KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 27.
Czynnik, którego oddziaływanie na pracującego może spowodować chorobę zawodową, nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Określenie "szkodliwy" odnosi się do czynnika, który oddziałując na organizm pracownika może powodować pogorszenie stanu zdrowia, w tym rozwój choroby zawodowej (skutek zwykle przewlekły). "Niebezpieczny" wiąże się typowo z nagłym urazem i wypadkiem, a pozostałe sformułowania nie stanowią standardowych nazw kategorii czynników BHP.

Pełne wyjaśnienie:

W BHP stosuje się klasyfikację czynników występujących w środowisku pracy m.in. na czynniki szkodliwe i czynniki niebezpieczne. Jeśli oddziaływanie danego czynnika na pracownika może prowadzić do pogorszenia zdrowia i rozwoju schorzeń, w tym choroby zawodowej, mówimy o czynniku szkodliwym. Taki skutek bywa związany z dłuższym lub powtarzalnym narażeniem (np. czynniki chemiczne, pyły, hałas, drgania, niekorzystny mikroklimat).

Odpowiedź "szkodliwym" jest więc właściwa, ponieważ choroba zawodowa jest typowo skutkiem oddziaływania czynnika, który szkodzi zdrowiu w warunkach narażenia zawodowego.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do przyjętej terminologii:

  • "niebezpiecznym" – ten typ czynnika kojarzy się przede wszystkim z możliwością wywołania nagłego zdarzenia urazowego (wypadku), czyli skutku ostrego i natychmiastowego, a nie z mechanizmem prowadzącym do choroby zawodowej.
  • "urazowym" – nie jest standardową nazwą kategorii czynnika w klasyfikacji BHP; dodatkowo kieruje myślenie w stronę urazu i wypadku.
  • "chorobowym" – to potoczne skojarzenie z chorobą, ale nie jest poprawnym terminem używanym do nazywania kategorii czynnika w środowisku pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się choroba zawodowa, najczęściej chodzi o czynnik szkodliwy (działanie na zdrowie). Gdy mowa o wypadku lub urazie, częściej pasuje czynnik niebezpieczny (nagłe zagrożenie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynnik szkodliwy to taki element środowiska pracy, którego oddziaływanie na organizm pracownika może powodować pogorszenie stanu zdrowia, a przy odpowiednim narażeniu także chorobę zawodową. Chodzi zwykle o działanie długotrwałe lub powtarzalne, a nie jednorazowy uraz.
Choroba zawodowa powstaje najczęściej wskutek narażenia na czynnik, który uszkadza zdrowie w czasie (np. chemiczny, fizyczny, biologiczny). Czynnik niebezpieczny kojarzy się bardziej z nagłym zdarzeniem i urazem, czyli mechanizmem typowym dla wypadku przy pracy.
Najprościej po skutku: czynnik niebezpieczny może spowodować uraz natychmiast (wypadek), a czynnik szkodliwy pogarsza zdrowie i może prowadzić do choroby (często przewlekle). W pytaniach o choroby zawodowe zwykle szukaj kategorii "szkodliwy".
Nie. W klasyfikacji czynników w środowisku pracy używa się ustalonych nazw (np. szkodliwe, niebezpieczne, często także uciążliwe). "Chorobowy" bywa intuicyjny językowo, ale nie jest standardowym określeniem kategorii czynnika w terminologii BHP.
Do czynników szkodliwych zalicza się m.in. hałas, drgania, pyły, substancje chemiczne, niekorzystny mikroklimat czy czynniki biologiczne. Ich wspólną cechą jest to, że mogą oddziaływać na organizm i w określonych warunkach doprowadzić do problemów zdrowotnych.
Tak, ale w innym mechanizmie: czynnik niebezpieczny zagraża przede wszystkim poprzez ryzyko nagłego zdarzenia (np. uderzenie, upadek, porażenie), czyli urazu. W pytaniach o choroby zawodowe kluczowe jest jednak rozpoznanie kategorii "szkodliwy", bo dotyczy skutków zdrowotnych związanych z narażeniem.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia ("chorobowy"), a nie terminologii. Inny błąd to utożsamianie każdego zagrożenia z "niebezpiecznym", bez rozróżnienia między urazem (wypadek) a skutkiem zdrowotnym rozwijającym się w czasie (choroba zawodowa).
Wskazuje się go m.in. w ocenie ryzyka zawodowego, przy opisie zagrożeń na stanowisku pracy oraz przy planowaniu profilaktyki (ograniczanie narażenia, środki ochrony, pomiary). Jest to istotne szczególnie tam, gdzie występują czynniki mogące prowadzić do chorób zawodowych.
Utrwal definicje i różnice między pojęciami: czynnik szkodliwy, niebezpieczny i uciążliwy. Ćwicz kojarzenie skutku z kategorią czynnika (choroba → szkodliwy, uraz/wypadek → niebezpieczny). Pomaga też praca na przykładach stanowisk i typowych narażeń.
Nie zawsze i to bywa pułapka. Choć "szkodliwy" często intuicyjnie pasuje do choroby, na egzaminie liczy się terminologia BHP. Najbezpieczniej oprzeć wybór na zasadzie: choroba zawodowa wynika z narażenia na czynnik szkodliwy dla zdrowia.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Określenie "szkodliwy" odnosi się do czynnika, który oddziałując na organizm pracownika może powodować pogorszenie stanu zdrowia, w tym rozwój choroby zawodowej (skutek zwykle przewlekły)."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące klasyfikacji czynników w środowisku pracy
  • Podręczniki do kwalifikacji BPO.1 z działu: identyfikacja zagrożeń i narażeń
  • Notatki/kompendia z pojęć: czynnik szkodliwy, niebezpieczny, uciążliwy oraz przykłady

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego