KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 32.
De wynosi wskazanie mikrometru zgodnie z przedstawionym rysunkiem?
Ilustracja przedstawia mikrometr, który jest narzędziem pomiarowym używanym do precyzyjnego mierzenia długości lub grubości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt mikrometru wykonuje się w 3 krokach:
ze skali głównej tulei odczytujemy 96 mm, następnie dodajemy 0,5 mm, bo widoczna jest kreska półmilimetrowa, a z bębenka 37 działek = 0,37 mm. Razem daje to 96,87 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr zewnętrzny wykorzystuje śrubę mikrometryczną, a typowa rozdzielczość odczytu wynosi 0,01 mm. Aby poprawnie odczytać wskazanie, stosuje się procedurę trzystopniową, która ogranicza ryzyko pomyłki.

1) Skala główna na tulei (milimetry): odczytuje się ostatnią w pełni widoczną kreskę na górnej podziałce. W przedstawionym przypadku jest to 96 mm (po oznaczeniu 95 widoczna jest jeszcze kolejna kreska milimetrowa).

2) Skala półmilimetrowa na tulei: sprawdza się dolną podziałkę. Jeżeli za krawędzią bębenka widoczna jest kreska 0,5 mm, należy ją dodać. Tu ta kreska jest odsłonięta, więc dodajemy 0,5 mm. To najczęstszy punkt, w którym zdający tracą 0,5 mm na wyniku.

3) Bębenek (setne milimetra): linia odniesienia na tulei wskazuje konkretną działkę na bębenku. Każda działka odpowiada 0,01 mm. Linia odniesienia wypada na 37. działce, więc dodajemy 0,37 mm.

Suma: 96 mm + 0,5 mm + 0,37 mm = 96,87 mm, więc odpowiedź "96,87 mm" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "96,37 mm" pomija dodanie 0,5 mm ze skali półmilimetrowej, co daje zaniżenie wyniku dokładnie o 0,5 mm.
  • "96,037 mm" oznacza błędne potraktowanie 37 działek jak 0,037 mm (przesunięcie przecinka o jedno miejsce), czyli mylenie setnych z tysięcznymi.
  • "96,087 mm" sugeruje odczyt 87 działek jako 0,087 mm albo niepoprawne zliczenie/interpretację podziałki bębenka; przy rozdzielczości 0,01 mm wartość 0,087 mm nie jest typowym bezpośrednim odczytem z samego bębenka bez dodatkowych założeń.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj, czy różnice między odpowiedziami nie wskazują na klasyczny błąd 0,5 mm — wtedy w pierwszej kolejności sprawdź dolną skalę półmilimetrową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuj 3 kroki: 1) odczytaj pełne mm z górnej skali tulei (ostatnia w pełni widoczna kreska), 2) jeśli widać dolną kreskę półmilimetrową, dodaj 0,5 mm, 3) z bębenka odczytaj setne mm (działka to 0,01 mm) i dodaj do wyniku.
Mikrometr ma na tulei dodatkową podziałkę półmilimetrową. Gdy krawędź bębenka odsłania kreskę 0,5 mm, oznacza to, że wrzeciono przesunęło się o kolejny "półkrok" gwintu. Pominięcie tej kreski zaniża wynik dokładnie o 0,5 mm.
W typowym mikrometrze każda działka bębenka odpowiada 0,01 mm. Jeśli linia odniesienia wskazuje 37. działkę, część ułamkowa wynosi 37 × 0,01 mm = 0,37 mm. Tę wartość dodaje się do odczytu z tulei (mm i ewentualnie 0,5 mm).
Najczęściej: (1) pominięcie dolnej skali półmilimetrowej (błąd 0,5 mm), (2) zliczanie działek bębenka od złego miejsca, (3) odczyt kreski częściowo zasłoniętej zamiast ostatniej w pełni widocznej, (4) przesunięcie przecinka (0,37 vs 0,037).
Oceń rząd wielkości: część z bębenka zawsze jest mniejsza niż 1 mm, zwykle w zakresie 0,00–0,99 mm. Jeśli dopisujesz trzy cyfry po przecinku, upewnij się, że odpowiada to setnym mm (0,01). Dodatkowo sprawdź, czy nie brakuje 0,5 mm ze skali dolnej.
W praktyce najczęściej spotyka się mikrometry o działce elementarnej 0,01 mm, ale istnieją też konstrukcje o innej rozdzielczości (np. z noniuszem). Na egzaminach zawodowych zwykle zakłada się standardowy odczyt: tuleja (mm i 0,5 mm) + bębenek w setnych mm.
Odczytuj ostatnią kreskę w pełni widoczną na górnej skali tulei, tuż przed krawędzią bębenka. Nie wybieraj kreski, którą bębenek już częściowo zasłania. To prosta zasada, która zapobiega przeskoczeniu o 1 mm i "rozjechaniu" wyniku z bębenkiem.
Linia odniesienia jest "wskaźnikiem" do odczytu bębenka. To z nią porównujesz podziałkę na bębenku, aby odczytać setne mm. Bez tego łatwo pomylić działkę lub odczytać liczbę z innej wysokości. Na rysunkach egzaminacyjnych linia odniesienia jest kluczowa.
Trzy miejsca po przecinku pojawiają się, gdy wynik podajesz w milimetrach, a najmniejsza składowa to setne mm (0,01). Przykład: 96 mm + 0,5 mm + 0,37 mm daje 96,87 mm (zwyczajowo zapis 96,87). Trzecie miejsce bywa skutkiem błędnego dopisania zera.
Ćwicz seriami: odczyt z tulei (mm), decyzja o dodaniu 0,5 mm, potem bębenek (0,01 mm). Rób kontrolę błędu 0,5 mm: porównuj wyniki, czy różnią się o pół milimetra. Warto też rozwiązywać arkusze z pomiarów i identyfikować typowe pułapki rysunkowe.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do metrologii warsztatowej (dział: mikrometry i odczyt noniuszowy)
  • Instrukcje producentów mikrometrów (opis skali i sposobu odczytu)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu przyrządów pomiarowych (suwmiarka, mikrometr)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego