W zadaniu trzeba obliczyć wartość kosztów materiałów pomocniczych, które stanowią 2,5% kosztu zakupu urządzenia o cenie 5900 zł. Jest to typowa sytuacja kosztorysowa: część kosztów (np. przewody, złączki, uchwyty, materiały izolacyjne) bywa liczona jako stały narzut procentowy od kosztu głównego komponentu.
Definicja procentu: x% oznacza x/100 wartości bazowej. Dlatego:
2,5% z 5900 zł = 5900 × 2,5 / 100
Można policzyć na dwa równoważne sposoby:
- Metoda ułamka: 5900 × 2,5 / 100 = 5900 × 0,025 = 147,5 zł.
- Metoda "1%": 1% z 5900 zł to 59 zł, więc 2% to 118 zł, a 0,5% to 29,5 zł. Razem 118 + 29,5 = 147,5 zł.
Poprawna jest zatem kwota 147,5 zł.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Kwota 1475,00 zł odpowiadałaby 25% (dziesięciokrotnie większy narzut) i zwykle wynika z pomylenia 2,5% z 25% albo z błędnego przesunięcia przecinka. Kwota 14,75 zł jest 10× za mała (jak dla 0,25%), co często wynika z wpisania 0,0025 zamiast 0,025. Kwota 1,48 zł jest skrajnie zaniżona i może być skutkiem wielokrotnego błędu w dzieleniu przez 100.
W praktyce technik przygotowujący kalkulację powinien zawsze sprawdzić "zdroworozsądkowo" rząd wielkości: 2,5% to niewielki ułamek, więc wynik powinien być wyraźnie mniejszy od 5900 zł, ale nie symboliczny (kilka–kilkaset zł, a nie 1 zł czy 1000+ zł).