KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 28.
Czujnik metanomierza kontrolujący zawartość metanu w prądzie powietrza, dopływającym do ściany, zabudowuje się w ścianie pod stropem w odległości nie większej niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik metanomierza dla prądu powietrza dopływającego do ściany lokalizuje się pod stropem w ścianie, możliwie blisko strefy dopływu, ale z zachowaniem limitu odległości od wyrobiska przyścianowego.
Poprawna jest wartość graniczna "10 m", bo odpowiada wymaganemu maksymalnemu oddaleniu miejsca pomiaru.

Pełne wyjaśnienie:

W rejonie ściany celem metanometrii jest możliwie szybkie wykrycie wzrostu stężenia metanu w powietrzu, które dopływa do frontu robót. Dlatego czujnik metanomierza kontrolujący prąd powietrza dopływający do ściany instaluje się w samej ścianie, pod stropem (gdzie metan, jako gaz lżejszy od powietrza, ma tendencję do gromadzenia się).

Jednocześnie miejsce zabudowy nie może być dobrane "dowolnie blisko" lub "dowolnie daleko" od wyrobiska przyścianowego. W praktyce stosuje się wymaganie graniczne wyrażone jako odległość nie większa niż określona wartość. Odpowiedź "10 m od wyrobiska przyścianowego" wskazuje właśnie taką wartość graniczną, zatem spełnia warunek z pytania.

Pozostałe propozycje ("5 m…", "3 m…", "2 m…") są typowymi dystraktorami opartymi na intuicji, że "im bliżej, tym lepiej". To rozumowanie bywa błędne, bo lokalizacja czujnika wynika z przyjętych zasad prowadzenia pomiaru w określonym prądzie powietrza oraz z wymagań organizacyjno‑technicznych (m.in. stabilność miejsca montażu, reprezentatywność pomiaru i powtarzalność wskazań). Zbyt małe wartości mogą być wybierane przez osoby, które mylą różne wymagania dotyczące innych punktów pomiarowych lub innych sytuacji eksploatacyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na dwa elementy w treści: jaki prąd powietrza jest kontrolowany oraz na operator logiczny "nie większej niż". Odpowiedź musi być wartością graniczną (maksymalną), a nie "bezpiecznym przybliżeniem".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanomierz to urządzenie do pomiaru stężenia metanu w powietrzu kopalnianym. W rejonie ściany służy do wczesnego wykrywania wzrostu metanu w prądzie powietrza, co pozwala podejmować działania profilaktyczne (np. ograniczenia pracy, poprawę przewietrzania) i zmniejszać ryzyko zdarzeń niebezpiecznych.
Metan jest lżejszy od powietrza, dlatego ma tendencję do unoszenia się i gromadzenia w górnych partiach wyrobiska. Montaż czujnika pod stropem zwiększa szansę szybkiego wykrycia podwyższonego stężenia. To typowa zasada praktyczna przy doborze miejsca pomiaru w wyrobiskach podziemnych.
Chodzi o strumień powietrza świeżego, który dociera do frontu ściany i ma zapewniać przewietrzanie miejsca prowadzenia robót. To doprecyzowanie jest ważne, bo w rejonie ściany mogą występować różne prądy powietrza (np. dopływowy i odpływowy), a zasady lokalizacji aparatury mogą zależeć od tego, który prąd jest kontrolowany.
Sformułowanie "nie większej niż" oznacza wartość graniczną (maksymalną). Czujnik ma być zamontowany w odległości mniejszej lub równej podanej liczbie metrów. Na egzaminie to kluczowy operator logiczny: nie szukasz wartości "orientacyjnej", tylko limitu, którego nie wolno przekroczyć.
Najczęściej pojawia się wybór "najmniejszej liczby", bo wydaje się intuicyjnie bezpieczniejsza. Drugi błąd to mylenie wymagań dla różnych miejsc (np. inny czujnik, inny prąd powietrza, inne wyrobisko). Trzeci błąd to pominięcie słów "nie większej niż" i wybór wartości niebędącej limitem.
W praktyce punkt montażu dobiera się tak, aby pomiar był reprezentatywny dla kontrolowanego prądu powietrza i aby czujnik był chroniony przed uszkodzeniami. Wraz z postępem robót warunki w rejonie ściany się zmieniają, więc lokalizacja może wymagać dostosowania zgodnie z przyjętymi zasadami i procedurami ruchowymi kopalni.
Kluczowe jest miejsce w obiegu wentylacyjnym: prąd dopływowy to powietrze kierowane do ściany, a prąd odpływowy to powietrze odprowadzane z rejonu robót. W pytaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na te słowa, bo wpływają na to, gdzie "logicznie" powinien być pomiar i jaki limit odległości może obowiązywać.
Do zaniżenia wskazań może dojść m.in. przy złym miejscu montażu (np. poza strefą reprezentatywnego przepływu), przy zakłóceniach przepływu powietrza, przy zabrudzeniu/zasłonięciu czujnika lub przy problemach technicznych aparatury. Dlatego ważne są: poprawna lokalizacja, kontrola stanu czujnika i okresowe sprawdzenia działania.
Ucz się reguł w zestawie: miejsce (np. pod stropem), jaki prąd (dopływ/odpływ), warunek liczbowy (limit odległości) oraz cel (wczesne wykrycie metanu). Dobrze działa tworzenie fiszek z parametrem i krótkim opisem zastosowania oraz rozwiązywanie zadań z poprzednich sesji.
Wiele zagadnień metanowych jest regulowanych wymaganiami BHP i zasadami ruchu, więc często pojawiają się wartości graniczne i reguły lokalizacji urządzeń. Na egzaminie zwykle sprawdza się znajomość tych zasad w formie krótkich pytań pamięciowych. Warto uczyć się ich w kontekście praktycznym: "po co ta zasada istnieje?".
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń (prądy powietrza, rejon ściany, strefy zagrożenia)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące metanometrii i profilaktyki metanowej (jeśli udostępnione w szkole/zakładzie)
  • Notatki z BHP górniczego dotyczące zagrożeń metanowych i wymagań kontroli

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego