Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2015



PYTANIE NR 35.
Czas przygotowawczo-zakończeniowy na partię produkcyjną części wynosi 20 minut, a czas samej obróbki jednej części wynosi 3 minuty. Jaki będzie rzeczywisty czas wytworzenia 1 szt., jeżeli liczebność partii produkcyjnej wynosi 10 szt.?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas przygotowawczo-zakończeniowy 20 min dotyczy całej partii, więc na 1 sztukę przypada 20/10 = 2 min.
Do tego dodaje się czas obróbki jednej części 3 min, co daje rzeczywisty czas jednostkowy 2 + 3 = 5 minut. Pozostałe odpowiedzi pomijają podział tpz na partię lub błędnie go rozliczają.

Pełne wyjaśnienie:

W normowaniu i planowaniu produkcji często rozróżnia się dwa składniki czasu:

  • czas przygotowawczo-zakończeniowy (np. ustawienie, przezbrojenie, przygotowanie narzędzi, zakończenie i porządkowanie) – zwykle przypisany do partii,
  • czas obróbki jednej sztuki – przypisany bezpośrednio do pojedynczego wyrobu.

W zadaniu podano: 20 minut na partię oraz 3 minuty na jedną część, a liczebność partii wynosi 10 sztuk. Aby policzyć rzeczywisty czas wytworzenia 1 sztuki (czas jednostkowy uwzględniający narzut przygotowawczo-zakończeniowy), należy rozłożyć czas przygotowawczo-zakończeniowy równomiernie na wszystkie sztuki z partii.

Krok 1: rozliczenie czasu przygotowawczo-zakończeniowego na sztukę
20 min / 10 szt. = 2 min/szt.

Krok 2: dodanie czasu obróbki
2 min/szt. + 3 min/szt. = 5 min/szt.

Dlatego odpowiedź "5 minut." jest poprawna.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • "3 minuty." – to tylko czas samej obróbki; ignoruje czas przygotowawczo-zakończeniowy, który w praktyce także obciąża wykonanie partii.
  • "8 minut." – taki wynik może wynikać z błędnego dodania 5 min narzutu (np. 20/4) lub z innego niewłaściwego podziału; w zadaniu partia ma 10 szt., więc narzut to 2 min/szt.
  • "10 minut." – to typowy błąd polegający na potraktowaniu 20 min jako czasu na 2 szt. lub innym błędnym rozliczeniu; prawidłowo 20 min rozkłada się na 10 sztuk.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy dany czas jest "na sztukę" czy "na partię". W zadaniach o partiach niemal zawsze trzeba wykonać działanie: (czas na partię / liczebność partii) + czas na sztukę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest czas przygotowawczo-zakończeniowy w produkcji?
To czas potrzebny na przygotowanie i zakończenie wykonania partii, np. ustawienie maszyny, montaż narzędzi, przezbrojenie, próby oraz czynności końcowe. Zwykle nie zależy od liczby sztuk w partii, dlatego w obliczeniach rozlicza się go na sztukę przez podział przez liczebność partii.
Jak obliczyć czas jednostkowy, gdy tpz jest podany na partię?
Czas jednostkowy liczysz jako: (tpz / liczba sztuk w partii) + czas na 1 sztukę. Najpierw dzielisz narzut przygotowawczo-zakończeniowy przez liczebność partii, a potem dodajesz czas obróbki jednej sztuki. To standardowy schemat w normowaniu.
Dlaczego czas przygotowawczo-zakończeniowy dzieli się przez wielkość partii?
Ponieważ tpz obciąża całą partię jednorazowo. Jeśli w partii jest więcej sztuk, ten sam tpz "rozsmarowuje się" na większą liczbę wyrobów, więc narzut na jedną sztukę maleje. Dzięki temu można porównywać opłacalność różnych wielkości partii.
Co oznacza "rzeczywisty czas wytworzenia 1 sztuki" w takim zadaniu?
Zwykle oznacza czas jednostkowy obejmujący zarówno czas obróbki jednej sztuki, jak i przypadającą na nią część czasu przygotowawczo-zakończeniowego. Nie jest to tylko "czas skrawania", lecz praktyczny czas potrzebny do uzyskania jednej sztuki w ramach partii.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach z partią produkcyjną?
Najczęstsze błędy to: pomijanie tpz i branie tylko czasu obróbki, traktowanie tpz jak czasu na sztukę, błędne dzielenie przez złą liczebność partii oraz dodawanie tpz w całości do jednej sztuki. Pomaga zapis: tpz/partię, tj/szt., n/szt.
Jak zmiana liczebności partii wpływa na czas jednostkowy?
Im większa partia, tym mniejszy narzut tpz na jedną sztukę, bo tpz dzielisz przez większą liczbę. Czas obróbki jednej sztuki zwykle pozostaje stały. W efekcie czas jednostkowy maleje wraz ze wzrostem partii, co jest ważne przy planowaniu przezbrojeń.
Czy w czasie jednostkowym zawsze uwzględnia się przezbrojenie stanowiska?
W zadaniach egzaminacyjnych z tpz zazwyczaj tak: przezbrojenie jest typowym składnikiem czasu przygotowawczo-zakończeniowego. W praktyce zależy to od tego, jak w zakładzie zdefiniowano normę czasu oraz jak rozlicza się czynności pomocnicze, ale w takich obliczeniach tpz jest wliczany.
Kiedy opłaca się zwiększać wielkość partii produkcyjnej?
Zwiększanie partii jest korzystne, gdy tpz jest duży w stosunku do czasu obróbki, bo wtedy narzut tpz na sztukę mocno spada. Trzeba jednak uwzględnić skutki uboczne: większe zapasy, dłuższy czas realizacji, zajętość magazynu i ryzyko zmian w zamówieniach.
Jak sprawdzić wynik w zadaniu o czasie rzeczywistym na 1 sztukę?
Wykonaj szybki test sensowności: narzut tpz na sztukę musi być mniejszy od tpz całkowitego i tym mniejszy, im większa partia. Dla n=10 narzut to 1/10 tpz. Potem dodaj czas obróbki; wynik powinien być nieco większy od czasu obróbki.
Jak to zagadnienie łączy się z planowaniem zdolności produkcyjnej?
Czas jednostkowy pozwala policzyć, ile sztuk da się wykonać w zmianie i jak długo potrwa realizacja zlecenia. Uwzględnienie tpz jest kluczowe, bo w planie obciążenia stanowisk przezbrojenia zabierają realny czas pracy. Bez tego plan bywa zbyt optymistyczny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Pozostałe odpowiedzi pomijają podział tpz na partię lub błędnie go rozliczają."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Norma_czasu_pracy - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Badanie_czasu_pracy - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z organizacji produkcji: normowanie pracy i struktura czasu operacji
  • Zadania rachunkowe z wyznaczania czasu jednostkowego i czasu cyklu
  • Notatki/lekcje o przezbrojeniach oraz wpływie wielkości partii na czas jednostkowy
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego