KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 5.
Dla materiałów odzieżowych wskaźnik wytrzymałości na rozciąganie wyznacza się laboratoryjnie na podstawie wyników próby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wytrzymałość na rozciąganie materiałów odzieżowych wyznacza się w badaniu, w którym próbkę rozciąga się stopniowo aż do jej przerwania. Taki test nazywa się próbą zrywania, bo wynikiem jest m.in. maksymalna siła przed zerwaniem oraz wydłużenie przy zerwaniu. Pozostałe próby dotyczą innych cech.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik wytrzymałości na rozciąganie opisuje, jaką maksymalną siłę jest w stanie przenieść materiał (tkanina lub dzianina) podczas rozciągania, zanim ulegnie zniszczeniu. W praktyce laboratoryjnej oznacza się go na podstawie badania, w którym próbkę umieszcza się w szczękach maszyny i zwiększa obciążenie rozciągające aż do zerwania próbki. Właśnie dlatego ta metoda jest określana jako próba zrywania.

W próbie zrywania rejestruje się zwykle:

  • maksymalną siłę (np. w niutonach) osiągniętą tuż przed przerwaniem,
  • wydłużenie (np. w %) w chwili zerwania.

Odpowiedź "zrywania" jest więc poprawna, bo nazwa próby wskazuje sposób prowadzenia badania: rozciąganie do momentu zerwania. To standardowe podejście do wyznaczania wytrzymałości na rozciąganie tkanin i dzianin.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "spalania" dotyczy badań palności/reakcji na ogień, a nie własności mechanicznych przy obciążeniu rozciągającym.
  • "barwienia" odnosi się do procesów i badań związanych z kolorem oraz trwałością wybarwień, a nie do wytrzymałości mechanicznej.
  • "rozciągania" bywa używane potocznie, ale w kontekście oznaczania wytrzymałości na rozciąganie materiał rozciąga się aż do zniszczenia, więc właściwa nazwa metody to próba zrywania. Właśnie to rozróżnienie terminologiczne jest często źródłem pomyłek na egzaminach.

Wskazówka do nauki: zapamiętaj skojarzenie: wytrzymałość na rozciąganie mierzy się "na zrywarce" i kończy "zerwaniem" próbki, bo dopiero wtedy znamy wartość maksymalną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próba zrywania to badanie, w którym próbkę tkaniny lub dzianiny rozciąga się w maszynie laboratoryjnej ze stałym przyrostem obciążenia aż do przerwania. Z pomiaru uzyskuje się m.in. maksymalną siłę przed zerwaniem oraz parametry wydłużenia, które opisują wytrzymałość materiału.
Bo interesuje nas wartość graniczna: największa siła, jaką materiał zniesie podczas rozciągania. Żeby ją poznać, próbkę obciąża się aż do momentu zniszczenia (zerwania). Nazwa "zrywania" wynika z warunku zakończenia badania, a nie z innej cechy materiału.
W praktyce szkolnej często używa się skrótu "próba rozciągania", ale technicznie badanie wytrzymałości na rozciąganie wykonuje się do zerwania próbki, więc poprawna nazwa to "próba zrywania". Rozciąganie jest sposobem obciążania, a zerwanie wyznacza koniec próby i wartość maksymalną.
Najczęściej odczytuje się maksymalną siłę osiągniętą tuż przed przerwaniem próbki oraz wydłużenie (np. procentowe) związane z deformacją materiału. Te parametry pozwalają porównać partie materiału i ocenić, czy surowiec nadaje się do planowanego zastosowania odzieżowego.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "rozciągania", bo brzmi podobnie do "wytrzymałość na rozciąganie". W badaniu chodzi jednak o rozciąganie do zerwania, dlatego poprawnie mówi się o próbie zrywania. Inny błąd to mylenie badań mechanicznych z barwieniem lub palnością.
Wyniki pozwalają ocenić, czy materiał wytrzyma obciążenia użytkowe: naprężenia w szwach, rozciąganie w okolicach kolan/łokci czy obciążenia w odzieży roboczej. Ułatwia to dobór tkaniny/dzianiny do przeznaczenia wyrobu oraz weryfikację jakości dostaw przed krojeniem.
Gdy wyrób będzie intensywnie użytkowany lub narażony na siły mechaniczne, np. w odzieży roboczej, ochronnej, sportowej czy w elementach narażonych na duże naprężenia. Wysoka wytrzymałość ogranicza ryzyko rozdarć i przedwczesnego zużycia podczas noszenia i prania.
W kontekście egzaminacyjnym często przywołuje się normy z serii PN-EN ISO 13934, które opisują procedury wyznaczania maksymalnej siły i wydłużenia przy zerwaniu. Warto zapamiętać, że to właśnie te dokumenty standaryzują sposób przygotowania próbki i przebieg badania.
Nie bezpośrednio. Spalanie dotyczy palności i zachowania materiału w ogniu, a barwienie dotyczy właściwości barwnych i trwałości koloru. Wytrzymałość na rozciąganie to parametr mechaniczny, mierzony w próbie zrywania. To różne obszary badań i inne wyposażenie laboratoryjne.
Ucz się par: cechametoda badaniaco jest wynikiem. Dla wytrzymałości na rozciąganie zapamiętaj "próba zrywania" i "maksymalna siła przed zerwaniem". Pomaga też rozróżnianie badań mechanicznych od barwy, palności i wykończenia.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wytrzymałość na rozciąganie materiałów odzieżowych wyznacza się w badaniu, w którym próbkę rozciąga się stopniowo aż do jej przerwania."

Źródła:

  • PN-EN ISO 13934-1: Tekstylia — Właściwości wytrzymałościowe tkanin przy rozciąganiu — Część 1: Wyznaczanie maksymalnej siły i wydłużenia przy maksymalnej sile metodą paskową (metoda paskowa)
  • PN-EN ISO 13934-2: Tekstylia — Właściwości wytrzymałościowe tkanin przy rozciąganiu — Część 2: Wyznaczanie maksymalnej siły metodą chwytową (metoda chwytowa)

Materiały:

  • PN-EN ISO 13934-1: Metoda paskowa oznaczania wytrzymałości na rozciąganie i wydłużenia przy zerwaniu
  • PN-EN ISO 13934-2: Metoda chwytowa oznaczania wytrzymałości na rozciąganie i wydłużenia przy zerwaniu
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny badań właściwości mechanicznych tekstyliów (laboratoryjne próby zrywające)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego