KWALIFIKACJA LES2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 16.
Przy pomiarach w terenie otrzymałeś następujące dane: średnica na wysokości 1m - 30cm, na wysokości 2m - 28cm i na wysokości 3m - 26cm. Którego wzoru powinieneś użyć do obliczenia miąższości tego drzewa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy podanych średnicach zmierzonych na kilku wysokościach uwzględnia się zbieżystość pnia, więc potrzebny jest wzór wykorzystujący kilka przekrojów.
Wzór Hossfelda służy do obliczania miąższości na podstawie kilku średnic/ pól przekrojów, a nie do przybliżeń bryłami (walec/stożek) ani do metody opartej na jednym przekroju.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano kilka średnic pnia zmierzonych na różnych wysokościach (1 m, 2 m, 3 m). Taki zestaw danych informuje, że pień zmienia średnicę wraz z wysokością, czyli wykazuje zbieżystość. Żeby sensownie oszacować miąższość, trzeba zastosować metodę, która potrafi wykorzystać informację z więcej niż jednego przekroju poprzecznego.

Odpowiedź "Wzoru Hossfelda." jest właściwa, ponieważ jest to podejście dendrometryczne przeznaczone do obliczania miąższości odcinka pnia na podstawie kilku pomiarów średnicy (a pośrednio pól przekroju). Kluczowe jest tu dopasowanie: skoro w treści są trzy średnice, wybiera się wzór, który potrafi je wykorzystać do lepszego przybliżenia kształtu pnia.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do danych?

  • "Wzoru środkowego przekroju." odpowiada sytuacji, gdy do obliczenia objętości przyjmujesz w praktyce jeden reprezentatywny przekrój (np. w środku odcinka). W zadaniu dostajesz kilka średnic, więc metoda "jednego przekroju" nie jest naturalnym wyborem.
  • "Wzoru na objętość walca." zakłada stałą średnicę na całej długości. Tu średnica maleje (30 cm, 28 cm, 26 cm), więc model walca z definicji nie oddaje kształtu pnia.
  • "Wzoru na objętość stożka." jest tylko uproszczonym modelem geometrycznym; stosuje się go jako przybliżenie przy określonych założeniach. Skoro masz kilka pomiarów pośrednich, lepiej użyć metody dendrometrycznej wykorzystującej te dane, zamiast narzucać kształt idealnej bryły.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się więcej niż jedna średnica na różnych wysokościach, to zwykle oznacza, że należy wybrać wzór/metodę "wieloprzekrojową" (uwzględniającą zbieżystość), a nie prosty wzór na bryłę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miąższość drzewa to objętość jego części drzewnej, najczęściej pnia (czasem także grubych gałęzi), wyrażona w m³. W praktyce oblicza się ją metodami przybliżonymi na podstawie pomiarów średnic i długości/ wysokości, tak aby uwzględnić zbieżystość pnia.
Wzór na walec zakłada stałą średnicę na całej długości. Jeśli średnica maleje z wysokością, pień nie jest walcem, więc wynik byłby obciążony błędem (często zawyżeniem). Przy wielu pomiarach lepiej zastosować metodę wykorzystującą przekroje na różnych wysokościach.
Najczęściej potrzebujesz długości odcinka oraz średnic (lub pól przekroju) w wybranych miejscach. Im więcej przekrojów zmierzysz wzdłuż odcinka, tym lepiej można ująć zbieżystość. Dobór wzoru zależy właśnie od liczby i rozmieszczenia pomiarów.
Wzór Hossfelda stosuje się, gdy dysponujesz kilkoma pomiarami średnicy (przekrojów) na długości odcinka pnia i chcesz lepiej uwzględnić zmienność średnicy. To podejście dendrometryczne jest typowe wtedy, gdy jeden pomiar w środku odcinka byłby zbyt dużym uproszczeniem.
Zbieżystość pnia to zmniejszanie się średnicy wraz z wysokością drzewa. Powoduje, że pień nie jest bryłą o stałym przekroju. W obliczeniach miąższości oznacza to konieczność stosowania metod, które uwzględniają zmianę przekroju (np. przez pomiar kilku średnic).
Nie zawsze. Metoda środkowego przekroju opiera się na założeniu, że przekrój w jednym miejscu dobrze reprezentuje cały odcinek. Przy silnej zbieżystości lub nieregularnym kształcie pnia błąd może być większy. Gdy masz kilka średnic, lepiej użyć metody, która je wykorzysta.
Częsty błąd to wybór wzoru na walec lub stożek "bo jest prosty", mimo że dane wskazują na potrzebę metody dendrometrycznej. Inny błąd to nieuwzględnienie tego, że liczba pomiarów (np. trzy średnice) sugeruje wzór korzystający z kilku przekrojów, a nie z jednego.
Wskazówką jest podanie w treści więcej niż jednej średnicy na różnych wysokościach lub w różnych punktach odcinka. To sygnał, że autor zadania chce, abyś uwzględnił zmianę przekroju. Wtedy szukaj wzoru/metody odnoszącej się do kilku przekrojów, a nie do jednej wartości.
Podanie średnic na różnych wysokościach pozwala opisać, jak zmienia się grubość pnia, czyli jego kształt. Dzięki temu można dokładniej oszacować miąższość, zamiast przyjmować z góry uproszczony model. To praktyka zgodna z terenowym pomiarem w dendrometrii.
Ucz się schematu: jakie dane → jaka metoda. Przećwicz rozpoznawanie, kiedy wystarcza jeden przekrój, a kiedy potrzebne są pomiary na kilku wysokościach. Warto też robić zadania z interpretacji danych terenowych (średnice, długości odcinków) oraz powtarzać pojęcia: pierśnica, przekrój, zbieżystość.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z dendrometrii stosowane w technikach leśnych
  • Instrukcje szkolne/branżowe do ćwiczeń terenowych z pomiaru pierśnicy i średnic na pniu
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z działu: pomiary i obliczenia dendrometryczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego