KWALIFIKACJA BUD19 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 21.
De wynosi wysokość punktu P, jeżeli wysokość reperu Rp = 100,000 m, a na łatach wykonano odczyty: W1 = 1300, P1 = 1500, W2 = 4200, P2 = 1000?
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru wysokościowego w geodezji, związany z obliczaniem wysokości punktu P na podstawie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niwelacji wysokość punktu oblicza się przez wyznaczenie przewyższenia jako różnicy odczytu wstecz i w przód dla każdego stanowiska, a następnie zsumowanie przewyższeń i dodanie do wysokości reperu.
Wynik 103,000 m odpowiada poprawnemu zbilansowaniu odczytów W i P.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie dotyczy typowych obliczeń w niwelacji geometrycznej, gdzie znana jest wysokość reperu (punktu odniesienia), a na łatach wykonuje się odczyty z kolejnych stanowisk instrumentu.

Ogólna zasada jest następująca:

  • przewyższenie między punktami na danym stanowisku liczymy jako różnicę: odczyt wstecz − odczyt w przód,
  • jeżeli pomiar wykonano z więcej niż jednego stanowiska, to sumujemy przewyższenia z kolejnych stanowisk,
  • wysokość punktu końcowego otrzymujemy dodając łączną zmianę wysokości do wysokości reperu.

W danych występują pary odczytów (W1, P1) oraz (W2, P2), co sugeruje dwa stanowiska instrumentu. Kluczowe jest konsekwentne przyjęcie, które odczyty są "wstecz" (na punkt o znanej wysokości/na punkt poprzedni), a które "w przód" (na punkt następny) oraz zachowanie spójnych jednostek (często odczyty zapisuje się w milimetrach).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź 103,000 m?
Otrzymuje się ją wtedy, gdy różnice odczytów zostaną poprawnie zsumowane jako łączne przewyższenie i dodane do Rp = 100,000 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 102,800 m – typowy wynik popełnienia błędu znaku (zamiana wstecz/przód) albo nieuwzględnienia jednego stanowiska.
  • 103,400 m – często pojawia się, gdy ktoś błędnie interpretuje, które odczyty tworzą pary lub miesza kolejność sumowania.
  • 104,000 m – wynik możliwy przy błędzie jednostek (np. potraktowanie części różnic w mm bez przeliczenia na m) lub przy nieprawidłowym dodaniu wszystkich odczytów zamiast różnic.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj schemat stanowisk i przy każdej parze odczytów dopisz "wstecz" i "w przód". Na końcu wykonaj szybki test sensowności: czy przewyższenie nie jest nienaturalnie duże w metrach w porównaniu do typowych wartości odczytów na łacie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reper to punkt o znanej, ustalonej wysokości odniesienia. Służy jako baza do wyznaczania wysokości innych punktów w niwelacji. Dzięki reperom można przenosić wysokości na teren budowy, kontrolować rzędne i porównywać wyniki pomiarów w czasie.
W niwelacji geometrycznej wykonuje się odczyt wstecz na punkt o znanej wysokości oraz odczyt w przód na punkt wyznaczany. Różnica tych odczytów daje przewyższenie. Przy kilku stanowiskach przewyższenia sumuje się, a wynik dodaje do wysokości reperu.
Najczęściej przewyższenie liczy się jako W − P, gdzie W to odczyt wstecz, a P to odczyt w przód. Znak ma znaczenie: dodatni wynik oznacza, że punkt końcowy jest wyżej względem punktu początkowego (w danym kroku), ujemny – że niżej.
Taki zapis zwykle oznacza, że pomiar wykonano z dwóch stanowisk instrumentu. Każde stanowisko ma parę odczytów: wstecz i w przód. Trzeba policzyć przewyższenie dla pierwszej pary, przewyższenie dla drugiej pary, a następnie zsumować je, by uzyskać zmianę wysokości od reperu do punktu P.
W praktyce odczyty na łacie bardzo często zapisuje się w milimetrach (np. 1300 mm = 1,300 m). Na egzaminie trzeba sprawdzić kontekst i konsekwentnie prowadzić jednostki w obliczeniach. Błąd jednostek to jedna z najczęstszych przyczyn złych wyników.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana odczytu wstecz z odczytem w przód (błąd znaku), pominięcie jednego stanowiska, dodawanie odczytów zamiast różnic oraz brak przeliczenia mm na m. Pomaga rysunek stanowisk i kontrola, czy wynik ma sens w terenie.
Wykonaj kontrolę "rzędu wielkości": jeżeli odczyty są około 1–4 m (lub 1000–4000 mm), to przewyższenia między kolejnymi punktami zwykle też będą w tych granicach. Jeśli wychodzą dziesiątki metrów, prawdopodobnie pomylono jednostki albo znak przewyższenia.
To zależy od znaku łącznego przewyższenia. Jeśli suma (W − P) jest dodatnia, punkt końcowy jest wyżej niż reper i dodajesz przewyższenie do Rp. Jeśli jest ujemna, punkt końcowy jest niżej i w praktyce odejmujesz wartość bezwzględną (czyli dodajesz liczbę ujemną).
W ujęciu szkolnym oba podejścia opierają się na odczytach wstecz i w przód, ale różnią się organizacją pomiaru. "Ze środka" dąży do równych celowych, by ograniczać błędy. "W przód" częściej opisuje przenoszenie wysokości na kolejne punkty. Na egzaminie kluczowa jest konsekwentna interpretacja W i P.
Ćwicz schemat: Rp → przewyższenia → Hp. Rób krótkie tabelki stanowisk (W, P, W−P) i zawsze zapisuj jednostki. Rozwiązuj zestawy zadań z różną liczbą stanowisk. Po obliczeniach wykonaj szybki test sensowności i sprawdź znak przewyższenia.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z geodezji: dział "niwelacja geometryczna" (materiały do technikum geodezyjnego)
  • Instrukcje/opracowania dydaktyczne szkół branżowych dotyczące obliczeń niwelacyjnych
  • Zestawy zadań maturalno-zawodowych/kwalifikacyjnych z obliczeń przewyższeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego