KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 32.
Co jest głównym składnikiem podłoża bulionu odżywczego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bulion odżywczy to podstawowa, nieselektywna pożywka do hodowli wielu bakterii. Klasycznie zawiera m.in. ekstrakt mięsny (oraz zwykle pepton i sól), który dostarcza aminokwasów, witamin i innych związków wzrostowych. Dlatego jako główny składnik wskazuje się ekstrakt mięsny.

Pełne wyjaśnienie:

Bulion odżywczy (ang. nutrient broth) jest jedną z najbardziej podstawowych, nieselektywnych pożywek płynnych stosowanych do namnażania drobnoustrojów niewymagających. W typowych recepturach spotyka się mieszaninę składników dostarczających azotu, witamin i związków wzrostowych (np. peptony/hydrolizaty białek) oraz komponent "ekstraktowy", tradycyjnie kojarzony z ekstraktem mięsnym. Ekstrakt mięsny wnosi wiele drobnocząsteczkowych substancji odżywczych (m.in. aminokwasy, peptydy, nukleotydy, witaminy), co uzasadnia traktowanie go jako kluczowego składnika klasycznego bulionu odżywczego.

Odpowiedź "cukier" jest nieprawidłowa, ponieważ dodatek cukrów prostych nie jest cechą definiującą bulion odżywczy; węglowodany bywają dodawane do innych, bardziej specyficznych podłoży lub wariantów testowych, ale nie stanowią standardowego "głównego" składnika tej pożywki.

Odpowiedź "skrobia" również nie opisuje typowego składu bulionu odżywczego. Skrobia pojawia się w wybranych podłożach jako składnik specjalny (np. do wykrywania aktywności enzymatycznych), natomiast nie jest charakterystycznym podstawowym komponentem bulionu odżywczego.

Odpowiedź "ekstrakt drożdżowy" jest wiarygodnym składnikiem wielu pożywek i bywa stosowana jako źródło witamin z grupy B oraz innych czynników wzrostowych, jednak nie jest klasycznie wskazywana jako główny składnik standardowego bulionu odżywczego w wersji opartej o ekstrakt mięsny. W praktyce składy handlowe mogą się różnić, dlatego na egzaminie warto kojarzyć, że w klasycznej definicji bulionu odżywczego składnikiem charakterystycznym jest ekstrakt mięsny (obok peptonu i soli).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się zestaw "cukier/skrobia" kontra "ekstrakt mięsny/ekstrakt drożdżowy", zazwyczaj testowana jest znajomość podstawowych składników pożywek ogólnych (ekstrakty/peptony), a nie dodatków węglowodanowych typowych dla podłoży różnicujących.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bulion odżywczy to podstawowa, płynna pożywka nieselektywna do namnażania wielu bakterii niewymagających. Zawiera mieszaninę składników dostarczających związków azotowych, witamin i soli. Jest używany m.in. do przygotowania hodowli wyjściowej przed dalszymi testami.
W typowych recepturach spotyka się składniki typu: ekstrakt mięsny (źródło związków wzrostowych), pepton/hydrolizat białka (źródło aminokwasów i peptydów) oraz chlorek sodu do utrzymania odpowiedniej osmolarności. Konkretne proporcje zależą od producenta i receptury.
Ekstrakt mięsny wnosi wiele gotowych, łatwo przyswajalnych składników: aminokwasy, krótkie peptydy, nukleotydy i witaminy. Dzięki temu wspiera szybki wzrost bakterii w pożywce ogólnej, bez potrzeby stosowania specyficznych dodatków selekcyjnych lub różnicujących.
Nie musi być. Cukry proste częściej kojarzą się z podłożami różnicującymi (np. do oceny fermentacji) lub z wariantami pożywek wzbogaconych. Bulion odżywczy w klasycznym ujęciu opiera się raczej na ekstraktach i peptonach niż na dodatkach węglowodanowych.
Skrobia to składnik stosowany raczej w wybranych, specjalistycznych podłożach (np. do wykrywania aktywności enzymów rozkładających skrobię). Bulion odżywczy ma być pożywką prostą i uniwersalną, dlatego standardowo nie wymaga takiego dodatku.
Ekstrakt drożdżowy wykorzystuje się, gdy chce się zwiększyć ilość witamin (zwłaszcza z grupy B) i czynników wzrostowych w pożywce. Jest częsty w pożywkach wzbogaconych i wielu recepturach hodowlanych, ale nie jest "obowiązkowym" wyróżnikiem klasycznego bulionu odżywczego.
Pożywka nieselektywna ma skład "odżywczy" bez inhibitorów i pozwala rosnąć wielu drobnoustrojom. Pożywka selektywna zawiera substancje hamujące część flory (np. sole, barwniki, antybiotyki). W zadaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę, czy pojawiają się inhibitory lub wskaźniki różnicujące.
Najczęstsze pomyłki to: przenoszenie składu jednego podłoża na inne (np. cukier kojarzony z fermentacją), mylenie "składnika głównego" ze "składnikiem dodatkowym" oraz traktowanie zamienników (np. ekstrakt drożdżowy) jako definicyjnie równoważnych w każdej pożywce.
W zadaniach szkolnych zwykle chodzi o składnik charakterystyczny dla danej pożywki (ten, który najczęściej pojawia się w opisach i definicjach), a nie zawsze o składnik o największym udziale masowym. Jeśli nie podano receptury, wybieraj odpowiedź najbardziej typową dla klasycznej wersji podłoża.
Ucz się po zestawach: nazwa pożywki → typ (płynna/stała, selektywna/różnicująca) → 2–3 składniki charakterystyczne → zastosowanie. Pomaga też czytanie kart katalogowych producentów, bo pokazują typowy skład i przeznaczenie. Zwracaj uwagę na pojęcia: pepton, ekstrakt, agar.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Bulion odżywczy to podstawowa, nieselektywna pożywka do hodowli wielu bakterii."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Nutrient broth – skład i zastosowanie, https://en.wikipedia.org/wiki/Nutrient_broth (dostęp: 2026-03-01)
  • Becton, Dickinson and Company (BD): Difco™ Nutrient Broth – karta produktu / opis składu (product datasheet), https://www.bd.com/ (wyszukać: "Difco Nutrient Broth"; dostęp: 2026-03-01)
  • Sigma-Aldrich/Merck: Nutrient Broth – opis i typowe składniki pożywki (strona produktu), https://www.sigmaaldrich.com/ (wyszukać: "Nutrient broth"; dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producentów pożywek (karty katalogowe/datasheet) dla Nutrient Broth
  • Podręczniki z mikrobiologii ogólnej i technik hodowli drobnoustrojów
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji CHM.4 z zakresu mikrobiologii i przygotowania podłoży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego