KWALIFIKACJA OGR2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 11.
Chwast przedstawiony na rysunku to
Ilustracja przedstawia roślinę, która jest chwastem, znanym jako tasznik pospolity (Capsella bursa-pastoris).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tasznik pospolity rozpoznaje się m.in. po rozetce liści u nasady oraz charakterystycznych, spłaszczonych owocach w kształcie małych "serduszek/łuseczek" na pędzie kwiatostanowym. Pozostałe gatunki mają inne cechy diagnostyczne: mniszek tworzy koszyczki i puch nasienny, przytulia ma czepne okółki, a żółtlica drobne koszyczki.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozpoznać gatunek chwastu na podstawie wyglądu (cech morfologicznych). Poprawna odpowiedź: "tasznik pospolity".

Dlaczego to właśnie tasznik pospolity?
Najbardziej charakterystyczną cechą diagnostyczną tego gatunku są jego owoce: spłaszczone, trójkątno-sercowate łuszczynki (często opisywane jako "serduszka") osadzone liczne na wydłużonej łodydze kwiatostanowej. Dodatkowo roślina zwykle tworzy rozetę liści przyziemnych, a pęd kwiatostanowy jest wzniesiony i rozgałęziony w górnej części.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "mniszek lekarski" – jest kojarzony z rozetą liści, ale wyróżnia się dużymi koszyczkami kwiatostanowymi oraz owocostanem w postaci kulistego "dmuchawca" (puchu nasiennego). Nie tworzy typowych łuszczynek jak tasznik.
  • "przytulia czepna" – ma wiotkie, płożące lub wspinające się pędy oraz liście ustawione w okółkach; charakterystyczne są haczykowate szczecinki, dzięki którym roślina "czepia się" odzieży i innych roślin. To zupełnie inny pokrój niż u tasznika.
  • "żółtlica drobnokwiatowa" – należy do astrowatych; ma drobne koszyczki kwiatostanowe (często z białymi języczkami) i nie wytwarza sercowatych łuszczynek. Pokrój i kwiatostany odróżniają ją od tasznika.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu chwastów najpewniejsze są cechy "rozstrzygające", zwykle związane z kwiatami i owocami (typ kwiatostanu, typ owocu), a dopiero potem ogólny kształt liści. Jeśli na rysunku widać wyraźne "serduszka" na pędzie, to silna przesłanka wskazująca na tasznika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najszybciej rozpoznasz go po owocach: ma liczne, spłaszczone łuszczynki w kształcie małych "serduszek" na wydłużonym pędzie kwiatostanowym. Często występuje też rozeta liści u nasady. To cechy bardziej pewne niż sam kształt liści.
Oba gatunki mogą tworzyć rozetę liści przy ziemi, więc przy pobieżnym spojrzeniu łatwo o pomyłkę. Różnica jest kluczowa: mniszek ma koszyczki kwiatowe i "dmuchawiec", a tasznik ma drobne kwiaty i sercowate łuszczynki na pędzie.
Łuszczynka to suchy owoc typowy dla roślin z rodziny kapustowatych. U tasznika ma charakterystyczny, spłaszczony kształt przypominający serce. Ponieważ owoc jest zwykle wyraźny i powtarzalny, bywa najpewniejszą cechą identyfikacyjną na zdjęciach i rysunkach.
Przytulia czepna ma wiotkie pędy oraz liście w okółkach, a na pędach i liściach występują haczykowate szczecinki, przez które roślina "czepia się" innych roślin i ubrań. Tasznik ma pęd wzniesiony i nie ma tak czepnych, okółkowych liści.
Żółtlica jest rośliną z astrowatych, więc tworzy koszyczki kwiatostanowe (drobne "stokrotkowe" główki). Tasznik należy do kapustowatych i ma drobne kwiaty oraz łuszczynki, a nie koszyczki. Typ kwiatostanu zwykle szybko eliminuje błędne odpowiedzi.
To chwast pospolity, który może pojawiać się w wielu terminach w sezonie, zwłaszcza na glebach często uprawianych i odsłoniętych. W praktyce ogrodniczej istotne jest szybkie rozpoznanie siewek i rozet, aby wykonać zabieg mechaniczny lub pielęgnację zanim roślina wyda nasiona.
Najczęściej stosuje się metody agrotechniczne: częste odchwaszczanie mechaniczne we wczesnych fazach, ściółkowanie (ogranicza wschody), utrzymanie zwartego łanu roślin uprawnych oraz niedopuszczanie do rozsiewania nasion. Kluczowe jest usuwanie roślin przed owocowaniem.
Różne chwasty różnią się biologią, terminem wschodów i wrażliwością na metody zwalczania. Pomyłka gatunku może prowadzić do nieskutecznego zabiegu, strat czasu i kosztów oraz nasilenia zachwaszczenia. W integrowanej ochronie roślin rozpoznanie jest pierwszym krokiem decyzji.
Najczęściej wybiera się odpowiedź "na skojarzenie", bez sprawdzenia cech rozstrzygających (kwiaty/owoce). Częsty błąd to mylenie rozet liści (np. automatycznie wskazywany mniszek). Dobra strategia: szukaj owoców i typu kwiatostanu, potem dopiero analizuj liście.
Najlepiej uczyć się zestawami porównawczymi: podobne gatunki obok siebie i wypisane 2–3 cechy rozstrzygające. Korzystaj z atlasów chwastów i wykonuj własne notatki ze zdjęciami. W terenie zbieraj okazy (zgodnie z zasadami) i porównuj kwiaty oraz owoce, nie tylko liście.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Tasznik pospolity rozpoznaje się m.in. po rozetce liści u nasady oraz charakterystycznych, spłaszczonych owocach w kształcie małych "serduszek/łuseczek" na pędzie kwiatostanowym."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tasznik_pospolity - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mniszek_lekarski - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przytulia_czepna - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Atlas chwastów polnych i ogrodniczych (część: chwasty dwuliścienne)
  • Klucz do oznaczania roślin (podstawy determinacji gatunków)
  • Materiały dydaktyczne z integrowanej ochrony roślin dotyczące identyfikacji chwastów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego