KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 4.
Chora przebywa od kilku dni w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. W nocy często się budzi, rano czuje się zmęczona. Jaką potrzebę, w pierwszej kolejności, należy zaspokoić u chorej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw należy zaspokoić potrzebę wypoczynku i snu, bo opis wskazuje na częste wybudzenia w nocy i poranne zmęczenie. Poprawa snu zwiększa regenerację, obniża odczuwanie stresu i ułatwia dalsze działania opiekuńcze. Pozostałe potrzeby nie wynikają bezpośrednio z podanych objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji (częste budzenie się w nocy i uczucie zmęczenia rano) wprost wskazuje na zaburzoną potrzebę snu i wypoczynku. W opiece nad osobą chorą i niesamodzielną priorytetem jest zaspokojenie tej potrzeby, ponieważ sen odpowiada za regenerację układu nerwowego, poprawę tolerancji na ból i stres oraz lepsze funkcjonowanie w ciągu dnia.

Dlaczego "Wypoczynku" jest poprawne?
To jedyna odpowiedź, która bezpośrednio odpowiada na objawy. Jeżeli pacjentka jest niewyspana, będzie miała gorszą współpracę w rehabilitacji, większą drażliwość, słabszą koncentrację i może gorzej znosić inne interwencje (np. ćwiczenia czy zmiany pozycji). Zaspokojenie potrzeby wypoczynku może obejmować: ograniczenie bodźców w nocy, zapewnienie ciszy, wygodnego ułożenia, obserwację czy nie występuje ból, lęk lub częstomocz, oraz przekazanie informacji pielęgniarce/lekarzowi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Odżywiania – w pytaniu nie ma danych o braku apetytu, spadku masy ciała czy niedożywieniu. Oczywiście żywienie jest ważne, ale nie jest tu wskazane jako problem pierwszoplanowy.
  • Ruchu – zmęczenie po nieprzespanej nocy nie oznacza w pierwszej kolejności potrzeby aktywności. Zbyt wczesne "zwiększanie ruchu" może nasilać wyczerpanie.
  • Termoregulacji – brak informacji o dreszczach, gorączce, potach nocnych czy wychłodzeniu. Nie ma przesłanek, że problemem jest temperatura ciała.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "pierwszej kolejności" kieruj się objawem podanym w treści i wybieraj potrzebę, która jest z nim najsilniej powiązana przyczynowo. Tu kluczem są nocne wybudzenia i poranne zmęczenie, czyli sen/wypoczynek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o wybór tej potrzeby, która w danej chwili ma najwyższy priorytet, bo wynika bezpośrednio z objawów lub jej niezaspokojenie pogarsza funkcjonowanie chorego. Najpierw zwykle zaspokaja się potrzeby biologiczne (np. sen), a dopiero potem planuje kolejne działania.
Sen odpowiada za regenerację i tolerancję na stres. Przy częstych wybudzeniach chory może być bardziej zmęczony, rozdrażniony i gorzej współpracować w czynnościach pielęgnacyjnych. W ZOL dodatkowo na sen wpływają bodźce środowiskowe (hałas, światło, nocne czynności).
Kluczowe są dwa elementy: częste budzenie się w nocy oraz uczucie zmęczenia rano. To typowy obraz niewystarczającej jakości snu. Nie ma informacji o problemach z jedzeniem, temperaturą czy braku aktywności, więc priorytetem jest odpoczynek.
Jeśli opis zawiera niewyspanie, osłabienie po nocy, trudności z zasypianiem lub wybudzenia, zwykle priorytetem jest wypoczynek. Potrzeba ruchu częściej wynika z unieruchomienia, ryzyka odleżyn, zaniku mięśni lub zaleceń rehabilitacji, a nie z samego zmęczenia po bezsenności.
Najczęstsze przyczyny to: ból, lęk, hałas i światło na oddziale, niewygodna pozycja, parcie na mocz, kaszel lub duszność. W praktyce opiekun obserwuje i zgłasza te czynniki personelowi oraz pomaga w ograniczaniu bodźców i poprawie komfortu ułożenia.
Można zadbać o ciszę i przyciemnienie, ograniczyć zbędne bodźce, zapewnić wygodne ułożenie, sprawdzić czy pacjent nie jest głodny lub spragniony przed snem, przypilnować toalety przednocnej oraz obserwować dolegliwości (np. ból). Ważne jest też spokojne, przewidywalne postępowanie.
Może, ale tylko gdy w opisie pojawiają się przesłanki pilne: brak jedzenia i picia, ryzyko odwodnienia, wymioty, objawy niedocukrzenia itp. W tym zadaniu takich danych nie ma, a podane objawy jednoznacznie dotyczą snu, dlatego priorytetem pozostaje wypoczynek.
Gdy opis wskazuje na zaburzenia temperatury lub jej odczuwania, np. gorączkę, dreszcze, zlewne poty, wychłodzenie, oparzenia czy ryzyko hipotermii. Wtedy najpierw stabilizuje się stan chorego i komfort cieplny. W omawianym przypadku brak takich objawów.
Częsty błąd to wybór "ogólnie ważnej" potrzeby (np. żywienie) zamiast tej wynikającej z opisu. Inny błąd to automatyczne skojarzenie zmęczenia z ruchem. W testach trzeba powiązać objawy z potrzebą i pamiętać o słowie "w pierwszej kolejności".
Ćwicz analizę krótkich opisów: wypisz objaw → dopasuj potrzebę → wybierz priorytet. Pomaga też powtarzanie podstawowych potrzeb biologicznych oraz typowych sygnałów ich niezaspokojenia (np. bezsenność → wypoczynek). Rozwiązuj testy i sprawdzaj, na jakich słowach-kluczach opiera się odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Najpierw należy zaspokoić potrzebę wypoczynku i snu, bo opis wskazuje na częste wybudzenia w nocy i poranne zmęczenie."

Źródła:

  • Virginia Henderson, "The Nature of Nursing", rozdziały dotyczące podstawowych potrzeb (sen i odpoczynek) – źródło klasyczne, wymaga dostępu do publikacji

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw pielęgniarstwa/opieki długoterminowej (rozdziały: potrzeby biologiczne, sen i odpoczynek)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące procesu opieki i ustalania priorytetów
  • Opracowania o higienie snu oraz czynnikach wpływających na bezsenność u osób chorych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego