W BHP stosuje się podział czynników w środowisku pracy m.in. na niebezpieczne i szkodliwe. Kluczowe jest kryterium rodzaju skutku dla pracownika.
Czynnik niebezpieczny to taki, którego oddziaływanie może spowodować uraz lub zdarzenie wypadkowe, często o charakterze nagłym. Do tej grupy zalicza się m.in. zagrożenia pożarowe oraz energię elektryczną (ryzyko porażenia), a także inne źródła urazów, jak ruchome elementy maszyn czy spadające przedmioty. Dlatego odpowiedź "pożar i prąd elektryczny" spełnia definicję czynników niebezpiecznych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Substancje toksyczne i drażniące" – typowo powodują zatrucia, podrażnienia, zmiany chorobowe i wymagają oceny narażenia, pomiarów oraz działań ograniczających ekspozycję, więc klasyfikuje się je jako czynniki szkodliwe.
- "Promieniowanie jonizujące i laserowe" – kojarzy się z uszkodzeniami tkanek i skutkami zdrowotnymi (czasem odroczonymi), a więc również wpisuje się w kategorię czynników szkodliwych w typowym ujęciu środowiska pracy.
- "Hałas i mikroklimat" – hałas wiąże się m.in. z uszkodzeniem słuchu, a niekorzystny mikroklimat z obciążeniem organizmu; to przykłady czynników o skutkach zdrowotnych lub obciążeniowych, a nie typowych nagłych urazów, więc nie stanowią najlepszego przykładu czynników niebezpiecznych w tej klasyfikacji.
W praktyce (np. w ocenie ryzyka) poprawna klasyfikacja pomaga dobrać środki profilaktyczne: dla niebezpiecznych często dominują zabezpieczenia techniczne i organizacyjne (osłony, procedury ppoż., wyłączenia), a dla szkodliwych – działania ograniczające narażenie (pomiary, monitoring, OI).
