KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 3.
Dg = 69,485 mm, a czopy korbowodowe dk = 59,742 mm. Jakie należy dobrać panewki główne i korbowodowe do montażu tego wału?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z doborem panewek do wału korbowego w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór panewek naprawczych wykonuje się osobno dla czopów głównych (Dg) i korbowodowych (dk), porównując zmierzone średnice z nominalnymi oraz stopniami naprawczymi przewidzianymi dla danego wału/silnika.
Wskazana odpowiedź odzwierciedla różne "naprawy" dla obu typów czopów.

Pełne wyjaśnienie:

W silnikach maszyn rolniczych wał korbowy jest łożyskowany na panewkach głównych (na czopach głównych) oraz współpracuje z korbowodami na panewkach korbowodowych (na czopach korbowodowych). Podczas remontu wał bywa szlifowany do jednego z wymiarów naprawczych, a wtedy dobiera się odpowiednie panewki w danej "naprawie" (np. I, II, III), aby uzyskać właściwy luz łożyskowy i prawidłowe smarowanie.

W tym zadaniu podano dwie średnice: Dg dla czopów głównych oraz dk dla czopów korbowodowych. Kluczowe jest to, że dobór panewek wykonuje się niezależnie dla obu grup czopów, bo mogą być obrobione do różnych wymiarów naprawczych (np. wał po wcześniejszej naprawie mógł mieć inny stopień szlifu na czopach głównych niż na korbowodowych).

Odpowiedź "Główne 2 naprawa i korbowe 1 naprawa." jest spójna z zasadą, że każdy typ czopa dobiera się do odpowiadającego mu stopnia naprawczego. Pozostałe propozycje są typowymi błędami:

  • "Główne i korbowe 2 naprawa." oraz "Główne i korbowe 1 naprawa." sugerują automatyczne przyjęcie tej samej klasy dla obu panewek, co bywa błędne, jeśli średnice wskazują różne stopnie obróbki/zużycia.
  • "Główne 3 naprawa i korbowe 2 naprawa." oznaczałoby jeszcze głębszy szlif obu rodzajów czopów; to zwykle wybór "na zapas", prowadzący do niewłaściwego dopasowania, jeśli pomiary nie potwierdzają takiego stopnia naprawy.

Na egzaminie warto pamiętać: najpierw identyfikujesz, co mierzysz (czop główny vs korbowodowy), potem odnosisz wynik do tabeli producenta (nominał i stopnie naprawcze), a na końcu dobierasz panewki o właściwej "naprawie". To bezpośrednio przekłada się na trwałość łożyskowania i stabilne ciśnienie oleju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To oznaczenia wymiarów naprawczych panewek (łożysk ślizgowych) stosowanych po szlifie wału. Im wyższa "naprawa", tym zwykle większa korekta wymiaru w stosunku do nominału. Dobór zależy od tego, do jakiego wymiaru obrobiono czopy.
Czopy główne współpracują z blokiem silnika (łożyskowanie wału w kadłubie), a czopy korbowodowe współpracują z korbowodami. W praktyce różnią się położeniem na wale i często średnicą; pomiary wykonuje się osobno dla obu typów czopów.
Bo czopy główne i korbowodowe mogą mieć różny stopień zużycia albo być szlifowane na różne wymiary naprawcze. Remont mógł obejmować tylko część czopów lub wał był naprawiany etapami. Zawsze dobiera się panewki do rzeczywiście zmierzonego wymiaru czopa.
Najczęściej używa się mikrometru zewnętrznego o odpowiednim zakresie (np. 50–75 mm) oraz technik pomiaru w kilku przekrojach. W warsztacie spotyka się też średnicówki i zestawy do kontroli luzu, ale podstawą doboru naprawy jest dokładny pomiar średnicy.
Zła naprawa oznacza niewłaściwy luz łożyskowy: zbyt mały może prowadzić do przytarcia lub zatarcia, a zbyt duży do spadku ciśnienia oleju, stuków i szybkiego zużycia. Dlatego pomiar i zgodność z tabelą producenta są kluczowe.
Częściowo tak, ale w praktyce potrzebujesz jeszcze średnicy nominalnej lub tabeli stopni naprawczych dla danego silnika/wału. Różni producenci mogą stosować inne wartości "napraw". Na egzaminie zwykle zakłada się standardową tabelę z materiałów dydaktycznych.
Szlif wykonuje się przy nadmiernym zużyciu, owalizacji lub rysach na czopach, gdy polerowanie nie wystarcza. Celem jest uzyskanie prawidłowej geometrii i powierzchni pracy. Po szlifie dobiera się panewki w odpowiednim wymiarze naprawczym.
Porównuje się zmierzone średnice oraz stan powierzchni z danymi serwisowymi: dopuszczalne zużycie, minimalne średnice po kolejnych szlifach oraz dostępność panewek naprawczych. Jeśli wał przekracza limit napraw, wymaga regeneracji lub wymiany.
Bo dotyczą dwóch różnych powierzchni współpracy: czopów głównych i korbowodowych. Każda z nich ma inne panewki, inne warunki obciążenia i może wymagać innego wymiaru naprawczego. To sprawdza umiejętność właściwej identyfikacji elementów.
Najczęstsze to: dobór tej samej naprawy "z automatu" dla obu panewek, pomiar w jednym miejscu (bez sprawdzenia owalizacji), pominięcie dokumentacji producenta oraz mylenie czopów głównych z korbowodowymi. Na egzaminie pomagają szkice i uporządkowanie danych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Instrukcja napraw/serwisowa konkretnego silnika (tabela wymiarów nominalnych i naprawczych czopów oraz odpowiadających panewek)
  • Podręcznik z budowy i napraw silników spalinowych (rozdziały o wale korbowym i łożyskach ślizgowych)
  • Materiały dydaktyczne ROL.2 dotyczące pomiarów warsztatowych (mikrometr, średnicówka) i tolerancji pasowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego