KWALIFIKACJA CHM3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 39.
Dla potwierdzenia obecności jonów chlorkowych w wodzie mineralnej stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roztwór azotanu srebra zawiera jony Ag+, które z jonami chlorkowymi tworzą trudno rozpuszczalny, biały osad AgCl. To klasyczna próba jakościowa na chlorki. Szczawian potasu służy do innych reakcji strąceniowych, chlorek baru wykrywa głównie siarczany, a papierek uniwersalny wskazuje pH, nie obecność Cl-.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie jakościowej anionów jony chlorkowe (Cl-) potwierdza się najczęściej reakcją strąceniową z jonami srebra. Dlatego właściwym odczynnikiem jest roztwór azotanu srebra, ponieważ dostarcza jonów Ag+, które reagują z Cl- tworząc trudno rozpuszczalny chlorek srebra (AgCl). W praktyce obserwuje się powstanie białego, kłaczkowatego osadu, co jest charakterystycznym sygnałem obecności chlorków w próbce wodnej.

Pozostałe propozycje nie są specyficzną próbą na chlorki:

  • Roztwór szczawianu potasu jest kojarzony głównie z reakcjami strąceniowymi dotyczącymi niektórych kationów (np. tworzenie szczawianów metali). Nie jest to standardowy odczynnik potwierdzający Cl- w klasycznej analizie jakościowej anionów.
  • Roztwór chlorku baru (źródło Ba2+) wykorzystuje się przede wszystkim do wykrywania anionów dających bardzo trudno rozpuszczalne sole baru, w szczególności siarczanów, gdzie powstaje biały osad BaSO4. Sama obecność jonów chlorkowych nie jest tu kluczowa ani diagnostyczna.
  • Uniwersalny papierek wskaźnikowy służy do oceny odczynu roztworu (pH). Informuje o kwasowości/zasadowości, ale nie identyfikuje konkretnego anionu, takiego jak chlorek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "potwierdzenia obecności chlorków", szukaj odczynnika dostarczającego Ag+ (najczęściej AgNO3) i skojarz to z osadem AgCl.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To reakcja identyfikacyjna, która daje charakterystyczny efekt (np. osad) wskazujący na obecność Cl-. Najczęściej wykorzystuje się reakcję z jonami srebra: po dodaniu roztworu azotanu srebra powstaje biały osad AgCl, co potwierdza chlorki.
Azotan srebra jest wygodnym źródłem jonów Ag+ w roztworze. Ag+ reaguje z Cl- tworząc trudno rozpuszczalny chlorek srebra (AgCl). Widoczny osad jest łatwy do zaobserwowania, więc reakcja dobrze sprawdza się jako potwierdzenie jakościowe.
Typową obserwacją jest pojawienie się białego, trudno rozpuszczalnego osadu chlorku srebra (AgCl). To właśnie efekt strącania jest sygnałem analitycznym. W praktyce ważne jest też dokładne wymieszanie i ocenianie zmian w całej objętości próbki.
Nie jest to standardowy odczynnik do potwierdzania Cl-. Sole baru stosuje się głównie do wykrywania anionów tworzących bardzo trudno rozpuszczalne sole baru (szczególnie siarczany). Dla chlorków typowym odczynnikiem jest roztwór dostarczający Ag+, czyli azotan srebra.
Uniwersalny papierek wskaźnikowy służy do oceny pH, czyli kwasowości lub zasadowości roztworu. Jest przydatny jako szybka kontrola odczynu próbki, ale nie identyfikuje konkretnych jonów, np. chlorków. Do jonów potrzebne są reakcje selektywne, np. strąceniowe.
To reakcja, w której z roztworu powstaje słabo rozpuszczalny związek (osad). W analizie jakościowej wykorzystuje się ją do identyfikacji jonów: jeśli po dodaniu odczynnika tworzy się charakterystyczny osad, wnioskuje się o obecności określonego jonu. Przykład: AgCl z Ag+ i Cl-.
W praktyce laboratoryjnej osady z Ag+ mogą tworzyć także inne aniony (np. niektóre halogenki). Dlatego w analizie jakościowej zwraca się uwagę na warunki reakcji i na to, że jedna obserwacja bywa punktem wyjścia do dalszych testów potwierdzających, jeśli to konieczne.
Oba odczynniki kojarzą się z białymi osadami, więc działa "skrót myślowy". BaCl2 najczęściej łączy się z wykrywaniem siarczanów (BaSO4), a AgNO3 z halogenkami (np. AgCl). Na egzaminie warto najpierw ustalić, jaki jon jest badany: anion chlorkowy → Ag+.
Zwykle pobiera się klarowną porcję próbki do probówki, w razie potrzeby filtruje zawiesiny i dodaje niewielką ilość odczynnika (np. roztworu azotanu srebra), obserwując zmętnienie lub osad. Kluczowe jest użycie czystego szkła i odczynników, aby uniknąć zanieczyszczeń chlorkami.
Najczęstsze błędy to: wybór wskaźnika pH zamiast odczynnika jonowego, mylenie odczynników do innych anionów (BaCl2 dla siarczanów) oraz ignorowanie, że w analizie jakościowej liczy się efekt charakterystyczny (osad) po dodaniu właściwego reagenta, a nie sama obecność "soli".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Roztwór azotanu srebra zawiera jony Ag+, które z jonami chlorkowymi tworzą trudno rozpuszczalny, biały osad AgCl."

Źródła:

  • Skoog, West, Holler, Crouch, "Fundamentals of Analytical Chemistry", rozdział o analizie jakościowej jonów i reakcjach strąceniowych (Ag+ z halogenkami)
  • Vogel, "Vogel's Textbook of Quantitative Chemical Analysis", część dotycząca reakcji strąceniowych i prób identyfikacyjnych anionów (chlorki i odczynniki srebra)

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej: rozdział o analizie jakościowej anionów
  • Tablice reakcji charakterystycznych jonów (aniony/kationy) używane w laboratorium dydaktycznym
  • Instrukcje BHP i karty charakterystyki (SDS) dla azotanu(V) srebra

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego