KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Ciągłe pomiary poziomu hałasu muszą być wykonywane w odpowiednich warunkach meteorologicznych obejmujących takie parametry jak: temperaturę, wilgotność powietrza, prędkość wiatru i ciśnienie atmosferyczne. Który z przyrządów pomiarowych nie będzie potrzebny przy wykonaniu pomiarów panujących warunków atmosferycznych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, anemometr do pomiaru prędkości wiatru, a psychrometr do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie dwóch termometrów). Heliograf rejestruje usłonecznienie, więc nie jest potrzebny do pomiaru temperatury, wilgotności, wiatru i ciśnienia.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu wskazano, że przy ciągłych pomiarach hałasu należy kontrolować warunki meteorologiczne obejmujące: temperaturę, wilgotność powietrza, prędkość wiatru i ciśnienie atmosferyczne. Kluczowe jest więc dopasowanie przyrządu do parametru.

  • "Barometr." – to przyrząd do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. Skoro ciśnienie jest wprost wymienione w treści, barometr jest typowym i logicznym wyborem do rejestracji tego parametru.
  • "Anemometr." – służy do pomiaru prędkości wiatru (czasem również porywów lub – w zestawie – kierunku). Ponieważ prędkość wiatru jest wymieniona jako istotny warunek, anemometr jest potrzebny.
  • "Psychrometr." – wykorzystuje dwa termometry (tzw. suchy i wilgotny) i umożliwia wyznaczenie wilgotności powietrza. Przy pomiarach środowiskowych wilgotność jest parametrem często raportowanym, więc psychrometr odpowiada treści pytania.
  • "Heliograf." – służy do rejestracji usłonecznienia (czasu świecenia Słońca). Usłonecznienie nie znajduje się na liście parametrów, które w pytaniu mają być mierzone (temperatura, wilgotność, wiatr, ciśnienie). Z tego powodu heliograf nie jest konieczny do wykonania wskazanych pomiarów warunków atmosferycznych.

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypisz parametry z treści (tu: 4 sztuki), a potem dopasuj do nich standardowe przyrządy. Jeśli któreś urządzenie mierzy inny parametr (np. usłonecznienie), będzie kandydatem na odpowiedź "niepotrzebny".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne. Jest potrzebny wtedy, gdy w dokumentacji pomiarów (np. terenowych) trzeba podać warunki meteorologiczne wpływające na wynik lub jego interpretację. Ciśnienie bywa rejestrowane razem z temperaturą, wiatrem i wilgotnością.
Anemometr mierzy prędkość wiatru. Wiatr może zmieniać rozchodzenie się dźwięku oraz wprowadzać zakłócenia (szum wiatru na mikrofonie). Dlatego w praktyce pomiarowej kontroluje się prędkość wiatru i stosuje osłony przeciwwietrzne.
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza, zwykle na podstawie wskazań termometru suchego i wilgotnego. Różnica temperatur zależy od parowania wody i pozwala określić wilgotność (często korzysta się z tablic lub przeliczeń).
Heliograf to przyrząd meteorologiczny rejestrujący usłonecznienie, czyli czas świecenia Słońca. Nie służy do pomiaru temperatury, wilgotności, prędkości wiatru ani ciśnienia. Z tego powodu nie jest typowym wyposażeniem do rejestracji tych parametrów.
Najczęściej zapisuje się temperaturę, wilgotność, prędkość wiatru oraz czasem ciśnienie i opady. Dobór parametrów wynika z wymagań metodyki oraz tego, które czynniki mogą istotnie wpływać na propagację dźwięku i jakość rejestracji.
To typowy sposób sprawdzania rozumienia, a nie zapamiętania jednego faktu. Wśród odpowiedzi pojawiają się przyrządy do różnych wielkości (np. wiatr, wilgotność, ciśnienie, usłonecznienie), aby ocenić, czy zdający potrafi dopasować urządzenie do parametru wymaganego w opisie sytuacji.
W praktyce wilgotność kojarz z psychrometrem lub higrometrem, a temperaturę z termometrem. Jeśli w treści jest "wilgotność powietrza", szukaj przyrządu, który ją wyznacza, a nie tylko "ma termometr" w nazwie. Pomaga też skojarzenie: psycho- → para/wilgoć.
Nie zawsze. Wilgotność można mierzyć też innymi czujnikami (np. higrometrami elektronicznymi) w stacjach pogodowych. W zadaniach testowych psychrometr jest jednak klasycznym przykładem przyrządu do wyznaczania wilgotności, więc często pojawia się jako poprawna odpowiedź w tym zakresie.
Najczęściej myli się funkcje urządzeń: wybiera się "meteorologiczne" hasło bez dopasowania do parametru (np. usłonecznienie zamiast ciśnienia), myli się wilgotność z temperaturą lub zakłada, że każdy przyrząd meteo jest potrzebny w każdym zadaniu. Pomaga wypisanie parametrów z treści i dopasowanie 1:1.
Ucz się parametrami: co mierzymy i czym mierzymy. Zrób tabelę: wiatr–anemometr, ciśnienie–barometr, wilgotność–psychrometr/higrometr, temperatura–termometr. Dodaj "mylące" przyrządy (np. heliograf) i zapisz, czego NIE mierzą.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, anemometr do pomiaru prędkości wiatru, a psychrometr do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie dwóch termometrów).

Źródła:

  • Wikipedia: "Heliograf" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Heliograf (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Barometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Barometr (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Anemometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Anemometr (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki i skrypty z meteorologii środowiskowej (instrumenty i parametry)
  • Materiały dydaktyczne z monitoringu hałasu środowiskowego (wymagania meteo w pomiarach)
  • Karty katalogowe i instrukcje obsługi: barometrów, anemometrów, psychrometrów oraz rejestratorów meteo

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego