W zadaniu podano, że w okresie sprawozdawczym wyprodukowano 60 ton cukru. Dla obliczenia kosztu wytworzenia 1 kg kluczowe są dwa kroki: (1) prawidłowe przeliczenie wielkości produkcji na kilogramy oraz (2) dobór właściwej metody kalkulacji.
1) Przeliczenie ilości produkcji
Skoro wynik ma być w zł/kg, ilość produkcji musi być w kg. 60 ton to 60 000 kg. Ten etap jest częstym źródłem pomyłek (np. potraktowanie 60 t jako 60 kg albo użycie odwrotnego przeliczenia).
2) Dobór metody kalkulacji
Jeżeli wytwarzany jest jeden, jednorodny produkt, standardowo stosuje się kalkulację podziałową prostą:
koszt jednostkowy = koszty łączne / ilość produkcji.
Odpowiedź "2 zł na podstawie kalkulacji podziałowej prostej" jest zgodna z tą zasadą: sumuje się koszty produkcji z tabeli (koszty łączne okresu), a potem dzieli przez 60 000 kg.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wariant z 20 zł zwykle wynika z błędu skali lub jednostek (np. pominięcie przeliczenia t→kg albo odczytanie kosztów w innej jednostce, np. w tysiącach złotych, bez przeliczenia).
- Warianty z "kalkulacją podziałową współczynnikową" nie pasują do sytuacji, w której kalkulowany jest jeden wyrób. Metoda współczynnikowa jest typowa dla produkcji asortymentowej, gdy z tych samych kosztów wspólnych trzeba rozdzielić koszty na kilka produktów za pomocą współczynników.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie dotyczy jednego produktu i podaje łączne koszty okresu, najpierw sprawdź jednostki (t vs kg), a dopiero potem licz prosty iloraz. Dobór metody powinien wynikać z rodzaju produkcji (jednorodna vs asortymentowa).
