KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 13.
Długość przybitki w otworach strzałowych powinna być nie mniejsza niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przybitka musi mieć długość co najmniej 30 cm, ponieważ jest to wymaganie minimalne: szczelnie zamyka otwór i kieruje energię wybuchu na urabianie skały.
Krótsza przybitka zwiększa ryzyko wyrzutu ładunku, spadku skuteczności odstrzału oraz większej emisji gazów postrzałowych.

Pełne wyjaśnienie:

Przybitka to niepalny i nietoksyczny materiał, którym szczelnie wypełnia się odcinek otworu strzałowego od ładunku materiału wybuchowego do wylotu otworu. Jej podstawowym zadaniem jest zamknięcie otworu, aby energia wybuchu nie "uciekała" wzdłuż otworu na zewnątrz, lecz była wykorzystana do urabiania skały. Dodatkowo przybitka ogranicza ryzyko przedwczesnego wyrzucenia ładunku oraz pomaga zmniejszyć niekorzystne skutki związane z gazami postrzałowymi.

Wymaganie minimalnej długości przybitki wynoszącej 30 cm oznacza, że niezależnie od tego, jak dobiera się przybitkę do warunków (np. głębokości otworu, stosowanych środków strzałowych), nie wolno zejść poniżej tej granicy. Taki próg minimalny jest istotny dla bezpieczeństwa i powtarzalności efektu robót strzałowych: zbyt krótka lub nieszczelna przybitka sprzyja "wydmuchaniu" ładunku, rozrzutowi materiału i obniżeniu skuteczności odstrzału.

  • Odpowiedź "40 cm" jest wartością większą od minimum, ale pytanie dotyczy progu nie mniejszego niż, więc nie jest to wartość graniczna wynikająca z wymogu minimalnego.
  • Odpowiedź "50 cm" może pojawiać się jako praktyka robocza w niektórych warunkach, jednak nadal nie odpowiada na pytanie o minimalne wymaganie.
  • Odpowiedź "60 cm" jest również powyżej wymaganego minimum; wybór takiej wartości wynikałby raczej z założeń technologicznych, a nie z samego minimalnego progu.

Na egzaminie warto zwracać uwagę na zwroty typu "nie mniejsza niż" (minimum) oraz odróżniać je od pytań o wartości zalecane lub typowe dla konkretnych warunków strzelania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przybitka to wypełnienie (materiał niepalny i nietoksyczny) umieszczane w otworze strzałowym nad ładunkiem materiału wybuchowego aż do wylotu otworu. Ma szczelnie zamknąć otwór, aby energia wybuchu była wykorzystana do urabiania skały, a nie do wydmuchu gazów na zewnątrz.
Minimalne 30 cm zapewnia realne "zamknięcie" otworu i ogranicza ryzyko wyrzutu ładunku oraz spadku skuteczności odstrzału. Zbyt krótka przybitka sprzyja ucieczce gazów i energii wzdłuż otworu, co pogarsza urabianie i może zwiększać zagrożenia podczas robót strzałowych.
Stosuje się materiały niepalne i nietoksyczne, które dają się szczelnie ubić: np. glinę (często z dodatkiem piasku), wilgotny piasek, a w określonych rozwiązaniach także wodę w pojemnikach. Kluczowe jest, by materiał umożliwiał szczelne wypełnienie odcinka otworu.
Szczelna przybitka ogranicza ucieczkę gazów i fali wzdłuż otworu, dzięki czemu więcej energii wybuchu działa na skałę. W praktyce poprawia to urabianie i zmniejsza ryzyko "wydmuchu" ładunku. Nieszczelna lub za krótka przybitka zwykle oznacza słabszy efekt robót strzałowych.
Najczęstsze błędy to skrócenie przybitki poniżej minimum, niedostateczne ubijanie (brak szczelności) oraz użycie niewłaściwego materiału. Skutkiem może być wyrzut ładunku, gorsze urabianie i zwiększenie ilości gazów postrzałowych. W praktyce ważna jest kontrola długości i jakości ubicia.
Istnieje bezwzględne minimum długości przybitki, ale w wielu sytuacjach wymagana długość może zależeć od warunków (np. głębokości otworu i rodzaju stosowanych środków strzałowych). Dlatego w pracy trzeba znać minimum oraz umieć dobrać długość do konkretnego przypadku, zachowując wymóg minimalny.
W praktyce sprawdza się: czy zachowano wymaganą długość, czy materiał jest właściwy (niepalny, nietoksyczny) oraz czy przybitka jest szczelnie ubita. Ważne jest też, aby podczas ubijania nie uszkodzić elementów inicjujących. Kontrola ma zapobiec wydmuchowi gazów i poprawić efekt odstrzału.
Ryzyko rośnie, gdy przybitka jest zbyt krótka, nieszczelna albo wykonana z nieodpowiedniego materiału. Wtedy gazy i energia łatwiej "uciekają" wzdłuż otworu, co może prowadzić do wydmuchu. Dlatego tak istotne jest dotrzymanie minimalnej długości i staranne ubijanie.
Naucz się definicji przybitki, jej zadań oraz minimalnych wymagań liczbowych. Ćwicz rozpoznawanie sformułowań typu "nie mniejsza niż" (minimum) oraz "co najmniej". Dobrą metodą jest łączenie wartości z uzasadnieniem: minimum chroni przed wydmuchem i poprawia wykorzystanie energii wybuchu.
"Nie mniejsza niż" oznacza wartość minimalną, poniżej której nie wolno zejść. To częsty zapis w wymaganiach bezpieczeństwa: wskazuje granicę, która ma zapewnić podstawowy poziom ochrony i skuteczności. Na egzaminie ten zwrot powinien od razu uruchomić myślenie o progu minimalnym, nie o wartościach "typowych".
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000321/O/D20170321.pdf
  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 9 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w ruchu zakładu górniczego, § 93, Dz.U. 2017 poz. 321

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego używania środków strzałowych w ruchu zakładu górniczego (w zakresie wykonywania przybitki)
  • Podręczniki i skrypty z techniki strzelniczej/robót strzałowych w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje zakładowe (wewnętrzne) dotyczące ładowania otworów i wykonywania przybitki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego