KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 11.
Choroba grzybowa roślin, której rozwojowi sprzyja rzadkie wietrzenie pomieszczeń i nadmierna wilgotność powietrza, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szara pleśń jest chorobą grzybową, której rozwojowi szczególnie sprzyja wysoka wilgotność powietrza i słaba wymiana powietrza (rzadkie wietrzenie), zwłaszcza w uprawach pod osłonami. Pozostałe propozycje nie są tak typowo łączone z takim mikroklimatem pomieszczeń jak szara pleśń.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy choroby grzybowej, która łatwo rozwija się w warunkach wysokiej wilgotności i słabej wentylacji. Taki mikroklimat jest częsty w szklarniach, tunelach foliowych oraz innych pomieszczeniach uprawowych, gdy ogranicza się wietrzenie lub gdy rośliny długo pozostają zwilżone.

Odpowiedź "szara pleśń" jest poprawna, ponieważ jest to jedna z najbardziej typowych chorób nasilających się właśnie przy nadmiernej wilgotności i ograniczonym ruchu powietrza. W praktyce ogrodniczej poprawa wietrzenia, obniżanie wilgotności oraz higiena uprawy należą do podstawowych działań ograniczających ryzyko tej choroby.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście treści pytania?

  • "guzowatość korzeni" dotyczy przede wszystkim systemu korzeniowego i jest kojarzona z innymi czynnikami środowiskowymi niż sama wilgotność powietrza i wietrzenie pomieszczeń. Informacja o "pomieszczeniach" i "wilgotności powietrza" wskazuje raczej na chorobę części nadziemnych.
  • "plamistość liści" to określenie bardzo ogólne, obejmujące wiele różnych jednostek chorobowych o rozmaitych wymaganiach. Samo hasło nie wskazuje tak jednoznacznie na zależność od rzadkiego wietrzenia jak szara pleśń.
  • "zgnilizna twardzikowa" jest również chorobą grzybową, ale w tym pytaniu kluczowe jest typowe, "egzaminacyjne" skojarzenie: wysoka wilgotność i słaba wentylacja w pomieszczeniach uprawowych najczęściej prowadzą do problemu określanego jako szara pleśń.

Wskazówka do nauki: jeśli w opisie warunków pojawia się "rzadkie wietrzenie" oraz "nadmierna wilgotność", warto w pierwszej kolejności rozważać choroby silnie zależne od mikroklimatu i kondensacji pary wodnej, typowe dla upraw pod osłonami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szara pleśń to choroba roślin wywoływana przez grzyby, najczęściej kojarzona z patogenem Botrytis. Atakuje wiele gatunków roślin, zwłaszcza w uprawach pod osłonami. Typowo nasila się, gdy jest wilgotno, rośliny długo pozostają mokre, a w obiekcie jest słaba cyrkulacja powietrza.
Rzadkie wietrzenie utrzymuje wysoką wilgotność i ogranicza osuszanie liści oraz kwiatów. Krople wody i wilgotne powietrze ułatwiają kiełkowanie zarodników i infekcję tkanek. Dodatkowo gorsza wymiana powietrza sprzyja kondensacji pary wodnej na roślinach, co wydłuża czas zwilżenia.
Największe ryzyko pojawia się przy jednoczesnym wystąpieniu: wysokiej wilgotności powietrza, długiego zwilżenia roślin (np. po podlewaniu lub skraplaniu), zbyt gęstego łanu oraz słabej wentylacji. W takich warunkach patogen łatwo się rozprzestrzenia, a objawy mogą szybko narastać.
Kluczowe są działania profilaktyczne: poprawa wentylacji, unikanie nadmiernej wilgotności, podlewanie tak, by nie moczyć liści i kwiatów oraz usuwanie porażonych części roślin. Pomaga także utrzymywanie porządku w obiekcie i ograniczanie zagęszczenia roślin, aby szybciej obsychały po podlewaniu.
Nie. "Plamistość liści" to bardzo szerokie określenie obejmujące wiele chorób (grzybowych, bakteryjnych, a czasem także fizjologicznych). Część z nich nasila się przy wilgoci, ale inne mogą zależeć od odmiany, nawożenia lub uszkodzeń. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych trzeba czytać wskazówki o warunkach sprzyjających.
W treści pytania szukaj, czy mowa o mikroklimacie powietrza (wilgotność, wietrzenie, skraplanie) czy o podłożu (pH, wilgotność gleby, zastoje wody). Informacje o "wietrzeniu pomieszczeń" najczęściej dotyczą chorób części nadziemnych, bo wpływają na zwilżenie liści, pędów i kwiatów.
Ryzyko rośnie w okresach, gdy łatwo o wysoką wilgotność: chłodniejsze noce, duże różnice temperatur, częste skraplanie wody na roślinach oraz ograniczanie wietrzenia "żeby nie wychłodzić" szklarni. Wtedy rośliny długo pozostają mokre, a patogen ma lepsze warunki do infekcji.
Typowe błędy to wybór bardzo ogólnej odpowiedzi (np. "plamistość liści") albo kierowanie się samym słowem "zgnilizna" bez powiązania z mikroklimatem. Często też myli się choroby korzeni z chorobami części nadziemnych. Pomaga zapamiętanie: wilgotne powietrze + brak wietrzenia → szara pleśń.
Nie. Może występować także w polu i w przechowalniach, ale w uprawach pod osłonami jest szczególnie częsta, bo łatwiej tam o długotrwałą wysoką wilgotność i słabszy ruch powietrza. Dlatego w zadaniach dla ogrodników często łączy się ją z warunkami: nadmierna wilgoć i rzadkie wietrzenie.
Ucz się powiązań "warunek → choroba": wilgotność i wentylacja, zwilżenie roślin, zagęszczenie, temperatura. Rób krótkie fiszki z nazwą choroby i typowymi czynnikami sprzyjającymi. Na egzaminie czytaj uważnie opis środowiska (pomieszczenie, wietrzenie, wilgotność), bo to często klucz do poprawnej odpowiedzi.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że szara pleśń jest chorobą grzybową, której rozwojowi szczególnie sprzyja wysoka wilgotność powietrza i słaba wymiana powietrza (rzadkie wietrzenie), zwłaszcza w uprawach pod osłonami.

Źródła:

  • Royal Horticultural Society (RHS) – "Grey mould (Botrytis)" https://www.rhs.org.uk/disease/grey-mould-botrytis (dostęp: 2026-02-27)
  • EPPO Global Database – Botrytis cinerea (BOTRCI) https://gd.eppo.int/taxon/BOTRCI (dostęp: 2026-02-27)
  • CABI Invasive Species Compendium / Crop Protection Compendium – Botrytis cinerea (grey mould) (opis biologii i warunków rozwoju) https://www.cabi.org/isc/ (wyszukiwanie hasła: Botrytis cinerea) (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik z fitopatologii/ochrony roślin dla ogrodników (rozdziały o chorobach grzybowych i warunkach infekcji)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące prowadzenia upraw pod osłonami (mikroklimat, wentylacja, wilgotność)
  • Karty chorób roślin (szara pleśń) z serwisów doradczych/instytutów ochrony roślin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego