KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 40.
Który rodzaj oprogramowania jest rozpowszechniany za darmo, ale w zamian zawiera funkcję wyświetlania reklam?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Adware to oprogramowanie udostępniane bez opłat, które "zarabia" przez wyświetlanie reklam (np. banerów lub okien pop-up). Spyware służy głównie do śledzenia użytkownika, freeware jest po prostu bezpłatne, a grayware to kategoria pośrednia między legalnym a złośliwym.

Pełne wyjaśnienie:

Adware to rodzaj oprogramowania, którego typową cechą jest bezpłatna dystrybucja przy jednoczesnym finansowaniu działania przez reklamy. Reklamy mogą pojawiać się w oknach programu, jako banery, wyskakujące okna (pop-up) albo w postaci wstawek w przeglądarce. W pytaniu kluczowe jest połączenie dwóch elementów: "za darmo" + "w zamian reklamy". To dokładnie opis modelu adware.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Spyware – jego głównym celem jest zbieranie informacji o użytkowniku (np. aktywności, danych, nawykach) i przesyłanie ich dalej bez właściwej zgody. Może współwystępować z reklamami, ale reklamy nie są definicyjną cechą spyware.
  • Freeware – oznacza oprogramowanie bezpłatne, ale nie determinuje, że musi wyświetlać reklamy. Freeware może być darmowe bez reklam, może też mieć inne ograniczenia (np. funkcjonalne) niezwiązane z reklamami.
  • Grayware – to pojęcie parasolowe na oprogramowanie "z pogranicza": nie zawsze jawnie złośliwe, ale potencjalnie niepożądane (np. przez sposób działania, agresywny marketing, zbieranie danych, natrętne dodatki). Sam termin nie oznacza wprost "darmowe w zamian za reklamy".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się motyw "bezpłatnie, ale z reklamami", najczęściej chodzi o adware. Gdy akcent pada na "śledzenie i zbieranie danych", bardziej pasuje spyware. Pojęcie freeware dotyczy ceny/licencji, a nie sposobu monetyzacji reklamami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Adware to oprogramowanie, które jest rozpowszechniane bez opłat, a koszty "odrabia" przez wyświetlanie reklam. W praktyce reklamy mogą pojawiać się w oknie aplikacji, jako pop-upy lub jako dodatki w przeglądarce. Często jest instalowane razem z innym darmowym programem.
Adware bywa klasyfikowane jako PUP, bo może być natrętne, utrudniać pracę (wyskakujące okna), zmieniać ustawienia przeglądarki lub instalować dodatkowe komponenty. Nawet jeśli nie kradnie danych, to pogarsza bezpieczeństwo i komfort użytkownika oraz zwiększa ryzyko instalacji kolejnych niechcianych dodatków.
Najprostsza różnica: adware = reklamy jako forma monetyzacji, spyware = ukryte zbieranie informacji o użytkowniku. Spyware może też wyświetlać reklamy, ale jego istotą jest śledzenie/wyciek danych. W pytaniach szukaj słów: "reklamy" vs "szpiegowanie/monitorowanie".
Nie. Freeware oznacza przede wszystkim, że program jest bezpłatny w użyciu (model licencyjny/cenowy). Może być pozbawiony reklam, może też mieć reklamy lub inne ograniczenia, ale same reklamy nie są warunkiem definicji freeware. Reklamy jako cecha wskazują raczej na adware.
Typowe objawy to: częste okna pop-up, banery w nietypowych miejscach, przekierowania w przeglądarce, instalacja nieznanych pasków narzędzi, spowolnienie działania przeglądarki i zmiana strony startowej lub domyślnej wyszukiwarki. Często pojawia się to po instalacji "darmowego" programu z kreatora.
Zacznij od odinstalowania podejrzanych programów (Panel sterowania/Ustawienia), usuń niechciane rozszerzenia przeglądarki i przywróć ustawienia przeglądarki. Następnie wykonaj skan narzędziem antymalware/antywirusowym. Na końcu zaktualizuj system i przeglądarki, aby ograniczyć ponowną infekcję.
To efekt "bundlingu": dodatkowy komponent reklamowy jest dołączany do instalatora, bo generuje przychód. Użytkownik często klika "Dalej" bez czytania, wybiera instalację domyślną i nie odznacza dodatkowych ofert. W praktyce warto wybierać instalację "zaawansowaną/niestandardową" i czytać zgody.
Pomaga blokowanie wyskakujących okien, ograniczanie uprawnień stron (powiadomienia, przekierowania), kontrola rozszerzeń oraz wyczyszczenie danych witryn i cache, gdy pojawiają się przekierowania. W firmie istotne są też polityki ograniczające instalację dodatków i uruchamianie nieznanych instalatorów.
Grayware to szeroka kategoria oprogramowania "z pogranicza": nie zawsze jednoznacznie złośliwego, ale potencjalnie niepożądanego (np. przez agresywne reklamy, zmianę ustawień, zbieranie danych). Myli się z adware, bo część adware może być grayware, ale nie każde grayware jest typowym adware.
Ucz się definicji i rozróżnień: adware, spyware, trojan, ransomware, worm, PUP/PUA. Trenuj na krótkich opisach objawów i celu działania (reklamy vs kradzież danych vs szyfrowanie). Na egzaminie szukaj słów-kluczy w treści i dopasuj je do definicji, nie do samego brzmienia terminu.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że adware to oprogramowanie udostępniane bez opłat, które "zarabia" przez wyświetlanie reklam (np. banerów lub okien pop-up).

Źródła:

  • TechTarget, "adware", https://www.techtarget.com/searchsecurity/definition/adware - accessed 2026-02-18
  • Malwarebytes, "Adware", https://www.malwarebytes.com/adware - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia, "Adware", https://en.wikipedia.org/wiki/Adware - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Dokumentacja i poradniki producentów narzędzi antymalware (sekcje o adware/PUA/PUP)
  • Glosariusze bezpieczeństwa IT (np. portale branżowe z definicjami pojęć)
  • Materiały szkolne z podstaw cyberbezpieczeństwa dla INF.2 (rozdziały o malware i PUP)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego