To zadanie dotyczy kalkulacji podziałowej ze współczynnikami, stosowanej wtedy, gdy w tym samym procesie powstają wyroby podobne, ale różniące się "rozmiarem" lub "pracochłonnością". Współczynniki pozwalają sprowadzić różne wyroby do wspólnej miary, tzw. jednostek umownych.
1) Ustalenie współczynników
W treści wskazano, że współczynniki ustalamy na podstawie wagi. Najprościej przyjąć wyrób 1 kg jako bazę: współczynnik = 1. Wtedy wyrób 0,5 kg ma współczynnik 0,5 (bo waży połowę).
2) Przeliczenie produkcji na jednostki umowne
• 200 sztuk tortów 1 kg: 200 × 1 = 200 jednostek umownych
• 200 sztuk tortów 0,5 kg: 200 × 0,5 = 100 jednostek umownych
Razem: 200 + 100 = 300 jednostek umownych
3) Podział kosztów
Łączne koszty: 15 000 zł. Koszt jednej jednostki umownej wynosi: 15 000 / 300 = 50 zł.
4) Koszt jednostkowy wyrobów
• Tort 1 kg: 50 zł × 1 = 50 zł/szt.
• Tort 0,5 kg: 50 zł × 0,5 = 25 zł/szt.
Dlaczego inne typowe odpowiedzi bywają błędne?
- Podział przez liczbę wszystkich sztuk (15 000/400) ignoruje różnice w wadze, więc zaniża koszt wyrobu 1 kg i zawyża koszt 0,5 kg.
- Przyjęcie kosztu 50 zł jako zł/kg miesza jednostki: zadanie wymaga kosztu na sztukę, a nie na kilogram.
- Równe koszty dla obu wag zakłada identyczną "miarę" wyrobu, co przeczy danym o różnych wagach i poleceniu użycia współczynników.
Na egzaminie warto pamiętać schemat: jednostki umowne → koszt na jednostkę umowną → koszt jednostkowy każdej odmiany.
