KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 41.
Cytowany tekst opisuje program typu

"Jest to niepozorny program, często instalowany z użyciem technologii ActiveX. Często oferuje dostęp do darmowej pornografii, darmowych gier lub darmowych programów łamiących zabezpieczenia komercyjnego oprogramowania. Raz zainstalowany, oferuje użycie twojego urządzenia dial-up do połączenia się z daną usługą, zwykle za pośrednictwem bardzo kosztownego numeru dostępowego. Niektóre informują o wysokich kosztach połączenia, jak to jest wymagane przepisami lokalnego prawa w niektórych państwach, lecz wiele z nich po prostu wyświetla klawisz uruchamiający połączenie, bez informowania użytkownika o tym co się dzieje w tle tej operacji."


A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dialer to program, który po instalacji inicjuje połączenia (historycznie m.in. dial-up) na drogie numery lub usługi, generując wysokie koszty dla użytkownika. Opis wskazuje na nakłanianie do instalacji "darmowych" treści i ukryte zestawianie kosztownego połączenia, co jest typowe dla dialerów.

Pełne wyjaśnienie:

Opis dotyczy programu typu dialer, czyli oprogramowania, którego istotą jest zestawianie połączeń telekomunikacyjnych (historycznie często połączeń dial-up) w taki sposób, aby użytkownik poniósł wysokie koszty. Kluczowe elementy opisu to: instalacja pod pozorem "darmowych" treści, uruchomienie połączenia bez pełnej świadomości użytkownika oraz użycie bardzo kosztownego numeru dostępowego.

Odpowiedź "dialer" pasuje, ponieważ dialery były znane z tego, że po instalacji potrafiły zmieniać ustawienia połączeń lub inicjować wybieranie numerów premium, co skutkowało naliczaniem opłat. W praktyce bezpieczeństwa informatycznego ważne jest rozpoznanie, że tutaj "szkodliwość" nie polega na niszczeniu danych, lecz na generowaniu strat finansowych.

  • "koń trojański" jest zbyt ogólny: trojan to program podszywający się pod użyteczny, ale jego celem może być wiele działań (np. kradzież danych, zdalny dostęp). W opisie cechą wyróżniającą jest właśnie kosztowne połączenie, typowe dla dialera.
  • "wirus MBR" dotyczy infekcji obszaru rozruchowego dysku (MBR) i problemów z uruchamianiem systemu lub trwałością infekcji. W cytacie nie ma wątku modyfikacji sektora rozruchowego ani objawów rozruchowych.
  • "bomba pocztowa" odnosi się do zalewania skrzynki/serwera ogromną liczbą wiadomości (DoS przez e-mail). Tutaj nie ma mechanizmu masowej wysyłki poczty ani ataku na zasoby pocztowe.

Wskazówka egzaminacyjna: w opisach malware zawsze szukaj "mechanizmu szkody". Jeśli szkoda wynika z opłat za połączenie/numery premium, najbardziej trafna klasyfikacja to dialer, nawet gdy w tekście pojawiają się wątki pornografii czy "darmowych" programów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dialer to program, który po zainstalowaniu inicjuje lub modyfikuje połączenia telekomunikacyjne tak, aby urządzenie łączyło się z płatnymi usługami (np. drogimi numerami). Skutkiem są wysokie koszty połączeń ponoszone przez użytkownika, często bez pełnej informacji o tym, co dzieje się w tle.
Kluczową cechą dialera jest generowanie opłat przez zestawienie połączenia z drogim numerem lub usługą. Jeśli w opisie pojawia się "bardzo kosztowny numer dostępowy" oraz uruchamianie połączenia po instalacji, to mechanizm szkody jest finansowy, a nie np. uszkodzenie danych czy spam.
Koń trojański to szeroka kategoria: program udający legalny, aby wykonać ukryte działania (np. kradzież danych, backdoor). Dialer to bardziej specyficzny typ zagrożenia, którego głównym celem jest wymuszenie płatnych połączeń/usług. Trojany mogą robić wiele rzeczy, dialer jest "wyspecjalizowany".
MBR (Master Boot Record) to obszar związany z rozruchem dysku. "Wirus MBR" wiąże się z modyfikacją elementów rozruchowych i problemami przy starcie systemu. W opisie dialera nie ma mowy o rozruchu, sektorach dysku ani awarii uruchamiania, tylko o inicjowaniu kosztownych połączeń.
Bomba pocztowa to atak polegający na wysyłaniu bardzo dużej liczby wiadomości e-mail w krótkim czasie, aby przepełnić skrzynkę lub obciążyć serwer (odmowa usługi). Stosuje się ją w scenariuszach ataku na pocztę. Nie dotyczy ona inicjowania połączeń na płatne numery, więc nie pasuje do opisu dialera.
Typowe sygnały to nagłe, nieuzasadnione koszty usług/połączeń, pojawienie się nieznanych narzędzi do łączenia z siecią, zmienione ustawienia połączeń oraz komunikaty zachęcające do uruchomienia "połączenia" z usługą. W środowiskach historycznych częste były też wpisy związane z dial-up.
W starszych scenariuszach dialery bywały instalowane jako dodatek do "darmowych" treści, czasem wraz z komponentami przeglądarki lub kontrolkami. Mechanizm polegał na nakłonieniu użytkownika do instalacji i uruchomienia połączenia, a następnie na ukryciu informacji o kosztach lub przedstawieniu jej w sposób nieczytelny.
Najpierw odłącz urządzenie od sieci/źródła połączeń, a potem wykonaj skan narzędziem antymalware. Sprawdź autostart i zainstalowane programy, usuń podejrzane komponenty oraz zweryfikuj ustawienia połączeń. W środowisku firmowym zgłoś incydent i zabezpiecz logi do analizy.
Dialery są dziś rzadziej spotykane w pierwotnej formie (np. dial-up), ale jako pojęcie egzaminacyjne nadal uczą klasyfikacji zagrożeń po mechanizmie szkody. Na testach ważne jest rozpoznanie, że opis dotyczy generowania kosztów przez połączenia/usługi, nawet jeśli technologia jest historyczna.
Skup się na tym, co jest skutkiem działania programu. Jeśli skutkiem są rachunki/opłaty za połączenie lub numer premium, myśl "dialer". Jeśli skutkiem jest przejęcie kontroli lub kradzież danych, częściej pasuje trojan/backdoor. Jeśli problem dotyczy rozruchu, rozważ MBR. Jeśli zalew pocztą, to bomba pocztowa.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dialer to program, który po instalacji inicjuje połączenia (historycznie m.in. dial-up) na drogie numery lub usługi, generując wysokie koszty dla użytkownika.

Źródła:

  • Microsoft Security Intelligence (Microsoft Defender) – malware encyclopedia / glossary, hasło "Dialer" (definicja i charakterystyka zagrożenia): https://www.microsoft.com/en-us/wdsi/threats (dostęp 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN) – artykuł "Dialer" (malware) – opis mechanizmu i kontekstu połączeń dial-up/premium: https://en.wikipedia.org/wiki/Dialer (dostęp 2026-03-01)
  • Trend Micro – Threat Encyclopedia/Glossary (opis kategorii dialer i pokrewnych zagrożeń): https://www.trendmicro.com/vinfo/us/security/definition/dialer (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie zagrożeń (vendorowe) z definicjami typów malware
  • Materiały szkolne z podstaw cyberbezpieczeństwa dla technika informatyka
  • Ćwiczenia z klasyfikacji incydentów: dopasowanie opisu do rodzaju zagrożenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego