nie wynikają wtedy z infekcji czy alergii, tylko z mechanizmu tików. Objawy te mogą nasilać się w sytuacjach napięcia, a czasem ustępować podczas skupienia na zadaniu.
Nie. Powtarzanie słów może występować w różnych zaburzeniach (np. w ASD lub w ramach nawyków). W Tourette’cie, jeśli się pojawia, jest interpretowane jako element tików głosowych i zwykle współwystępuje z innymi tikami ruchowymi oraz głosowymi, a nie występuje w izolacji.
Tiki są zwykle krótkie, stereotypowe i powtarzalne, często dotyczą twarzy i mogą być chwilowo hamowane. Ruchy pląsawicze/dystoniczne bywają bardziej "płynne", skręcające lub dłużej trwające i częściej zaburzają globalnie postawę oraz chód. Różnicowanie wymaga oceny klinicznej.
Zwykle nie. Kaczkowaty chód jest częściej kojarzony z osłabieniem mięśni obręczy biodrowej i chorobami mięśni, a nie z tikami. W Tourette’cie dominują mimowolne ruchy i dźwięki, a nie typowy obraz miopatycznego chodu czy przerostu łydek.
Silnie zawężone zainteresowania są bardziej charakterystyczne dla spektrum autyzmu. W Tourette’cie mogą współwystępować trudności z uwagą czy natręctwa, ale same wąskie pasje nie są objawem definiującym. W praktyce ważne jest rozróżnienie objawów dominujących i ich wpływu funkcjonalnego.
Wsparcie obejmuje m.in. dobór aktywności obniżających napięcie, planowanie przerw, uczenie strategii samoregulacji oraz dostosowanie środowiska (np. mniej bodźców, jasne zasady). Ważna jest też psychoedukacja: tiki nie są "złośliwością" i nie powinny być karane.
Tiki często nasilają się podczas stresu, zmęczenia, silnych emocji lub presji społecznej. U części osób mogą się zmniejszać w trakcie angażujących zadań, gdy uwaga jest skoncentrowana. W terapii zajęciowej warto obserwować, jakie sytuacje i aktywności zmieniają nasilenie objawów.
Częsty błąd to mylenie tików z innymi zaburzeniami ruchu (pląsawica, dystonia) lub z objawami chorób mięśni (kaczkowaty chód). Kolejny to przypisywanie Tourette’owi cech typowych dla ASD. Najlepsza strategia to szukanie zestawu: tiki ruchowe + tiki głosowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Zespół Tourette’a charakteryzuje się występowaniem tików – nagłych, mimowolnych i powtarzalnych czynności."

Źródła:

  • ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (WHO) – wpis dotyczący zaburzeń tikowych / zespołu Tourette’a (Tourette syndrome) – https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp 2026-02-27)
  • DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed., text revision (American Psychiatric Association), rozdział: Tic Disorders, 2022
  • NHS (National Health Service) – "Tourette's syndrome" (opis objawów, w tym tics motor and vocal) – https://www.nhs.uk/conditions/tourettes-syndrome/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z psychiatrii/psychologii klinicznej dzieci i młodzieży (rozdziały o zaburzeniach tikowych)
  • Materiały edukacyjne szpitali klinicznych i towarzystw naukowych dotyczące zespołu Tourette’a
  • ICD-11 Browser – opis jednostek z grupy zaburzeń tikowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego