KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 7.
Dla 95-letniej sosny wysokości 24,88 m grubość w połowie wysokości wynosi 19 cm. Miąższość obliczona wzorem środkowego przekroju wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzór środkowego przekroju (Hubera) ma postać V = g0,5 × h.
Średnica w połowie wysokości to 19 cm, więc promień r = 9,5 cm = 0,095 m. Pole przekroju g0,5 = πr² = π·0,095² ≈ 0,02835 m2. Następnie V = 0,02835·24,88 ≈ 0,7051 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie środkowego przekroju (Hubera) miąższość pnia szacuje się na podstawie pola przekroju poprzecznego w połowie wysokości oraz wysokości drzewa:

V = g0,5 × h, gdzie g0,5 to pole przekroju na wysokości 0,5h, a h to wysokość całkowita.

Najpierw wyznacza się pole koła. W zadaniu podano "grubość w połowie wysokości" 19 cm, co w praktyce dendrometrycznej oznacza średnicę na tej wysokości. Do wzoru na pole koła potrzebny jest promień, więc:

  • r = d/2 = 19 cm / 2 = 9,5 cm
  • konwersja jednostek: 9,5 cm = 0,095 m

Teraz pole przekroju:

  • g0,5 = π × r² = π × (0,095)² ≈ π × 0,009025 ≈ 0,02835 m2

I wreszcie miąższość:

  • V = g0,5 × h ≈ 0,02835 × 24,88 ≈ 0,7051 m3

Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne? Najczęściej wynikają z typowych pomyłek:

  • wartości zbliżone (np. 0,7000 m3) zwykle biorą się z zaokrągleń pośrednich lub użycia przybliżonego π, ale nie powinny zmieniać wyniku aż do czterech miejsc po przecinku, jeśli liczy się konsekwentnie,
  • zaniżone wartości (np. 0,6671 lub 0,6000 m3) mogą wynikać z błędnego przeliczenia centymetrów na metry albo z użycia niewłaściwej średnicy/promienia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki (cm → m przed podniesieniem do kwadratu) oraz to, czy wstawiasz do wzoru promień, a nie średnicę. Dodatkowo sprawdź sens wyniku: pole w m2 pomnożone przez wysokość w m musi dać m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda obliczania miąższości pnia, w której przyjmuje się pole przekroju w połowie wysokości i mnoży przez wysokość: V = g0,5 × h. Kluczowe jest poprawne wyznaczenie g0,5 z promienia (nie ze średnicy) oraz zachowanie jednostek w metrach.
Najpierw zamień średnicę na promień: r = d/2. Następnie przelicz jednostki na metry i policz pole koła: g = πr². Dopiero takie g (w m2) można użyć w kubikacji do wyznaczenia miąższości w m3.
Ponieważ miąższość ma wyjść w m3. Jeśli zostawisz promień w cm, to pole wyjdzie w cm2, a po pomnożeniu przez wysokość w m otrzymasz niespójne jednostki. Błąd jednostek daje często wyniki zaniżone lub zawyżone o duże czynniki.
Najczęściej myli się średnicę z promieniem (podstawia 0,19 zamiast 0,095), zapomina o cm → m, albo zaokrągla zbyt wcześnie w obliczeniach pola przekroju. Warto też kontrolować jednostki: m2 × m zawsze powinno dać m3.
Nie bezpośrednio. W metodzie Hubera wynik zależy od wysokości i pola przekroju w połowie wysokości. Wiek może sugerować, jakiego kształtu pnia się spodziewać (np. drzewo dojrzałe), ale sam wzór nie zawiera wieku jako zmiennej.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: oblicz w przybliżeniu pole przekroju (kilka setnych m2) i pomnóż przez wysokość (ok. 25 m). Otrzymanie wartości rzędu kilku dziesiątych m3 jest realistyczne. Jeśli wychodzi np. kilkadziesiąt m3, to niemal pewny jest błąd jednostek.
Metoda Hubera bywa bardzo użyteczna, gdy pień ma w miarę regularną bryłę i da się wiarygodnie wyznaczyć przekrój w połowie wysokości. Smalian wykorzystuje pola przekrojów na końcach odcinka, więc jest wygodny przy kłodach/odcinkach pnia. W praktyce dobiera się metodę do danych z pomiaru.
To właśnie z niej (po zamianie na promień) wyznacza się g0,5, czyli pole przekroju w środku pnia. W metodzie Hubera to pole jest "reprezentatywne" dla całej długości pnia, dlatego błąd pomiaru tej średnicy bezpośrednio przenosi się na błąd miąższości.
Wprost metodą Hubera – nie, bo potrzebujesz przekroju w 0,5h. Mając pierśnicę, stosuje się inne podejścia (np. tablice miąższości, modele empiryczne lub metody wykorzystujące inne przekroje). Na egzaminie zwracaj uwagę, jaka średnica jest podana i do jakiego wzoru pasuje.
Ćwicz schemat: jednostki → promień → pole → objętość. Rozwiązuj krótkie zadania z różnymi danymi (cm i m), zapisuj jednostki przy każdym kroku i ucz się rozróżniać metody kubikacji (Huber, Smalian, stożek ścięty). To ogranicza błędy "z rozpędu".
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wzór środkowego przekroju (Hubera) ma postać V = g0,5 × h.Średnica w połowie wysokości to 19 cm, więc promień r = 9,5 cm = 0,095 m."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z dendrometrii omawiające metody Hubera, Smaliana i stożka ściętego
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczaniem jednostek i polem koła
  • Ćwiczenia terenowe z pomiaru wysokości oraz średnic na różnych wysokościach pnia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego