W pożywkach hodowlanych drobnoustrojów kluczowe jest dostarczenie podstawowych pierwiastków budulcowych, m.in. węgla i azotu. Pytanie dotyczy konkretnie azotu organicznego, czyli takiego, który pochodzi ze związków organicznych (np. aminokwasów, peptydów, białek) i może być wykorzystany do syntezy białek, enzymów czy kwasów nukleinowych.
Odpowiedź "Pepton." jest poprawna, ponieważ peptony są hydrolizatami białkowymi: zawierają mieszaninę peptydów i wolnych aminokwasów, a więc związków, które z definicji zawierają azot. Dzięki temu pepton jest typowym składnikiem wielu pożywek ogólnych i wzbogaconych jako łatwo przyswajalne źródło azotu organicznego (często także częściowo węgla i innych składników odżywczych).
Pozostałe propozycje nie spełniają warunku "źródła azotu organicznego":
- "Laktoza." to dwucukier. Składa się z atomów węgla, wodoru i tlenu, bez atomów azotu, więc nie może być źródłem azotu. W pożywkach bywa stosowana jako źródło węgla oraz do różnicowania drobnoustrojów na podstawie fermentacji.
- "Glicerol." (gliceryna) to alkohol wielowodorotlenowy, również bez azotu. Może pełnić rolę źródła węgla/energii w niektórych pożywkach lub być składnikiem technologicznie pomocniczym, ale nie dostarcza azotu.
- "Mannitol." to alkohol cukrowy, także bez azotu. W praktyce jest wykorzystywany jako źródło węgla lub w podłożach różnicujących (np. do oceny zdolności fermentacyjnych), nie jako źródło azotu organicznego.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach widzisz typowe cukry/cukroalkohole (laktoza, mannitol) lub proste alkohole (glicerol), traktuj je przede wszystkim jako kandydatów na źródła węgla. Źródła azotu organicznego to najczęściej białka i ich hydrolizaty (peptony), ekstrakty drożdżowe lub aminokwasy.
