KWALIFIKACJA BPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 33.
Chorobę zawodową u pracownika wywołują czynniki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Choroby zawodowe są skutkiem narażenia na czynniki szkodliwe (np. chemiczne, fizyczne, biologiczne) działające w pracy. Czynniki niebezpieczne wiąże się głównie z wypadkami, urazowe odnoszą się do skutków urazu, a uciążliwe pogarszają komfort, ale nie muszą powodować choroby zawodowej.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji stosowanej w BHP wyróżnia się m.in. czynniki: szkodliwe, niebezpieczne i uciążliwe. Pytanie dotyczy tego, jaka grupa czynników prowadzi do powstania choroby zawodowej u pracownika.

Poprawna odpowiedź: "szkodliwe". Choroba zawodowa jest związana z dłuższym lub powtarzalnym narażeniem na czynniki, które mogą wywołać niekorzystne zmiany w organizmie (np. czynniki fizyczne jak hałas, czynniki chemiczne jak substancje drażniące, czynniki biologiczne). Istotą jest tu działanie czynnika na zdrowie i powiązanie skutku zdrowotnego z warunkami pracy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "uciążliwe" – to czynniki pogarszające samopoczucie lub komfort pracy (np. monotonia, niekorzystny mikroklimat odczuwany subiektywnie). Mogą obniżać wydajność i powodować dyskomfort, ale nie są definicyjnie tym, co "wywołuje chorobę zawodową".
  • "urazowe" – to określenie kojarzone z mechanizmem powstania urazu (nagłe zdarzenie, uszkodzenie tkanek). Uraz jest typowym skutkiem zdarzeń wypadkowych, a nie klasycznym mechanizmem choroby zawodowej powstającej wskutek narażenia.
  • "niebezpieczne" – to czynniki stwarzające ryzyko nagłego wypadku (np. ruchome elementy maszyn, możliwość porażenia, upadek z wysokości). Ich typowym skutkiem są wypadki przy pracy, a nie choroby zawodowe.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pada "choroba zawodowa", najczęściej szukasz odpowiedzi związanej z narażeniem na czynniki szkodliwe. Gdy mowa o "wypadku" lub "nagłym zdarzeniu", częściej pasują czynniki niebezpieczne i mechanizmy urazowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynniki szkodliwe to takie, które przy narażeniu (często długotrwałym lub powtarzalnym) mogą powodować pogorszenie stanu zdrowia, w tym rozwój chorób związanych z pracą. Typowo zalicza się tu czynniki fizyczne, chemiczne i biologiczne, które oddziałują na organizm pracownika.
Bo mechanizm choroby zawodowej zwykle polega na działaniu czynnika na zdrowie w czasie (narażenie), a nie na jednorazowym nagłym zdarzeniu. Czynniki szkodliwe są definiowane właśnie przez możliwość wywołania niekorzystnych zmian zdrowotnych, co odpowiada istocie chorób zawodowych.
Czynniki niebezpieczne to takie, które mogą spowodować nagłe zdarzenie prowadzące do urazu lub wypadku (np. kontakt z ruchomą częścią maszyny, porażenie, upadek). W praktyce BHP łączy się je przede wszystkim z wypadkami przy pracy, a nie z rozwojem chorób zawodowych.
Najprościej: uciążliwe pogarszają komfort i samopoczucie (zmęczenie, stres, dyskomfort), a szkodliwe mają potencjał powodowania uszczerbku na zdrowiu lub choroby przy narażeniu. Na egzaminie słowo "choroba zawodowa" zwykle kieruje do "szkodliwe", a "komfort" do "uciążliwe".
Mogą pośrednio wpływać na zdrowie (np. przez zmęczenie, rozkojarzenie, spadek koncentracji), ale w typowej klasyfikacji BHP nie są "definicyjną" przyczyną chorób zawodowych tak jak czynniki szkodliwe. Na potrzeby pytań testowych rozróżnia się te kategorie, aby przypisać im typowe skutki.
"Urazowe" odnosi się do skutków urazu lub mechanizmu prowadzącego do urazu (np. przecięcie, zmiażdżenie, złamanie). To pojęcie jest bliższe wypadkom i nagłym zdarzeniom niż chorobom rozwijającym się w wyniku narażenia. Dlatego w pytaniach o chorobę zawodową zwykle nie jest właściwą odpowiedzią.
Do typowych przykładów zalicza się m.in. hałas, drgania, zapylenie, substancje chemiczne o działaniu drażniącym lub toksycznym oraz czynniki biologiczne. W ujęciu egzaminacyjnym ważne jest, że to właśnie ta grupa (szkodliwe) jest powiązana z ryzykiem rozwoju schorzeń związanych z warunkami pracy.
Rozdziela się je zawsze, gdy identyfikuje się zagrożenia, bo prowadzą do innych skutków i wymagają innych działań profilaktycznych. Czynniki niebezpieczne częściej wymagają zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych przeciw wypadkom, a czynniki szkodliwe – działań ograniczających narażenie i monitorowania wpływu na zdrowie.
Najczęstszy błąd to wybór "niebezpieczne", bo intuicyjnie brzmi "groźniej". Drugi błąd to wybór "uciążliwe" przez potoczne rozumienie uciążliwości jako szkodzenia. Pomaga zasada: choroba zawodowa = narażenie na czynniki szkodliwe; wypadek = czynniki niebezpieczne/uraz.
Wyszukaj słowo-klucz: "choroba zawodowa" zwykle prowadzi do "czynniki szkodliwe". Jeśli pojawia się "wypadek", "nagłe zdarzenie", "uraz" – wtedy częściej pasują czynniki niebezpieczne i mechanizmy urazowe. Ta szybka mapa skojarzeń pomaga w testach jednokrotnego wyboru.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Choroby zawodowe są skutkiem narażenia na czynniki szkodliwe (np. chemiczne, fizyczne, biologiczne) działające w pracy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty BHP omawiające klasyfikację czynników środowiska pracy
  • Materiały szkoleniowe z oceny ryzyka zawodowego (metodyka i identyfikacja zagrożeń)
  • Komentarze i opracowania dotyczące chorób zawodowych oraz profilaktyki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego