KWALIFIKACJA TKO7 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 33.
Cyfrę 7 na przedstawionym schemacie rozjazdu zaznaczono
Ilustracja przedstawia schemat rozjazdu kolejowego, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szyny skrzydłowe to elementy współpracujące z krzyżownicą – prowadzą zestaw kołowy w strefie przejścia przez krzyżownicę i tworzą tor jazdy przy jej gardzieli. Zwrotnice dotyczą części z iglicami, kierownice są elementami prowadzącymi przy krzyżownicy, a opornice pełnią inną funkcję konstrukcyjną.

Pełne wyjaśnienie:

Rozjazd kolejowy składa się z kilku charakterystycznych zespołów, które na schematach bywają numerowane: zwrotnicy (z iglicami i szynami oporowymi), części pośredniej oraz krzyżownicy wraz z elementami prowadzącymi zestaw kołowy.

Odpowiedź "szyny skrzydłowe" jest właściwa, ponieważ są to szyny współpracujące bezpośrednio z krzyżownicą: kształtują przebieg toru w rejonie krzyżownicy i zapewniają ciągłość prowadzenia koła, gdy obrzeże przechodzi w pobliżu czubka krzyżownicy. W praktyce rozpoznaje się je po położeniu w sąsiedztwie krzyżownicy i po tym, że nie są elementami ruchomymi jak iglice.

  • Odpowiedź "zwrotnice" jest nieprawidłowa, bo zwrotnica to zespół związany z przestawianiem toru (iglice, mechanizm nastawczy). Na schematach zwrotnica znajduje się w początkowej części rozjazdu, a nie w strefie krzyżownicy.
  • Odpowiedź "kierownice" jest myląca: kierownice również występują przy krzyżownicy i służą do prowadzenia obrzeża koła, ale są innym, odrębnym elementem niż szyny skrzydłowe. Ich zadaniem jest wymuszenie właściwego prowadzenia zestawu kołowego w rejonie krzyżownicy, natomiast szyny skrzydłowe stanowią część toru współpracującą z krzyżownicą.
  • Odpowiedź "opornice" nie pasuje do identyfikacji numeru na typowym schemacie rozjazdu w kontekście części krzyżownicowej. To pojęcie nie jest standardową nazwą podstawowych elementów rozjazdu na schematach omawianych w dydaktyce ruchu i infrastruktury (częściej operuje się: iglicami, szynami oporowymi, krzyżownicą, szynami skrzydłowymi, kierownicami).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie numer wskazuje element w pobliżu krzyżownicy, najpierw rozważ odpowiedzi związane z krzyżownicą (szyny skrzydłowe, kierownice), a dopiero potem elementy zwrotnicy (iglice/zwrotnica).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szyny skrzydłowe to elementy części krzyżownicowej rozjazdu, które współpracują z krzyżownicą i kształtują przebieg toru w jej rejonie. Pomagają zapewnić prawidłowe prowadzenie zestawu kołowego w miejscu, gdzie tory się przecinają.
Zwrotnica jest na początku rozjazdu i zawiera elementy przestawne (iglice). Krzyżownica znajduje się dalej, w miejscu przecięcia kierunków jazdy. Jeśli numer wskazuje okolice przecięcia toru, zwykle dotyczy krzyżownicy lub elementów przykrzyżownicowych.
Oba elementy występują w pobliżu krzyżownicy i oba "prowadzą" zestaw kołowy, dlatego na rysunkach wyglądają podobnie. Różnią się funkcją: kierownice wymuszają prowadzenie obrzeża, a szyny skrzydłowe współpracują z krzyżownicą, tworząc przebieg toru w jej strefie.
Do części zwrotnicowej zalicza się przede wszystkim iglice oraz szyny współpracujące z nimi (np. szyny oporowe) i urządzenia związane z nastawianiem. To ta część rozjazdu, która fizycznie zmienia kierunek prowadzenia koła poprzez przyleganie iglic.
Szyny skrzydłowe znajdują się w rejonie krzyżownicy, czyli tam, gdzie przebiegi torów się przecinają i powstaje strefa przejazdu przez krzyżownicę. Na schemacie szukaj ich w środkowo-końcowej części rozjazdu, a nie przy iglicach.
Zwykle nie. Pytania z numeracją wymagają konkretnego rysunku, bo różne schematy mogą stosować inną numerację. W takich zadaniach kluczowe jest uważne odczytanie, gdzie leży oznaczony element (zwrotnica czy krzyżownica) i dopasowanie nazwy.
Najczęstsze błędy to wybór zbyt ogólnego pojęcia (np. "zwrotnica" zamiast konkretnej części), mylenie elementów przy krzyżownicy (kierownica vs szyna skrzydłowa) oraz nieuwzględnienie położenia elementu na rysunku (początek rozjazdu vs strefa krzyżownicy).
Skuteczne jest uczenie się na schematach: najpierw rozdziel rozjazd na zwrotnicę i krzyżownicę, a potem podpisuj elementy. Pomaga też porównywanie rysunków różnych typów rozjazdów oraz tworzenie własnych fiszek: nazwa → położenie → funkcja.
Krzyżownica umożliwia przejście koła przez miejsce przecięcia się toków szyn w rozjeździe. To kluczowy element zapewniający ciągłość przejazdu przy rozgałęzieniu toru. W jej sąsiedztwie występują też elementy prowadzące, m.in. kierownice i szyny skrzydłowe.
Elementem ruchomym są iglice w części zwrotnicowej, ponieważ przestawiają się i przylegają do odpowiedniej szyny, kierując zestaw kołowy na wybrany tor. Elementy przy krzyżownicy (np. szyny skrzydłowe) są zasadniczo nieruchome.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Szyny skrzydłowe to elementy współpracujące z krzyżownicą – prowadzą zestaw kołowy w strefie przejścia przez krzyżownicę i tworzą tor jazdy przy jej gardzieli."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Rozjazd kolejowy" – opis budowy rozjazdu i podstawowych elementów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozjazd_kolejowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN): "Turnout (rail)" – ogólna terminologia elementów rozjazdu (wing rails/guard rails jako odpowiedniki pojęć), https://en.wikipedia.org/wiki/Turnout_(rail) (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy nawierzchni kolejowej (rozdziały o rozjazdach)
  • Materiały dydaktyczne szkół kolejowych dotyczące elementów rozjazdów i krzyżownic
  • Ilustrowane atlasy/opracowania elementów toru (schematy rozjazdów z opisem części)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego