W zadaniach z normowania czasu ważne jest rozróżnienie czasu jednorazowego dla partii (czas przygotowawczo-zakończeniowy) oraz czasu powtarzalnego dla każdej sztuki (czas jednostkowy obróbki).
Skoro norma czasu Nt dla całego zadania roboczego wynosi 420 minut, a czas przygotowawczo-zakończeniowy dla partii 130 elementów to 30 minut, to część czasu przypadająca na faktyczną obróbkę wszystkich sztuk (bez pz) wynosi:
420 min − 30 min = 390 min
Następnie czas jednostkowy obróbki jednej sztuki obliczamy przez podzielenie tego czasu przez liczbę elementów:
tj = 390 / 130 = 3,0 min
Odpowiedź "3,0 minuty" jest więc poprawna, bo uwzględnia, że czas przygotowawczo-zakończeniowy nie powtarza się dla każdej sztuki, tylko jest rozliczany na całą partię.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "3,5 minuty" odpowiadałoby sytuacji, w której czas pz rozliczono niepoprawnie (np. odjęto złą wartość lub przyjęto inną liczebność partii), przez co zawyżono czas na sztukę.
- "4,0 minuty" mogłoby wynikać z mechanicznego zaokrąglania albo z pomylenia roli pz i przyjęcia nieprawidłowej struktury normy czasu.
- "4,5 minuty" to typowy wynik błędu polegającego na dodawaniu lub podwójnym uwzględnieniu czasu przygotowawczo-zakończeniowego w przeliczeniu na sztukę.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy podany czas pz dotyczy całej partii. Jeżeli tak, to najpierw "zdejmij" pz z czasu całkowitego, a dopiero potem dziel przez liczbę sztuk.
