KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 29.
Cieczą ciężką jednorodną nazywamy substancję ciekłą, której gęstość jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciecz ciężka w przeróbce kopalin to ośrodek rozdziału o gęstości większej niż gęstość wody. Dzięki temu możliwy jest rozdział ziaren: lżejsze unoszą się, a cięższe toną. Odpowiedzi z gęstością równą lub mniejszą od wody nie spełniają tej definicji.

Pełne wyjaśnienie:

W terminologii stosowanej w przeróbce kopalin określenie "ciecz ciężka" odnosi się do cieczy (ośrodka rozdziału), której gęstość jest większa od gęstości wody. Woda jest tu naturalnym punktem odniesienia, bo ma gęstość około 1 g/cm3 (1000 kg/m3) w typowych warunkach. Zwiększona gęstość ośrodka pozwala realizować rozdział grawitacyjny: cząstki o gęstości mniejszej od gęstości ośrodka mają tendencję do unoszenia się, a cząstki o gęstości większej – do opadania.

Dlatego odpowiedź "większa od gęstości wody." jest poprawna: wskazuje cechę definicyjną "cieczy ciężkiej", czyli gęstość większą niż wody.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "równa gęstości wody." – oznaczałoby ośrodek o parametrach zbliżonych do wody, który nie spełnia idei "ciężkiej" cieczy jako środowiska o gęstości podwyższonej do celów separacji.
  • "mniejsza od gęstości wody." – to tym bardziej nie może opisywać cieczy ciężkiej, bo byłby to ośrodek lżejszy od wody, nieprzydatny jako "ciężki" ośrodek rozdziału w rozumieniu definicyjnym.
  • "wypadkową gęstości cieczy ciężkiej i wody." – miesza pojęcia. Gęstość substancji jednorodnej jest jej własnością fizyczną, a nie "wypadkową" dwóch cieczy. Pojęcie "wypadkowej" mogłoby dotyczyć mieszaniny lub zawiesiny o pewnym składzie, ale nie jest to poprawny zapis definicji gęstości jednorodnej cieczy ciężkiej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się określenie "ciecz ciężka", kluczowe jest skojarzenie z gęstością (a nie lepkością czy "ciężarem" próbki). Najbezpieczniej od razu porównać do wody, bo to najczęstszy punkt odniesienia w zadaniach szkolnych i technologicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciecz ciężka to ośrodek rozdziału używany w wzbogacaniu grawitacyjnym, którego gęstość jest większa niż gęstość wody. Dzięki podwyższonej gęstości możliwy jest rozdział ziaren: lżejsze frakcje mają tendencję do unoszenia się, a cięższe do opadania.
Warunek "większa od gęstości wody" odróżnia ciecz ciężką od wody jako ośrodka. Podwyższona gęstość pozwala ustawić próg rozdziału grawitacyjnego tak, by część ziaren pływała, a część tonęła. Przy gęstości równej lub mniejszej efekt rozdziału byłby znacznie ograniczony.
Rozdział wynika głównie z różnicy gęstości i działania siły wyporu. Ziarno o gęstości mniejszej niż ośrodek jest silniej "podtrzymywane" przez wypór i ma tendencję do unoszenia się. Ziarno gęstsze od ośrodka ma przewagę ciężaru nad wyporem i opada.
Nie zawsze. "Jednorodna" sugeruje ośrodek o jednakowych właściwościach w całej objętości (bez rozwarstwienia). Zawiesina może zmieniać lokalnie gęstość, jeśli jest źle wymieszana lub sedymentuje. Na egzaminie warto rozróżniać: jednorodność dotyczy stałości parametrów, a "ciężka" dotyczy gęstości.
W praktyce technologicznej gęstość ośrodka kontroluje się pomiarem przyrządami do pomiaru gęstości (np. densymetrem) oraz przez kontrolę parametrów procesu przygotowania ośrodka. Kluczowe jest utrzymanie stabilnej gęstości, bo od niej zależy granica rozdziału i jakość koncentratu oraz odpadów.
Najczęstsze błędy to mylenie "ciężkiej" z "lepką", traktowanie wody jako poprawnej odpowiedzi "bo jest najprostsza", oraz błędne rozumienie "wypadkowej gęstości" jako definicji. W zadaniach definicyjnych zwykle chodzi o proste kryterium: gęstość większa niż woda.
Nie, w sensie definicyjnym "ciecz ciężka" ma gęstość większą od gęstości wody. Gdy gęstość jest równa wodzie, mówimy w praktyce o wodzie lub ośrodku o porównywalnych właściwościach, który nie spełnia założenia podwyższonej gęstości wymaganego dla rozdziału w cieczach ciężkich.
Woda jest najczęściej używanym punktem odniesienia, bo jej gęstość jest powszechnie znana i stanowi granicę intuicyjną: "lżejsze od wody" często pływa, a "cięższe od wody" łatwiej tonie. W pytaniach o ciecz ciężką porównanie do wody pomaga szybko ocenić, czy ośrodek jest "ciężki".
Stosuje się go wtedy, gdy chcemy rozdzielić materiał na podstawie różnic gęstości (np. oddzielić frakcje lżejsze od cięższych) i gdy taki rozdział jest technologicznie oraz ekonomicznie uzasadniony. Kluczowe jest dobranie i utrzymanie gęstości ośrodka, bo to ona ustala "próg" separacji ziaren.
Warto opanować krótkie definicje: gęstość jako stosunek masy do objętości oraz ciecz ciężka jako ośrodek o gęstości większej od wody. Ćwicz rozróżnianie pojęć "gęstość", "lepkość", "ciężar" i "jednorodność". Na egzaminie czytaj uważnie, czy pytanie dotyczy cechy definicyjnej.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Ciecz ciężka w przeróbce kopalin to ośrodek rozdziału o gęstości większej niż gęstość wody."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki mechanicznej kopalin (działy: wzbogacanie grawitacyjne, rozdział w cieczach ciężkich)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji GIW.11 dotyczące ośrodków rozdziału
  • Powtórzenie podstaw fizyki: gęstość, jednostki, porównywanie gęstości cieczy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego