KWALIFIKACJA MOD3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
Dla której z przedstawionych spódnic należy zwiększyć normę zużycia materiału od 2% do 8%?
Ilustracja przedstawia cztery czarno-białe szkice spódnic, zaprezentowane na sylwetkach (widoczne od talii w dół), oznaczone
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Normę zużycia materiału zwiększa się wtedy, gdy podczas krojenia trzeba pasować wzór tkaniny na szwach (np. krata), co powoduje większe odpady i ogranicza swobodę układu elementów. Wśród pokazanych modeli tylko spódnica z wyraźnym wzorem w kratę wymaga typowo takiego pasowania, dlatego poprawny wybór to "B".

Pełne wyjaśnienie:

Norma zużycia materiału (często podawana jako procentowy dodatek) ma uwzględniać straty powstające podczas krojenia. Nie wynikają one wyłącznie z "trudności szycia", ale głównie z tego, jak bardzo ograniczony jest układ kroju na tkaninie.

Najczęstą przyczyną zwiększania normy jest konieczność pasowania wzoru (np. kraty lub wyraźnych pasów). Aby linie kraty "schodziły się" na szwach lub w miejscach zachodzenia (np. w fasonie kopertowym), krojczy musi przesuwać elementy wzdłuż raportu wzoru. To zwykle powoduje, że:

  • nie da się ułożyć elementów tak ciasno jak przy tkaninie gładkiej,
  • częściej powstają odpady,
  • czasem trzeba kroić elementy pojedynczo zamiast "w parze",
  • rośnie ryzyko, że część materiału będzie niewykorzystana.

Dlatego spódnica wykonana z tkaniny w kratę jest typowym przykładem modelu, dla którego przyjmuje się większy procent normy zużycia materiału. Na ilustracji odpowiada temu wariant "B" – jedyny z wyraźnym wzorem w kratę.

Pozostałe modele nie pokazują jednoznacznie tkaniny wymagającej pasowania wzoru. Zapięcie na guziki, kieszenie czy dodatkowe cięcia mogą zwiększać pracochłonność szycia, ale nie muszą automatycznie wymagać aż tak dużego zwiększenia normy zużycia, jeśli materiał jest gładki i układ kroju można wykonać efektywnie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach/rysunkach pojawia się krata lub wyraźne pasy, w pierwszej kolejności rozważ wpływ pasowania wzoru na zużycie materiału, a dopiero potem liczbę detali konstrukcyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Norma zużycia materiału to przyjęta ilość tkaniny potrzebna do wykonania wyrobu, zwykle powiększona o zapas na straty krojcze. Uwzględnia m.in. układ kroju, szerokość materiału, kierunek nitki, a także odpady powstające podczas wycinania elementów.
Krata zwykle wymaga pasowania na szwach i zakładkach, aby linie wzoru "schodziły się" estetycznie. To ogranicza dowolność przesuwania elementów w układzie kroju, przez co elementy układa się luźniej, a odpadów jest więcej niż przy tkaninie gładkiej.
Pasowanie wzoru to takie ułożenie elementów kroju, aby po zszyciu wzór (np. linie kraty) łączył się w przewidywalny sposób. Wymaga kontrolowania położenia elementów względem raportu wzoru, co często podnosi straty materiałowe i czas przygotowania kroju.
Najczęściej wpływa bardziej na pracochłonność szycia niż na samą normę zużycia tkaniny. Kieszenie czy listwy mogą zwiększać zapotrzebowanie na drobne elementy, ale duży wzrost normy zużycia wynika zwykle z ograniczeń układu kroju (np. pasowanie kraty, kierunkowy włos, wzór jednokierunkowy).
Szukaj cech, które utrudniają układ kroju: wyraźna krata/pasy, wzór jednokierunkowy, tkanina z włosem, konieczność krojenia "w jedną stronę", raport wymagający dopasowania. Takie materiały zwiększają odpady, więc typowo wymagają większego procentowego dodatku.
Nie zawsze. Fason kopertowy może wymagać dodatkowego zapasu na zakład i wiązanie, ale decydujące jest to, czy materiał ogranicza układ kroju. Przy tkaninie gładkiej wzrost może być niewielki, natomiast przy kracie dochodzi jeszcze pasowanie wzoru na zachodzeniu i szwach.
Do materiałów "trudnych układowo" zalicza się m.in. tkaniny z wyraźnym pasem, wzór z dużym raportem, materiały z włosem (np. welur), dzianiny z kierunkową fakturą oraz tkaniny, które trzeba kroić w jednym kierunku. Każdy z tych przypadków może podnieść normę zużycia.
Mały zapas jest zwykle wystarczający, gdy materiał jest gładki, bez kierunkowego wzoru, a elementy kroju da się układać elastycznie i "ciasno". Dotyczy to wielu prostych spódnic z podstawowych tkanin, gdzie odpady wynikają głównie z kształtu elementów i szerokości materiału.
Częsty błąd to wybór modelu z największą liczbą detali (kieszenie, guziki) zamiast rozpoznania tkaniny wymagającej pasowania. Drugi błąd to pomijanie wzoru i kierunku układu, czyli traktowanie kraty tak samo jak gładkiej tkaniny, co w praktyce zaniża zużycie.
Ćwicz analizę zdjęć/rysunków i dopasowuj je do przyczyn strat: pasowanie wzoru, włos, układ jednokierunkowy, szerokość materiału. Dobrą metodą jest wykonanie dwóch układów kroju: dla tkaniny gładkiej i w kratę, a potem porównanie ilości odpadu i omówienie przyczyny różnicy.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Normę zużycia materiału zwiększa się wtedy, gdy podczas krojenia trzeba pasować wzór tkaniny na szwach (np. krata), co powoduje większe odpady i ogranicza swobodę układu elementów."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii odzieży (działy: krojenie, układ kroju, straty materiałowe)
  • Materiały dydaktyczne z konstrukcji odzieży dotyczące pasowania kraty i pasów
  • Ćwiczenia praktyczne: wykonywanie układu kroju dla tkanin gładkich i w kratę oraz porównanie odpadów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego