KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 28.
Przedsiębiorstwo wyprodukowało w ciągu miesiąca 200 sztuk wyrobów gotowych i 80 sztuk produktów przerobionych w 50%, ponosząc koszty działalności produkcyjnej w wysokości 240 000,00 zł. Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Produkcję w toku przelicza się na jednostki ekwiwalentne: 80 szt. przerobionych w 50% to 40 szt. ekwiwalentnych. Łącznie: 200 + 40 = 240 jednostek. Jednostkowy koszt wytworzenia = 240 000,00 zł / 240 = 1 000,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano koszty działalności produkcyjnej oraz informację, że część produkcji na koniec miesiąca nie jest ukończona (produkty przerobione w 50%). Aby policzyć jednostkowy koszt wytworzenia, trzeba najpierw ustalić, jaka jest rzeczywista liczba "jednostek produkcji" odpowiadających zużytym kosztom. Do tego służy podejście jednostek ekwiwalentnych (przeliczeniowych).

Krok 1: jednostki ekwiwalentne produkcji w toku
Skoro 80 sztuk jest przerobionych w 50%, to odpowiada to: 80 × 0,5 = 40 sztuk w przeliczeniu na wyroby w pełni gotowe.

Krok 2: łączna liczba jednostek rozliczeniowych
Wyroby gotowe są ukończone w 100%, więc liczymy je w całości: 200 sztuk. Dodajemy ekwiwalent produkcji w toku: 200 + 40 = 240 jednostek ekwiwalentnych.

Krok 3: koszt jednostkowy
Dzielimy całkowite koszty produkcji przez liczbę jednostek ekwiwalentnych: 240 000,00 zł / 240 = 1 000,00 zł.

  • Odpowiedź "1 000,00 zł" jest poprawna, bo uwzględnia zarówno wyroby gotowe, jak i częściowo przetworzoną produkcję w toku przeliczoną na ekwiwalent 100%.
  • Odpowiedź "1 200,00 zł" odpowiadałaby sytuacji, w której dzielimy koszty przez mniejszą liczbę jednostek (np. pomijając część produkcji w toku), co zawyża wynik.
  • Odpowiedź "3 000,00 zł" mogłaby wynikać z błędu w obliczeniu ekwiwalentu (np. błędnego założenia, że produkcji jest znacznie mniej) lub z nieprawidłowego użycia danych.
  • Odpowiedź "500,00 zł" jest zbyt niska i typowo pojawia się, gdy ktoś omyłkowo podwaja liczbę jednostek (np. sumuje 200 + 80 i jeszcze uwzględnia 50% w niewłaściwy sposób).

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: koszty okresu dzielimy przez produkcję w jednostkach ekwiwalentnych, a nie wyłącznie przez liczbę sztuk wyrobów gotowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się jednostki ekwiwalentne: produkcję w toku przelicza się na odpowiednik wyrobów gotowych (np. 80 szt. × 50% = 40). Potem dzieli się koszty okresu przez sumę: wyroby gotowe + ekwiwalent produkcji w toku.
To informacja o stopniu zaawansowania produkcji w toku. Oznacza, że przeciętnie wykonano połowę prac/zużyto połowę zasobów potrzebnych do ukończenia produktu. Dzięki temu można przeliczyć WIP na jednostki ekwiwalentne.
Ponieważ część kosztów dotyczy także produkcji w toku. Jeśli pominiesz WIP, liczba jednostek w mianowniku będzie zaniżona, a koszt jednostkowy wyjdzie zawyżony. Egzamin sprawdza umiejętność poprawnego rozliczenia kosztów okresu.
Najczęściej: (1) traktowanie produkcji w toku jak 100% gotowej, (2) całkowite pominięcie WIP, (3) podwójne uwzględnienie procentu (np. raz w liczbie sztuk i drugi raz w kosztach). Pomaga zapis: sztuki × % = ekwiwalent.
Najpierw liczysz wyroby gotowe w 100%. Następnie produkcję w toku przeliczasz: ilość WIP × stopień zaawansowania. Wyniki sumujesz. Ta suma jest podstawą do obliczenia kosztu jednostkowego (koszty / jednostki ekwiwalentne).
W prostych zadaniach egzaminacyjnych zwykle tak (uśrednia się zaawansowanie dla całości). W bardziej rozbudowanych przypadkach zaawansowanie może być różne dla materiałów i robocizny. Jeśli zadanie nie rozdziela kosztów, przyjmuje się jeden procent dla całości.
Gdy na koniec okresu sprawozdawczego istnieje WIP i trzeba wycenić zapasy oraz rozliczyć koszty produkcji. Jest to typowe w produkcji procesowej/seryjnej, gdzie proces trwa dłużej niż jeden dzień i nie wszystko kończy się w tym samym miesiącu.
Wykonaj kontrolę: (1) policz, czy liczba jednostek ekwiwalentnych jest większa niż liczba wyrobów gotowych (powinna, jeśli jest WIP), (2) sprawdź, czy koszt jednostkowy × jednostki ekwiwalentne daje łączny koszt, (3) oceń, czy wynik nie jest "skrajnie" niski lub wysoki.
To podejście stosowane w rachunku kosztów produkcji przy produkcji ciągłej/procesowej, gdzie występuje produkcja w toku. Ideą jest sprowadzenie nieukończonych jednostek do "pełnych" jednostek, aby prawidłowo rozdzielić koszty okresu.
Bo każda z nich odpowiada typowemu błędowi rachunkowemu: pominięciu WIP, potraktowaniu WIP jako 100%, błędnemu przeliczeniu procentu lub nieprawidłowemu mianownikowi. Na egzaminie warto rozpisać krótko: ekwiwalent = 200 + 80×0,5.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Produkcję w toku przelicza się na jednostki ekwiwalentne: 80 szt."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Jednostka ekwiwalentna" (hasło encyklopedyczne dot. produkcji w toku) https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_ekwiwalentna - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia (PL) – "Rachunek kosztów" (pojęcia ogólne rachunku kosztów) https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunek_koszt%C3%B3w - accessed 2026-03-02
  • Encyklopedia Zarządzania – "Kalkulacja kosztów" (opis pojęcia i zastosowań) https://mfiles.pl/pl/index.php/Kalkulacja_koszt%C3%B3w - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów: jednostki ekwiwalentne i produkcja w toku
  • Zadania ćwiczeniowe z kalkulacji kosztu jednostkowego (produkcja masowa/procesowa)
  • Notatki z rachunkowości zarządczej: rozliczanie kosztów produkcji i wycena zapasów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego