KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 27.
Dla ustalenia kosztu wydobycia jednej tony węgla kopalnia powinna zastosować kalkulację
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt 1 tony węgla jest kosztem jednostkowym w produkcji jednorodnej (mierzonej w tonach). W takiej sytuacji stosuje się kalkulację podziałową prostą: koszty łączne okresu dzieli się przez liczbę uzyskanych ton. Metody współczynnikowa, doliczeniowa i procesowa służą innym układom produkcji i rozliczeń.

Pełne wyjaśnienie:

Aby ustalić koszt jednostkowy (np. koszt 1 tony), trzeba dobrać metodę kalkulacji do tego, jakiego rodzaju produkcja występuje oraz jaki jest obiekt kalkulacji.

Kalkulacja podziałowa prosta jest stosowana wtedy, gdy w danym okresie powstaje zasadniczo jeden jednorodny produkt, a wielkość produkcji można zmierzyć w jednostkach naturalnych (np. tony, sztuki, litry). Idea jest prosta: najpierw ustala się sumę kosztów dotyczących danego okresu i danego asortymentu, a następnie dzieli się je przez ilość wytworzonego (wydobytego) produktu. Dzięki temu otrzymuje się średni koszt przypadający na jednostkę produktu.

Dlatego dla ustalenia kosztu wydobycia jednej tony węgla właściwy jest wybór: kalkulacja podziałowa prosta.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Podziałowa współczynnikowa dotyczy produkcji wieloasortymentowej, gdy powstają różne wyroby (lub odmiany) i trzeba je sprowadzić do wspólnego mianownika za pomocą współczynników.
  • Kalkulacja doliczeniowa (zleceniowa) jest typowa dla produkcji na zamówienie, gdzie koszty gromadzi się dla konkretnego zlecenia/partii i następnie rozlicza na wyrób lub usługę.
  • Kalkulacja procesowa odnosi się do rozliczania kosztów w układzie etapów/faz (procesów technologicznych) i jest użyteczna, gdy produkt przechodzi przez kolejne wydziały lub fazy, a koszty trzeba przypisać do tych faz.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści widzisz jeden wyrób i pytanie o koszt 1 jednostki (np. 1 tony), najpierw rozważ metodę podziałową prostą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda ustalania kosztu jednostkowego w produkcji jednorodnej. Polega na tym, że koszty łączne poniesione w okresie dzieli się przez liczbę jednostek produktu (np. ton). Wynik to przeciętny koszt jednej jednostki.
Stosuje się prosty iloraz: koszt jednostkowy = koszty łączne / ilość produkcji. Kluczowe jest, aby koszty i ilość dotyczyły tego samego okresu i tego samego jednorodnego produktu, mierzonego w jednostkach naturalnych.
Pytanie dotyczy kosztu jednej jednostki produktu mierzonego w tonach. Jeżeli produkcja jest traktowana jako jednorodna (w tonach), to najprościej i poprawnie ustala się koszt 1 tony przez podział kosztów całkowitych okresu przez liczbę uzyskanych ton.
Stosuje się ją, gdy w jednym procesie powstaje wiele odmian/wyrobów, które różnią się "ciężarem kosztowym". Wtedy przelicza się je na jednostki umowne za pomocą współczynników, aby dopiero potem podzielić koszty łączne i uzyskać koszty jednostkowe.
Kalkulacja doliczeniowa przypisuje koszty do konkretnego zlecenia lub partii (najpierw gromadzenie, potem rozliczenie). Kalkulacja podziałowa zakłada produkcję masową jednego wyrobu i wyznacza koszt jednostki przez prosty podział kosztów przez ilość.
Gdy koszty trzeba rozliczać według kolejnych faz (etapów) wytwarzania, np. gdy wyrób przechodzi przez kilka wydziałów lub operacji technologicznych. Wtedy ustala się koszty dla poszczególnych procesów, a dopiero potem koszt produktu końcowego.
Najczęstsze są: mylenie nazw (prosta vs współczynnikowa), wybór metody "procesowej" tylko dlatego, że słowo "proces" brzmi podobnie, oraz ignorowanie pytania o jednostkę miary (np. tona), która zwykle wskazuje na podejście podziałowe.
Nie zawsze "dokładny", bo zwykle daje średni koszt jednostkowy dla okresu. Jest jednak właściwa w rachunku kosztów wtedy, gdy produkt jest jednorodny, a koszty są wspólne dla całej produkcji. Przy zróżnicowaniu asortymentu potrzebne są inne metody.
Szukaj sygnałów: jeden produkt, produkcja masowa, jednostka naturalna (tona, litr, sztuka) i pytanie wprost o koszt 1 jednostki. Wtedy typowym rozwiązaniem jest podział kosztów całkowitych przez ilość produkcji w danym okresie.
Ucz się mapować typ produkcji na metodę kalkulacji: jednorodna → podziałowa prosta, wieloasortymentowa → współczynnikowa, na zamówienie → doliczeniowa, wielofazowa → procesowa. Trenuj na krótkich opisach i uzasadniaj wybór jedną cechą decydującą.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Koszt 1 tony węgla jest kosztem jednostkowym w produkcji jednorodnej (mierzonej w tonach)."

Materiały:

  • Podręczniki z rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej (rozdziały o kalkulacji kosztów)
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ do kwalifikacji z rachunkowości dotyczące kalkulacji
  • Zadania testowe z doboru metody kalkulacji do typu produkcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego