KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 1.
Dla obwodu przedstawionego na schemacie wyznacz wskazanie amperomierza A i woltomierza V3.
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu szeregowym prąd jest taki sam w każdym elemencie, więc najpierw sumuje się rezystancje: Rc=Rw+R1+R2+R3=2,4 Ω. Z prawa Ohma I=E/Rc=2,4 V/2,4 Ω=1,0 A. Spadek na R3 mierzy V3: U=I·R3=1,0·0,3=0,3 V.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie dotyczy obwodu prądu stałego, w którym elementy rezystancyjne (Rw, R1, R2, R3) są połączone szeregowo. W takim połączeniu przez każdy element płynie to samo natężenie prądu, a całkowita rezystancja jest sumą rezystancji składowych.

1) Rezystancja całkowita
W obwodzie szeregowym:
Rc = Rw + R1 + R2 + R3
Po podstawieniu danych: Rc = 0,1 Ω + 0,8 Ω + 1,2 Ω + 0,3 Ω = 2,4 Ω. Uwzględnienie Rw jest istotne, bo powoduje dodatkowy spadek napięcia "wewnątrz" źródła.

2) Wskazanie amperomierza
Amperomierz włączony szeregowo pokazuje prąd całego obwodu. Z prawa Ohma dla całego obwodu:
I = E / Rc
I = 2,4 V / 2,4 Ω = 1,0 A. To jest prąd płynący przez R1, R2 i R3.

3) Wskazanie woltomierza V3
Woltomierz V3 jest dołączony równolegle do rezystora R3, więc mierzy spadek napięcia na R3. Dla rezystora obowiązuje zależność:
U = I · R
UV3 = 1,0 A · 0,3 Ω = 0,3 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wyniki typu "mały prąd, większe napięcie na R3" sugerują pomylenie zależności lub błędne rozpoznanie połączenia (np. traktowanie elementów jak równoległych), co w tym schemacie nie zachodzi.
  • Wynik 1,5 A oznaczałby zbyt małą rezystancję zastępczą (ok. 1,6 Ω przy 2,4 V), czyli w praktyce pominięcie części rezystancji lub błędne zsumowanie.
  • Wynik 0,5 A i 0,15 V odpowiada sytuacji, gdy ktoś "zaniża" prąd (np. przez błędne podstawienie danych) i automatycznie zaniża też spadek na R3.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki kontrolne: (1) sprawdź, czy to na pewno połączenie szeregowe (jeden tor prądu), (2) upewnij się, że w rezystancji całkowitej uwzględniasz Rw, jeśli jest podana na schemacie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obwód szeregowy to połączenie elementów jeden za drugim w jednym torze przepływu prądu. Przez każdy element płynie to samo natężenie prądu, a rezystancje sumują się. Dlatego najpierw liczysz rezystancję całkowitą, a dopiero potem prąd z prawa Ohma.
Gdy Rw jest włączona szeregowo ze źródłem, traktujesz ją jak kolejny rezystor w szeregu. Wtedy Rc = Rw + R1 + R2 + R3. Pominięcie Rw zaniża Rc, a to zawyża obliczony prąd i wszystkie spadki napięć na rezystorach.
Amperomierz jest włączany szeregowo, czyli "stoi na drodze" przepływu prądu. Ponieważ w obwodzie szeregowym prąd jest jednakowy w każdym elemencie, wskazanie amperomierza odpowiada natężeniu płynącemu przez wszystkie rezystory i rezystancję wewnętrzną.
Woltomierz podłączony równolegle do R3 mierzy spadek napięcia na tym rezystorze. Dla rezystora w obwodzie DC liczysz go wzorem U = I · R. Najpierw wyznaczasz prąd obwodu, a potem mnożysz przez wartość R3.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się przyrządy idealne: woltomierz ma bardzo dużą rezystancję i nie pobiera istotnego prądu, a amperomierz ma bardzo małą rezystancję. Dzięki temu woltomierze nie zmieniają istotnie prądu obwodu i można liczyć jak dla samego szeregu rezystorów.
Częsty błąd wynika z heurystyki wzrokowej: obecność kilku woltomierzy "obok" rezystorów może sugerować wiele gałęzi. W rzeczywistości gałęzie pomiarowe są równoległe do elementów, ale główny tor prądu może nadal być jeden. Zawsze śledź tor prądu, nie liczbę przyrządów.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: jeśli suma rezystancji wynosi ok. 2,4 Ω, a napięcie źródła to 2,4 V, to prąd powinien wyjść bliski 1 A (bo 2,4/2,4=1). Jeśli wychodzi 0,1 A lub 5 A, to sygnał, że pominięto element, źle zsumowano rezystancje albo pomylono wzór.
Najczęściej: (1) liczenie spadku napięcia z użyciem złego prądu (np. policzonego bez Rw), (2) mylenie wzoru i dzielenie zamiast mnożenia, (3) podstawianie niewłaściwej rezystancji (np. R2 zamiast R3), (4) nieuwaga w jednostkach i w zapisie dziesiętnym (0,3 vs 3).
W instalacjach i sieciach gazowych spotyka się elementy automatyki, zasilacze, czujniki oraz obwody sterowania. Umiejętność obliczenia prądu i spadków napięć pomaga ocenić, czy na zaciskach urządzenia będzie właściwe napięcie oraz czy dodatkowa rezystancja (np. przewodów, styków) nie spowoduje błędnej pracy detektorów lub sterowników.
Ćwicz stały schemat postępowania: (1) rozpoznaj typ połączenia, (2) policz rezystancję całkowitą, (3) oblicz prąd z I=E/R, (4) policz spadki U=I·R dla wskazanego elementu. Dodatkowo rób kontrolę: suma spadków na elementach (z Rw) powinna odpowiadać napięciu źródła.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W połączeniu szeregowym prąd jest taki sam w każdym elemencie, więc najpierw sumuje się rezystancje: Rc=Rw+R1+R2+R3=2,4 Ω."

Materiały:

  • Podręcznik/notes z elektrotechniki: prąd stały, prawo Ohma, prawa Kirchhoffa
  • Zestawy zadań z obwodów DC (połączenia szeregowe i równoległe) z rozwiązaniami krok po kroku
  • Instrukcje metodyczne dotyczące pomiarów: poprawne włączanie amperomierza i woltomierza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego