KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 13.
Dawka dobowa efedryny chlorowodorku według zamieszczonej recepty wynosi
Ilustracja przedstawia fragment recepty farmaceutycznej, która jest związana z dawkowaniem leku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dawka dobowa to suma substancji przyjętej w ciągu 24 godzin. Oblicza się ją mnożąc dawkę jednorazową wynikającą z recepty przez liczbę podań na dobę (np. 3 × 14 mg = 42 mg). Wynik należy podać w tych samych jednostkach (mg).

Pełne wyjaśnienie:

Dawka dobowa oznacza całkowitą ilość substancji czynnej, którą pacjent przyjmuje w ciągu 24 godzin. W zadaniach recepturowych wyznacza się ją na podstawie danych z recepty (schematu dawkowania), czyli:

  • ile wynosi dawka jednorazowa (np. X mg w jednej dawce),
  • jak często lek ma być stosowany (ile razy na dobę).

Sposób obliczenia jest zawsze taki sam:

  1. Odczytaj z recepty dawkę jednorazową w mg.
  2. Odczytaj liczbę podań w ciągu doby (np. 2× dziennie, 3× dziennie, co 8 godzin).
  3. Pomnóż: dawka dobowa = dawka jednorazowa × liczba podań na dobę.

W tym typie pytania prawidłowy wynik odpowiada sytuacji, w której suma dawek w ciągu doby daje 42 mg (np. gdy dawka jednorazowa wynosi 14 mg i jest podawana 3 razy na dobę). To jest poprawna interpretacja pojęcia "dawka dobowa".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 14 mg – to typowy błąd polegający na podaniu dawki jednorazowej zamiast dobowej (brak uwzględnienia częstości podania).
  • 70 mg – wynik zawyżony; zwykle pojawia się przy błędnym odczytaniu liczby dawek na dobę lub pomyleniu informacji z recepty (np. przyjęciu innej częstości niż wskazana).
  • 126 mg – wynik trzykrotnie większy od 42 mg; często wynika z nieuważnego, podwójnego przeliczenia (np. potraktowania dawki już dobowej jako jednorazowej i ponownego mnożenia).

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zapisz krótko równanie z jednostkami: "mg/dawkę × dawki/dobę = mg/dobę". Taki zapis pomaga uniknąć pomylenia dawki jednorazowej z dobową i ułatwia kontrolę rachunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dawka dobowa to łączna ilość substancji czynnej przyjęta w ciągu 24 godzin. Wynika z połączenia dawki jednorazowej oraz częstości stosowania (np. 1 tabletka 3 razy dziennie). W obliczeniach kluczowe jest, aby wszystkie wartości były w tych samych jednostkach, np. mg.
Najpierw odczytaj dawkę jednorazową (ile mg w jednej dawce), potem liczbę podań na dobę. Zastosuj wzór: dawka dobowa = dawka jednorazowa × liczba dawek/dobę. Na końcu sprawdź jednostki i czy wynik ma sens w kontekście schematu dawkowania.
Dawka jednorazowa dotyczy jednej porcji leku przyjmowanej naraz, a dawka dobowa jest sumą wszystkich porcji z całej doby. Jeśli lek jest stosowany kilka razy dziennie, dawka dobowa będzie wielokrotnością dawki jednorazowej. Pomylenie tych pojęć to częsty błąd na egzaminie.
Potrzebujesz dwóch informacji: (1) dawki jednorazowej w mg (albo ilości substancji w jednej jednostce leku) oraz (2) częstości podania, czyli ile razy na dobę pacjent ma zastosować lek. Bez obu tych danych nie da się jednoznacznie wyznaczyć dawki dobowej.
Tak, w typowych zadaniach rachunkowych "3 razy dziennie" oznacza 3 dawki w ciągu 24 godzin, więc dawkę jednorazową mnożysz przez 3. Uważaj jednak na inne zapisy, np. "co 8 godzin" (to też 3 razy na dobę) albo "co 6 godzin" (to 4 razy na dobę).
Najczęściej wtedy, gdy student przepisuje do odpowiedzi liczbę z recepty (np. 14 mg) bez przeliczenia na całą dobę albo myli częstość podania (np. 2× vs 3×). Pomaga zapisanie krótkiego działania z jednostkami: "mg/dawkę × dawki/dobę = mg/dobę".
Porównaj wynik z dawką jednorazową: jeśli lek jest przyjmowany kilka razy dziennie, dawka dobowa powinna być większa niż jednorazowa. Następnie sprawdź, czy mnożnik odpowiada liczbie podań w dobie. Dodatkowo kontroluj jednostki (mg vs g), bo błąd jednostek może dać wynik 10× lub 1000× większy.
Zapis "co 8 godzin" oznacza, że w ciągu doby (24 h) dawka jest przyjmowana 24/8 = 3 razy. W obliczeniach dawki dobowej traktujesz to jak "3× na dobę" i mnożysz dawkę jednorazową przez 3. Analogicznie: co 6 godzin to 4×, a co 12 godzin to 2×.
Nie. Sama dawka jednorazowa nie mówi, ile substancji pacjent przyjmie w ciągu doby. Do obliczenia dawki dobowej potrzebna jest informacja o częstości stosowania (np. 1×, 2×, 3× dziennie lub co określoną liczbę godzin). Brak tej informacji uniemożliwia jednoznaczne wyliczenie.
Ćwicz schemat: odczyt danych z recepty → zapis wzoru → obliczenie → kontrola jednostek. Warto robić krótkie notatki typu "mg/dawkę" i "dawki/dobę". Przerób zestawy zadań z częstością podania (1×, 2×, 3×, co 6/8/12 godzin), bo to najczęstsze pułapki.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Dawka dobowa to suma substancji przyjętej w ciągu 24 godzin."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu receptury i obliczeń recepturowych dla technika farmaceutycznego
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące interpretacji recept i obliczania dawek
  • Zestawy zadań: obliczanie dawki jednorazowej i dobowej z częstości podania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego