KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 38.
Oblicz ilość klarytromycyny, którą przyjmie 6-letnie dziecko zgodnie z zamieszczoną receptą.
Ilustracja przedstawia fragment recepty na lek Klacid, który zawiera klarytromycynę.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość klarytromycyny przyjętą przez dziecko, sumuje się dawki z całego okresu terapii: dawka jednorazowa (w mg) × liczba podań na dobę × liczba dni leczenia.
Wynik należy podać w mg jako łączną ilość substancji czynnej przyjętą zgodnie z receptą.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu celem jest wyznaczenie łącznej ilości klarytromycyny (w mg), którą dziecko przyjmie w trakcie całej kuracji zapisanej na recepcie. Kluczowe jest, aby nie kończyć obliczeń na dawce jednorazowej albo dobowej, tylko policzyć sumę dla całego czasu leczenia.

Ogólny schemat postępowania wygląda tak:

  • Odczytaj z recepty dawkę jednorazową (ile mg w jednym podaniu) lub wylicz ją, jeśli na recepcie podano ją pośrednio (np. przez ilość substancji w dawce/objętości).
  • Ustal częstość podawania, czyli ile razy na dobę lek ma być przyjmowany.
  • Ustal czas terapii (liczbę dni leczenia).
  • Policz dawkę dobową: dawka jednorazowa × liczba podań na dobę.
  • Policz dawkę całkowitą: dawka dobowa × liczba dni.

Odpowiedź "2625 mg" oznacza, że po wykonaniu powyższych kroków suma wszystkich dawek z recepty daje właśnie taką łączną ilość substancji czynnej.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne w typowych sytuacjach?

  • "1750 mg" często wynika z pominięcia jednego czynnika (np. liczby podań na dobę albo części dni leczenia) lub przyjęcia zbyt krótkiego czasu terapii.
  • "1250 mg" bywa efektem zatrzymania się na dawce dobowej lub jednorazowej (błąd "nie domnożyłem przez dni").
  • "3000 mg" zwykle pojawia się przy zaokrąglaniu "w górę" albo mechanicznym zastosowaniu innego, skojarzonego schematu dawkowania zamiast tego, który zapisano na recepcie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisz jednostki przy każdym kroku (mg/dawkę, dawki/dobę, dni). Taki zapis zmniejsza ryzyko zgubienia mnożenia i ułatwia kontrolę, czy liczysz dawkę dobową czy całkowitą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczysz: dawka jednorazowa (mg) × liczba podań na dobę × liczba dni terapii. Jeśli na recepcie jest dawka dobowa, to mnożysz ją tylko przez liczbę dni. Zawsze pilnuj jednostek i sprawdź, czy wynik dotyczy całej kuracji.
Pytanie dotyczy zwykle sumy dawek przyjętych w całym cyklu terapii. Sama dawka jednorazowa lub dobowa nie mówi, ile substancji dziecko przyjmie łącznie. Pominięcie liczby dni jest najczęstszą przyczyną zaniżonych wyników.
Dawka jednorazowa to ilość leku w jednym podaniu. Dawka dobowa to suma wszystkich podań w ciągu doby. W zadaniach egzaminacyjnych łatwo je pomylić, dlatego warto rozpisać rachunek krokami i zapisywać jednostki przy każdej wartości.
Gdy na recepcie lub w opisie pojawiają się różne jednostki masy, musisz je ujednolicić przed mnożeniem i dodawaniem. W praktyce do obliczeń dawki dla pacjenta najwygodniej używać mg. Przeliczenie wykonuje się na początku, by uniknąć pomyłek w końcowym wyniku.
Najczęstsze błędy to: pominięcie liczby podań na dobę, pominięcie liczby dni terapii, pomylenie dawki jednorazowej z dobową oraz niekontrolowane zaokrąglenia. Pomaga zapis: mg/podanie → mg/dobę → mg/kurację i kontrola, czy wynik jest realistyczny.
W zadaniu recepturowym wiek jest często informacją pomocniczą, ale sam rachunek opiera się na danych z recepty: dawce, częstości i czasie. Wiek może mieć znaczenie kliniczne przy doborze dawki, jednak w obliczeniach "ile mg przyjmie" kluczowy jest zapis dawkowania.
Zadaj sobie kontrolne pytanie: "czy uwzględniłem liczbę dni?". Jeśli policzyłeś tylko dawka jednorazowa × liczba podań, masz wynik dobowy. Dopiero mnożenie przez dni daje wynik dla całej kuracji. Pomocne jest dopisanie przy wyniku: "/dobę" albo "/kurację".
Najpierw przelicz ilość podawaną w ml na mg, korzystając z mocy (np. mg/5 ml). Otrzymasz dawkę w mg na jedno podanie. Potem stosujesz standardowy schemat: mg/podanie × podania/dobę × dni. Warto rozpisać proporcję, żeby uniknąć pomyłki w jednostkach.
Różnice zwykle wynikają z tego, że uczniowie kończą rachunek na innym etapie: jedni liczą dawkę jednorazową, inni dobową, a poprawna odpowiedź dotyczy całej terapii. Czasem błąd powoduje też pominięcie jednego dnia albo przyjęcie błędnej liczby podań na dobę.
Ćwicz zadania, w których trzeba przejść przez trzy poziomy: dawka jednorazowa, dawka dobowa, dawka całkowita. Trenuj uważne czytanie recepty i zapisywanie jednostek. Po każdym zadaniu wykonaj kontrolę "czy uwzględniłem podania i dni?".
info

Statystycznie 33% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Zadania rachunkowe z receptury i obliczeń dawkowania pediatrycznego (zbiory zadań szkolnych dla technika farmaceutycznego)
  • Materiały dydaktyczne z przeliczania dawek: dawka jednorazowa/dobowa/całkowita
  • Charakterystyki Produktów Leczniczych (ChPL) – jako trening rozumienia schematów dawkowania (bez zapamiętywania na pamięć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego