KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 26.
Charakterystyka jednostkowego zużycia paliwa informuje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jednostkowe zużycie paliwa opisuje, ile paliwa potrzeba do wytworzenia jednostki pracy/mocy w silniku. Jest więc miarą ekonomiczności i pośrednio sprawności ogólnej silnika. Nie informuje bezpośrednio o sile napędowej czy wskaźnikach dynamicznych pojazdu ani o spalaniu wyrażanym w l/100 km.

Pełne wyjaśnienie:

Charakterystyka jednostkowego zużycia paliwa odnosi się do silnika (a nie do całego pojazdu) i pokazuje, jak zmienia się ilość paliwa potrzebna do uzyskania określonego efektu energetycznego pracy silnika w różnych warunkach (np. przy różnych obrotach i obciążeniu). W ujęciu praktycznym jest to wskaźnik ekonomiczności pracy silnika.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że informuje ona o sprawności ogólnej silnika: im mniejsze jednostkowe zużycie paliwa przy danym punkcie pracy, tym korzystniejsze (bardziej efektywne) przetworzenie energii chemicznej paliwa na użyteczną pracę/moc na wale silnika. Wzrost jednostkowego zużycia paliwa może oznaczać pracę w niekorzystnym zakresie obrotów/obciążenia albo pogorszenie warunków spalania i strat w silniku.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych wielkości:

  • "o sile napędowej pojazdu." – siła napędowa zależy m.in. od momentu na kołach, przełożeń i strat w układzie przeniesienia napędu. Jednostkowe zużycie paliwa nie jest bezpośrednią miarą tej siły.
  • "o wskaźniku dynamicznym pojazdu." – wskaźniki dynamiczne/osiągowe opisują zdolność pojazdu do przyspieszania i pokonywania oporów ruchu. To obszar trakcji pojazdu, a nie charakterystyka ekonomiczna silnika.
  • "o zużyciu paliwa przy prędkości 100 km/h." – spalanie przy 100 km/h to typowo zużycie drogowe (np. l/100 km), zależne od aerodynamiki, masy, oporów toczenia, przełożeń i warunków ruchu. Jednostkowe zużycie paliwa opisuje silnik i nie daje wprost wartości spalania przy konkretnej prędkości pojazdu.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać rozróżnienie: jednostkowe zużycie paliwa → silnik i sprawność, a l/100 km → pojazd i warunki jazdy. To często pojawiająca się pułapka w testach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostkowe zużycie paliwa to miara, ile paliwa potrzeba do wytworzenia jednostki efektu energetycznego pracy silnika (np. jednostki pracy lub mocy). Służy do oceny ekonomiczności punktu pracy silnika i pośrednio wiąże się ze sprawnością.
Bo pokazuje, jak dużo paliwa trzeba spalić, aby uzyskać dany efekt użyteczny. Gdy silnik działa sprawniej, z tej samej ilości paliwa uzyskuje więcej pracy/mocy, więc jednostkowe zużycie jest niższe. Przy gorszej sprawności rośnie.
Nie. Jednostkowe zużycie paliwa dotyczy silnika i jego pracy, a spalanie w l/100 km dotyczy pojazdu w ruchu. Na l/100 km wpływają też opory toczenia, aerodynamika, masa, przełożenia i warunki drogowe, nie tylko sam silnik.
Osiągi i dynamikę opisują m.in. siła napędowa na kołach, przyspieszenie, zdolność pokonywania wzniesień czy wskaźniki trakcyjne. To parametry całego pojazdu i układu przeniesienia napędu, a nie bezpośrednio charakterystyki jednostkowego zużycia paliwa.
Zwracaj uwagę na słowa-klucze: "jednostkowe zużycie", "sprawność", "charakterystyka silnika" zwykle odnoszą się do silnika. Natomiast "l/100 km", "prędkość 100 km/h", "siła napędowa", "dynamika" częściej dotyczą pojazdu i warunków ruchu.
Wykorzystuje się ją m.in. do oceny ekonomicznego zakresu pracy silnika, porównywania jednostek napędowych oraz doboru strategii jazdy (eco-driving). Pomaga też zrozumieć, dlaczego niektóre zakresy obrotów i obciążeń są korzystniejsze paliwowo.
Najczęściej mylą "zużycie jednostkowe" z "l/100 km" oraz przypisują parametrom silnika informacje o dynamice pojazdu. Częstym błędem jest też wybór odpowiedzi "o prędkości 100 km/h", bo brzmi praktycznie, ale dotyczy zużycia drogowego, nie jednostkowego.
Nie zawsze. Oznacza lepszą ekonomię w danym punkcie pracy silnika, ale warunki jazdy zależą też od oporów ruchu, obciążenia pojazdu, przełożeń i stylu prowadzenia. Można jechać nieekonomicznie mimo sprawnego silnika (np. zbyt wysokie prędkości).
Może je zwiększać praca poza optymalnym zakresem obrotów/obciążenia, niekorzystne warunki spalania, wzrost strat mechanicznych, problemy z układem zasilania lub zapłonu oraz ogólne pogorszenie stanu technicznego. W praktyce skutkuje to gorszą ekonomią pracy silnika.
Ucz się rozpoznawania, co opisuje silnik (sprawność, moment, moc, zużycie jednostkowe), a co opisuje pojazd (l/100 km, siła na kołach, dynamika). Przećwicz typowe pytania testowe i kojarz pojęcia z jednostkami oraz z tym, czy dotyczą silnika czy całego pojazdu.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jednostkowe zużycie paliwa opisuje, ile paliwa potrzeba do wytworzenia jednostki pracy/mocy w silniku.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Jednostkowe zużycie paliwa" – opis pojęcia i interpretacja (https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostkowe_zu%C5%BCycie_paliwa) - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (pl): "Sprawność" – ogólne ujęcie sprawności energetycznej (https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprawno%C5%9B%C4%87) - dostęp 2026-02-27
  • Bosch: "Bosch Automotive Handbook", rozdziały dotyczące silników spalinowych, zużycia paliwa i sprawności (wydanie książkowe; wymagany dostęp do konkretnej edycji/stron)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (rozdziały o sprawności i zużyciu jednostkowym)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące charakterystyk silnika (zewnętrzna, częściowa, ekonomiczna)
  • Instrukcje producentów silników/pojazdów omawiające mapy zużycia paliwa i obszary najlepszej sprawności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego