KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 15.
Dla zwiększenia głębi ostrości w tych samych warunkach oświetleniowych określonych przez czas naświetlania 1/125 s i liczbę przysłony f/5,6 należy w aparacie ustawić parametry
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zwiększyć głębię ostrości, należy domknąć przysłonę (większa liczba f). Przejście z f/5,6 na f/8 to 1 stopień mniej światła, więc przy tych samych warunkach oświetleniowych trzeba wydłużyć czas o 1 stopień: z 1/125 s do około 1/60 s. Inne pary zmieniają ekspozycję lub przysłonę w złą stronę.

Pełne wyjaśnienie:

Głębia ostrości rośnie, gdy domykamy przysłonę, czyli ustawiamy większą liczbę f (np. f/8 zamiast f/5,6). Jest to jedna z podstawowych zależności wykorzystywanych m.in. w fotografii krajobrazowej, architektury i produktowej, gdy chcemy, aby więcej planów kadru było akceptowalnie ostrych.

Jednocześnie przysłona wpływa na ilość światła docierającego do matrycy. Zmiana z f/5,6 na f/8 oznacza zmianę o 1 stopień (1 działkę) w stronę mniejszego otworu, czyli wpuszczenie o połowę mniej światła. Skoro w treści mowa o "tych samych warunkach oświetleniowych", to aby utrzymać tę samą ekspozycję (jasność zdjęcia), trzeba skompensować ubytek światła innym parametrem trójkąta ekspozycji.

Najprostszą kompensacją jest czas migawki: skoro światła jest o połowę mniej, czas powinien być 2× dłuższy. Zatem 1/125 s należy wydłużyć do około 1/60 s (najbliższa typowa wartość pełnej działki). Dlatego poprawna para to 1/60 s i f/8.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 1/250 s i f/4 – f/4 to bardziej otwarta przysłona, więc głębia ostrości będzie mniejsza; dodatkowo zmienia się ekspozycja i cel zadania nie jest spełniony.
  • 1/30 s i f/8 – przysłona zwiększa głębię ostrości, ale czas 1/30 s jest o kolejną działkę dłuższy niż potrzeba przy f/8, co prowadzi do prześwietlenia względem ustawień wyjściowych.
  • 1/15 s i f/11 – domknięcie do f/11 zwiększa głębię ostrości, ale wymagałoby innej kompensacji czasu; podany czas wydłuża ekspozycję bardziej, niż wynika z samej zmiany przysłony, więc nie zachowuje "tych samych warunków" w sensie ekspozycji.

W praktyce warto pamiętać o konsekwencjach: dłuższy czas (np. 1/60 s) może zwiększyć ryzyko poruszenia, więc czasem lepszym rozwiązaniem bywa statyw lub (jeśli dozwolone w zadaniu) zmiana ISO. Tu jednak testowana jest klasyczna kompensacja czas–przysłona.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Im bardziej domknięta przysłona (większa liczba f, np. f/8, f/11), tym zwykle większa głębia ostrości, czyli większy zakres odległości wygląda na ostry. Otwarta przysłona (np. f/2,8) daje płytszą głębię i mocniejsze rozmycie tła.
Domknięcie przysłony zmniejsza ilość światła wpadającego do aparatu. Aby zachować podobną jasność zdjęcia przy tym samym oświetleniu, trzeba to skompensować, najczęściej wydłużając czas migawki albo podnosząc ISO. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o kompensację czasem.
To zmiana o 1 stopień ekspozycji: przejście z f/5,6 na f/8 zmniejsza ilość światła o połowę. W praktyce oznacza to, że aby utrzymać ekspozycję, trzeba podwoić czas migawki (np. z 1/125 s do ok. 1/60 s) lub odpowiednio zmienić ISO.
Gdy domykasz przysłonę o 1 stopień (mniej światła), wydłuż czas o 1 stopień (więcej światła), czyli około 2×. Gdy otwierasz przysłonę o 1 stopień (więcej światła), skróć czas o 1 stopień (około 2×). To podstawowa zasada równoważenia ekspozycji.
Najczęściej tak, ale nie tylko. Na głębię ostrości wpływa też ogniskowa, odległość od obiektu i wielkość matrycy. Domknięcie przysłony jest jednak najprostszą metodą "na aparacie", dlatego często pojawia się na egzaminach w zadaniach o stałym oświetleniu.
f/8 spełnia cel zwiększenia głębi ostrości, ale czas 1/30 s wydłuża ekspozycję bardziej niż potrzeba przy zmianie z f/5,6 na f/8. W efekcie zdjęcie byłoby jaśniejsze (prześwietlone) względem warunków wyjściowych, a zadanie wymaga zachowania tych samych warunków oświetleniowych.
Najczęstsze błędy to: pomylenie kierunku (większa liczba f = mniejszy otwór), nieuwzględnienie kompensacji czasu po zmianie przysłony, oraz wybieranie odpowiedzi "na oko" bez sprawdzenia, czy to dokładnie 1 stopień. Pomaga zapamiętanie, że 1 stopień to zwykle 2× czasu.
Zwiększanie głębi ostrości jest przydatne w krajobrazie (ostre plany), architekturze (ostre detale od przodu do tyłu) i fotografii produktowej (czytelny cały przedmiot). W portrecie często robi się odwrotnie: mała głębia ostrości podkreśla twarz i rozmywa tło.
To zależy od sytuacji. Zmiana czasu może powodować poruszenie, a podniesienie ISO zwiększa szumy. W zadaniach o "tych samych warunkach oświetleniowych" zwykle zakłada się stałe ISO i kompensację czasem. W praktyce możesz wybrać kompromis: trochę dłuższy czas i trochę wyższe ISO.
Najpierw sprawdź cel: większa głębia ostrości = większa liczba f. Potem policz stopnie: f/5,6 → f/8 to 1 stopień mniej światła, więc czas musi być 1 stopień dłuższy (około 2×). Dopiero na końcu porównaj, która odpowiedź spełnia oba warunki jednocześnie.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby zwiększyć głębię ostrości, należy domknąć przysłonę (większa liczba f)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Exposure value" (zależność EV, stopnie ekspozycji), https://en.wikipedia.org/wiki/Exposure_value - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "F-number" (działki przysłony i ilość światła), https://en.wikipedia.org/wiki/F-number - dostęp 2026-03-01
  • Cambridge in Colour: "Exposure - Shutter Speed, Aperture & ISO" (trójkąt ekspozycji i kompensacja), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/camera-exposure.htm - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki fotografii opisujące trójkąt ekspozycji (czas–przysłona–ISO)
  • Tabele "stopni" przysłony i czasu migawki (pełne działki)
  • Instrukcje producentów aparatów: ekspozycja i kompensacja

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego