KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 7.
Dla natężenia przepływu wody 0,10 dm3/s, określ jego wielkość w m3/h.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby przeliczyć 0,10 dm3/s na m3/h, zamień dm3 na m3 (1 dm3 = 0,001 m3) oraz sekundy na godziny (1 h = 3600 s). Otrzymujesz: 0,10·0,001 = 0,0001 m3/s, a następnie 0,0001·3600 = 0,36 m3/h.

Pełne wyjaśnienie:

Natężenie przepływu (wydatek) jest wielkością "objętość na jednostkę czasu". W treści podano 0,10 dm3/s, a wymagany jest zapis w m3/h, więc trzeba przeliczyć jednocześnie jednostkę objętości i jednostkę czasu.

Krok 1: objętość dm3 → m3
Wiadomo, że 1 dm = 0,1 m, więc po podniesieniu do trzeciej potęgi: 1 dm3 = (0,1 m)3 = 0,001 m3.
Zatem: 0,10 dm3/s = 0,10 · 0,001 m3/s = 0,0001 m3/s.

Krok 2: czas s → h
Godzina ma 3600 sekund, więc aby przejść z "na sekundę" na "na godzinę", mnożysz przez 3600:
0,0001 m3/s · 3600 s/h = 0,36 m3/h.

Dlaczego odpowiedź "0,36" jest poprawna?
Uwzględnia oba przeliczenia: dm3 na m3 (czynnik 0,001) oraz sekund na godziny (czynnik 3600). Iloczyn 0,001·3600 = 3,6, więc 0,10 dm3/s odpowiada 0,10·3,6 = 0,36 m3/h.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "0,01" zwykle wynika z pominięcia przeliczenia czasu lub z błędnego przeliczenia dm3 → m3 (np. potraktowania 0,10 dm3 jako 0,01 m3, co jest niepoprawne).
  • "1 000" sugeruje pomylenie kierunku konwersji dm3 ↔ m3 (zamiast mnożyć przez 0,001, ktoś mnoży przez 1000) albo całkowite oderwanie od analizy jednostek.
  • "3 600" to sam współczynnik przeliczenia godziny na sekundy; wybór tej wartości oznacza, że wykonano tylko część zadania (czas), bez przeliczenia i uwzględnienia objętości oraz wartości liczbowej 0,10.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź rząd wielkości. 0,10 dm3/s to 0,1 litra na sekundę, czyli w godzinę około 360 litrów, a 360 litrów to 0,36 m3. Taka kontrola szybko wyłapuje wyniki typu 1000 lub 3600.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przelicz objętość: 1 dm3 = 0,001 m3. Potem przelicz czas: 1 h = 3600 s. W praktyce: wartość w dm3/s pomnóż przez 0,001, a następnie przez 3600, aby otrzymać m3/h.
Liczba 3600 wynika z przeliczenia jednostek czasu: w jednej godzinie jest 3600 sekund. Jeśli masz przepływ "na sekundę", to aby otrzymać przepływ "na godzinę", mnożysz przez liczbę sekund w godzinie.
To informacja, jaka objętość wody przepływa w jednostce czasu. Zapis dm3/s oznacza, ile decymetrów sześciennych (czyli litrów) przepływa w ciągu jednej sekundy. Jest to typowa jednostka w zadaniach z instalacji wodnych.
Najczęściej myli się kierunek przeliczenia: zamiast mnożyć przez 0,001, ktoś mnoży przez 1000. Drugi błąd to pominięcie faktu, że to jednostka sześcienna (musi być 103 w tle), więc zmiana jednostki długości nie przekłada się liniowo.
Tak, w praktyce inżynierskiej przyjmuje się równość 1 dm3 = 1 l. To bardzo pomaga w kontroli wyniku: np. 0,10 dm3/s to 0,10 l/s, czyli 6 l/min i ok. 360 l/h, co daje 0,36 m3/h.
Zrób kontrolę "na litry": dm3 to litry, więc 0,10 dm3/s = 0,10 l/s. W godzinę to 0,10·3600 = 360 l/h. A 360 l to 0,36 m3. Jeśli wychodzą tysiące m3/h, wynik jest nielogiczny.
W praktyce spotkasz m.in. l/s, l/min, m3/h oraz czasem m3/s w obliczeniach. Ważne jest, aby umieć przechodzić między nimi, bo dane pomp, wodomierzy i projektów bywają podawane w różnych jednostkach.
m3/h jest wygodne przy doborze urządzeń (np. pomp), ponieważ wielu producentów podaje wydajność właśnie w tej jednostce. dm3/s bywa częstsze w obliczeniach szkolnych i przy porównywaniu chwilowych przepływów w punktach poboru.
Skoro 1 dm3 = 1 l, to 0,10 dm3/s = 0,10 l/s. Aby przejść na l/min, mnożysz przez 60: 0,10·60 = 6 l/min. To dobry etap pośredni do kontroli wyniku w m3/h.
Na egzaminie często podaje się same wartości liczbowe w odpowiedziach, ale w obliczeniach zawsze trzymaj jednostki, bo pomagają uniknąć pomyłek. Jeśli na końcu nie wychodzi m3/h, to znaczy, że brakuje przeliczenia objętości lub czasu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby przeliczyć 0,10 dm3/s na m3/h, zamień dm3 na m3 (1 dm3 = 0,001 m3) oraz sekundy na godziny (1 h = 3600 s)."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – 9th edition (2019), rozdział o jednostkach pochodnych i przedrostkach; PDF: https://www.bipm.org/documents/20126/41483022/SI-Brochure-9.pdf (dostęp 2026-03-02)
  • NIST, Special Publication 811: Guide for the Use of the International System of Units (SI), sekcje dot. zapisu jednostek i konwersji; PDF: https://physics.nist.gov/cuu/pdf/sp811.pdf (dostęp 2026-03-02)
  • NIST, Special Publication 330: The International System of Units (SI), informacje dot. definicji i stosowania SI; PDF: https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/SpecialPublications/NIST.SP.330-2019.pdf (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Tablice i ściągi z przeliczeń jednostek SI (objętość, czas, przepływ)
  • Podręczniki z podstaw hydrauliki dla instalacji sanitarnych (dział: przepływ i jednostki)
  • Zadania rachunkowe z konwersji dm³/s ↔ m³/h (arkusze ćwiczeń dla instalatorów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego