KWALIFIKACJA BUD11 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 19.
Dekorację malarską techniką zdobnictwa artystycznego sgraffito w świeżych tynkach wykonuje się przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Technika sgraffito polega na nałożeniu co najmniej dwóch różnobarwnych, świeżych warstw tynku, a następnie na odsłonięciu spodniej warstwy przez zeskrobywanie wierzchniej. Dlatego właściwą czynnością jest skrobanie, a nie tepowanie, malowanie czy szlifowanie zawsze.

Pełne wyjaśnienie:

Technika sgraffito (zdobnictwo w świeżych tynkach) jest metodą dekoracji polegającą na pracy w warstwach. Najpierw wykonuje się przynajmniej dwie warstwy tynku o różnej barwie (uzyskanej np. przez dobór kruszywa lub pigmentu). Kluczowe jest to, że dekoracja powstaje nie przez domalowanie, lecz przez mechaniczne odsłonięcie warstwy spodniej.

W praktyce wykonawca naciąga świeże warstwy tynku, a potem – zanim tynk zwiąże – wykonuje wzór poprzez skrobanie (zeskrobywanie) fragmentów warstwy wierzchniej. Dzięki temu w miejscach zeskrobanych pokazuje się kontrastujący kolor spodniej warstwy, co tworzy rysunek lub ornament.

Dlatego odpowiedź "skrobanie" jest właściwa: opisuje czynność, która stanowi istotę sgraffito (usuwanie części wierzchniej warstwy). Pozostałe propozycje odnoszą się do innych rodzajów obróbki lub innych technik:

  • "tepowanie" to obróbka powierzchniowa faktury tynku, która może służyć uzyskaniu określonej struktury, ale nie polega na odsłanianiu barwnej warstwy spodniej we wzór.
  • "malowanie" oznacza nanoszenie farby na podłoże; w sgraffito wzór uzyskuje się przez ubytek materiału wierzchniego, a nie przez dodanie warstwy malarskiej.
  • "szlifowanie" jest typowe raczej dla powierzchni już związanych/utwardzonych i służy wyrównaniu lub przygotowaniu pod inne wykończenie; nie jest zasadą wykonania sgraffito w świeżym tynku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "sgraffito" i "świeży tynk", szukaj odpowiedzi związanej z wydrapywaniem/zeskrobywaniem warstwy wierzchniej, bo to cecha rozróżniająca tę technikę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sgraffito to technika zdobienia wykonywana na warstwach tynku: nakłada się co najmniej dwie różnobarwne warstwy, a wzór uzyskuje przez zeskrobanie (wydrapanie) fragmentów warstwy wierzchniej, aby odsłonić warstwę spodnią.
Dekorację sgraffito wykonuje się przez skrobanie (zeskrobywanie/wydrapywanie) wierzchniej warstwy świeżego tynku. Celem jest odsłonięcie kontrastowej warstwy spodniej i uzyskanie wzoru bez użycia malowania farbą.
Bo wzór powstaje przez mechaniczne usuwanie wierzchniej warstwy. W świeżym tynku jest to możliwe precyzyjnie i bez pękania podłoża. Po związaniu tynku skrobanie wymagałoby większej siły i łatwo uszkodzić całą wyprawę.
Nie. Malowanie polega na dodaniu warstwy farby na powierzchnię. Sgraffito polega na odjęciu materiału z warstwy wierzchniej tynku, aby odsłonić inną warstwę kolorystyczną. To inny mechanizm i inna technologia wykonania.
Potrzebujesz przynajmniej dwóch warstw tynku o różnych barwach: spodniej (tło) i wierzchniej (warstwa do skrobania). Im większy kontrast kolorów, tym czytelniejszy wzór. Kluczowe jest zachowanie czasu pracy przed związaniem tynku.
Stosuje się proste narzędzia do nacinania i zeskrobywania (np. rylce, skrobaki, nożyki), dobierane do grubości warstwy i szczegółowości wzoru. Najważniejsze, aby krawędź była ostra i umożliwiała kontrolowane usuwanie tynku.
Tepowanie to obróbka powierzchni tynku nastawiona na uzyskanie faktury (uderzanie/kształtowanie struktury). W sgraffito najważniejsze jest odsłonięcie warstwy spodniej przez skrobanie, a nie samo formowanie faktury na jednej warstwie.
Najczęściej po słowach: "sgraffito", "świeży tynk", "warstwy tynku" oraz wskazaniu na wykonanie wzoru przez usunięcie wierzchniej warstwy. Jeśli odpowiedzi zawierają "skrobanie/wydrapywanie", to zwykle jest to właściwy kierunek rozumowania.
Najczęstszy błąd to automatyczne łączenie "dekoracji malarskiej" z malowaniem farbą. Drugi błąd to mylenie obróbki świeżego tynku z obróbką po wyschnięciu (np. szlifowaniem). Warto pamiętać: sgraffito = warstwy + skrobanie.
Sgraffito spotyka się głównie jako dekorację elewacji i ścian (np. detale architektoniczne, wzory, napisy). Wykonuje się je podczas robót tynkarskich, gdy warstwy są jeszcze świeże. Wymaga dobrego rozplanowania pracy i ochrony powierzchni przed wysychaniem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Technika sgraffito polega na nałożeniu co najmniej dwóch różnobarwnych, świeżych warstw tynku, a następnie na odsłonięciu spodniej warstwy przez zeskrobywanie wierzchniej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sgraffito" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sgraffito (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica: "Sgraffito" — https://www.britannica.com/art/sgraffito (dostęp: 2026-03-01)
  • Wiktionary (PL): hasło "sgraffito" — https://pl.wiktionary.org/wiki/sgraffito (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania do technologii robót tynkarskich i wykończeniowych (działy o tynkach ozdobnych)
  • Hasła encyklopedyczne dotyczące technik dekoracyjnych (sgraffito)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu robót wykończeniowych (tynki, wyprawy, dekoracje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego