KWALIFIKACJA OGR2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 34.
Co jest głównym celem monitorowania organizmów szkodliwych w ramach integrowanej ochrony roślin?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Monitoring agrofagów w integrowanej ochronie roślin ma dostarczyć danych o pojawie i nasileniu szkodników, aby zdecydować, czy i kiedy wykonać zabieg.
Nie służy on "rutynowym opryskom", pełnej inwentaryzacji wszystkich gatunków ani wyłącznie wyborowi preparatu, tylko racjonalnej decyzji o terminie i potrzebie ochrony.

Pełne wyjaśnienie:

W integrowanej ochronie roślin (IPM) kluczowa jest zasada podejmowania działań ochronnych wtedy, gdy są uzasadnione rzeczywistym zagrożeniem. Dlatego monitoring organizmów szkodliwych (np. lustracje, odłowy w pułapki, obserwacje objawów żerowania) ma przede wszystkim wskazać moment podjęcia decyzji o zabiegu – czyli kiedy zagrożenie jest na tyle duże, że interwencja ma sens.

Odpowiedź "Określenie odpowiedniego momentu do przeprowadzenia zabiegów ochrony roślin" jest poprawna, bo monitoring łączy obserwacje z decyzją praktyczną: zabieg wykonuje się w czasie największej skuteczności i tylko wtedy, gdy jest potrzebny. W praktyce oznacza to m.in. ograniczenie strat w plonie oraz unikanie niepotrzebnych kosztów i ryzyka dla organizmów pożytecznych.

Pozostałe odpowiedzi nie oddają głównego celu monitoringu:

  • "Umożliwienie regularnego stosowania pestycydów" jest sprzeczne z ideą IPM, która zakłada redukcję chemizacji i stosowanie środków ochrony dopiero po stwierdzeniu zagrożenia.
  • "Zidentyfikowanie najbardziej efektywnego środka ochrony roślin" może być elementem planowania ochrony, ale monitoring nie służy przede wszystkim rankingowaniu preparatów; najpierw trzeba ustalić, czy zabieg jest w ogóle konieczny i kiedy go wykonać.
  • "Zidentyfikowanie wszystkich gatunków szkodników na danym terenie" to cel zbyt szeroki i w praktyce niepotrzebny dla decyzji zabiegowej; liczy się ocena obecności i nasilenia kluczowych agrofagów oraz ich dynamiki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "monitoring/lustracja/sygnalizacja" w kontekście IPM, najczęściej chodzi o decyzję o terminie i zasadności zabiegu, a nie o rutynowe opryski czy pełną inwentaryzację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Monitoring to systematyczne obserwacje (lustracje, pułapki, ocena objawów), które pokazują, czy szkodniki występują i jak silne jest zagrożenie. Jego celem jest dostarczenie danych do decyzji o konieczności i terminie zabiegu, a nie wykonywanie oprysków "na wszelki wypadek".
Rutynowe opryski bez rozpoznania sytuacji zwiększają koszty, ryzyko pozostałości i presję selekcyjną (odporność szkodników), a także mogą szkodzić organizmom pożytecznym. IPM zakłada, że zabieg jest uzasadniony dopiero po stwierdzeniu realnego zagrożenia podczas obserwacji.
Najczęściej stosuje się lustracje roślin, liczenie osobników lub uszkodzeń na określonej liczbie roślin, pułapki (np. lepowe, feromonowe) oraz ocenę objawów żerowania. Ważna jest powtarzalność: te same miejsca, częstotliwość i sposób zapisu wyników.
Typowe błędy to: zbyt rzadkie kontrole, wybieranie tylko "ładnych" fragmentów plantacji, brak notatek z datą i miejscem, pomijanie dolnych części roślin oraz mylenie uszkodzeń (np. mechanicznych) z żerowaniem. Skutkiem jest błędna ocena zagrożenia i nietrafiony termin zabiegu.
Pomaga wtedy, gdy pokazuje moment pojawu szkodnika lub wzrost jego liczebności oraz dynamikę zagrożenia. Dzięki temu zabieg można zaplanować w czasie największej skuteczności (gdy szkodnik jest najbardziej wrażliwy) i uniknąć oprysku zbyt wczesnego albo spóźnionego.
Próg szkodliwości to umowna granica nasilenia występowania szkodnika, po której przekroczeniu straty mogą być istotne i zwykle uzasadniają interwencję. Monitoring dostarcza danych, czy zbliżasz się do progu lub go przekraczasz, czyli czy zabieg ma sens oraz kiedy go wykonać.
W praktyce IPM obejmuje szerzej agrofagi: szkodniki, patogeny (choroby) oraz chwasty. Zasada jest podobna: obserwacje mają prowadzić do decyzji o potrzebie działania i doborze metody. W egzaminach często podkreśla się właśnie rolę monitoringu w racjonalizacji zabiegów.
Notuj datę, uprawę/odmianę, lokalizację, metodę obserwacji (lustracja/pułapka), wynik (np. liczebność, objawy) oraz wnioski (trend: rośnie/maleje). Warto dopisać warunki pogodowe i wykonane działania. Takie zapisy ułatwiają porównania w kolejnych tygodniach i sezonach.
Monitoring to zbieranie informacji o zagrożeniu (co, gdzie, ile, jak szybko narasta). Zwalczanie to działanie (mechaniczne, biologiczne, chemiczne) podjęte na podstawie tych informacji. W IPM najpierw monitorujesz i oceniasz ryzyko, a dopiero potem wybierasz i planujesz zabieg.
Ucz się definicji IPM i celu monitoringu: decyzja o konieczności i terminie zabiegu. Przećwicz rozpoznawanie typowych metod (lustracja, pułapki) i powiąż je z praktyką upraw. Na testach uważaj na odpowiedzi sugerujące rutynowe opryski lub "pełną inwentaryzację wszystkiego".
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • European Commission – Integrated Pest Management (IPM) – opis zasad i roli monitoringu, https://food.ec.europa.eu/plants/pesticides/sustainable-use-pesticides/integrated-pest-management-ipm_pl (dostęp: 2026-03-02)
  • FAO – Integrated Pest Management (IPM) – omówienie podejścia i znaczenia monitoringu w podejmowaniu decyzji, https://www.fao.org/agriculture/crops/thematic-sitemap/theme/pests/ipm/en/ (dostęp: 2026-03-02)
  • PIORiN – materiały informacyjne dotyczące integrowanej ochrony roślin / ograniczania stosowania środków ochrony roślin (strona informacyjna), https://www.piorin.gov.pl/ochrona-roslin/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (IPM) dla upraw ogrodniczych
  • Poradniki doradcze dotyczące lustracji i progów szkodliwości w uprawach ogrodniczych
  • Strony i komunikaty instytucji zajmujących się sygnalizacją agrofagów (komunikaty o zagrożeniach, metody monitoringu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego